Инвесторларға талап күшейіп отыр. Қазақстан желтоқсанда көмірсутектер бойынша 56 жер қойнауы учаскесін ұсынады, бірақ жеңімпаздар геологиялық барлаумен шектелмей, бұрғылау, кадр даярлау, ғылым және өңірлік инфрақұрылым бойынша міндеттемелер алуға тиіс, деп хабарлайды DKNews.kz.
Энергетика министрлігінің мәліметінше, электрондық аукцион 25 желтоқсанда e-Qazyna алаңында өтеді. Қатысуға өтінімдер 18 қарашаға дейін қабылданады.
56 учаске жеті облыста орналасқан
Желтоқсандағы саудаға жоспарланған 112 учаскенің тең жартысы — 56 учаске шығарылады. Олар Маңғыстау, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Ұлытау, Қостанай және Қызылорда облыстарында орналасқан.
Тізімде Бегімбет 1, Батыс Ұлытау, Шолақсай, Басқұмақ, Қарасу, Жасқайрат, Үстірт, Қосарал, Майлыкөл, Қарақамыс және Қаракөл секілді учаскелер бар.
Инвесторларға учаскеге қарай барлау және өндіру немесе тікелей көмірсутектерді өндіру құқығы беріледі.
Энергетика министрлігі мұндай аукциондарды өткізу тәртібі «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодекспен реттелетінін бұған дейін де түсіндірген.
Жеңімпаз төрт жыл ішінде ұңғыма бұрғылауы мүмкін
Аукциондағы негізгі мәселе учаскені алу емес, одан кейін орындалатын инвестициялық міндеттемелерде.
Әр учаске үшін геологиялық барлау жұмыстарының ең төменгі көлемі жеке белгіленеді. Оған сейсмикалық зерттеу және ұңғымаларды бұрғылау кіреді.
Жеңімпаздар:
- келісімшарт жасалғаннан кейін бір жыл ішінде барлау жұмыстарының жобасын әзірлеуге;
- үш жыл ішінде белгіленген 2D сейсмикалық барлау талаптарын орындауға;
- төрт жыл ішінде, егер учаскенің шартында қарастырылса, кемінде бір ұңғыма бұрғылауға тиіс.
Демек, аукционда алынған құқық нақты геологиялық жұмыстарға жұмсалатын капиталмен тікелей байланыстырылған.
Өндіру шығындарының 2%-ы кадрлар мен ғылымға кетеді
Өндіру басталғаннан кейін де инвестордың міндеттемелері жалғасады.
Жер қойнауын пайдаланушы өткен жылғы өндіру шығындарының 1%-ын қазақстандық кадрларды оқытуға, тағы 1%-ын Қазақстандағы ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға бағыттауға тиіс.
Бұған қоса, келісімшарт бойынша инвестициялардың 1%-ы тиісті өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен инфрақұрылымына қарастырылады.
Бұл талаптар аукционның экономикалық әсерін тек мұнай немесе газ өндіру көлемімен шектемейді. Жобаның бір бөлігі кадр даярлауға, отандық зерттеулерге және кен орны орналасқан өңірге бағытталуы керек.
Жұмыстар мен қызметтердегі жергілікті үлес кемінде 70%
Жергілікті қамтуға да нақты шектер белгіленген.
Жұмыстардағы қазақстандық қамту кемінде 70%, қызметтерде 70%, ал тауарларда 30% болуы тиіс.
Кадрларға қойылатын талап одан да жоғары. Қазақстандықтардың үлесі:
- басшылар мен олардың орынбасарлары арасында — кемінде 80%;
- құрылымдық бөлімшелер басшылары арасында — кемінде 90%;
- мамандар мен білікті жұмысшылар арасында — 100%.
Бұл көрсеткіштер сақталса, жаңа жобалардағы сұраныстың бір бөлігі қазақстандық еңбек нарығына және мердігерлерге бағытталады.
Ірі кен орны табылса, қосымша міндеттеме пайда болады
Ең ірі учаскелер үшін бөлек шарт қарастырылған.
Егер бастапқы геологиялық қор 100 млн тоннадан астам мұнайды немесе 50 млрд текше метрден астам табиғи газды құраса, инвесторға қосымша міндеттемелердің бірі жүктелуге тиіс.
Оның ішінде өңдеу өндірісін құру немесе жаңғырту, өндірілген көмірсутекті Қазақстан аумағында өңдеуге жеткізу не басқа инвестициялық немесе әлеуметтік-экономикалық жобаны іске асыру қарастырылуы мүмкін.
Бұл шек маңызды: ірі кен орны анықталған жағдайда инвестордың міндеті тек шикізатты өндірумен аяқталмайды.
Қазақстан жыл соңына дейін 112 учаске ұсынбақ
Желтоқсандағы 56 учаскені қоса есептегенде, Қазақстан жыл соңына дейін көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын алу үшін жалпы 112 учаскені аукционға шығаруды жоспарлап отыр.
Электрондық формат Қазақстан үшін жаңа емес. Бұған дейін де көмірсутектер бойынша аукциондар өткізіліп, жеңімпаздарға қол қою бонусын төлеу және белгіленген мерзімде келісімшарт рәсімдеу міндеті қойылған.
Бұл жолғы негізгі көрсеткіш — 56 учаскенің саны ғана емес. Әрбір алынған құқықтың артында барлау, сейсмика, ықтимал бұрғылау, жергілікті қамту, кадрлар, ғылым және өңірлік инфрақұрылым бойынша нақты міндеттемелер тұр.
