Технология экспорты миллиардтық межеден өтті. Қазақстанның IT-қызметтер экспорты 2025 жылдың қорытындысында 1,142 млрд долларға жетті. Бұл көрсеткіш 2020 жылғы 33,5 млн доллармен салыстырғанда шамамен 34 есе жоғары, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның цифрлық трансформациясы енді мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшірумен ғана өлшенбейді. Елде технологиялық өнімдерді сыртқы нарыққа шығару, цифрлық инфрақұрылымды кеңейту және қолма-қол ақшасыз экономиканы дамыту жаңа кезеңге шықты.
IT-экспорт бес жылда миллиард доллардан асты
Ең айқын өзгерістің бірі IT-қызметтер экспортында байқалды.
2020 жылы Қазақстан шетелге 33,5 млн доллардың IT-қызметін экспорттаса, 2025 жылы көрсеткіш 1,142 млрд долларға жетті. Динамика жыл сайын өскен:
- 2021 жылы — 60,07 млн доллар;
- 2022 жылы — 337 млн доллар;
- 2023 жылы — 529,1 млн доллар;
- 2024 жылы — 690,7 млн доллар;
- 2025 жылы — 1,142 млрд доллар.
Нәтижесінде Қазақстан бұрын белгіленген 2026 жылға қарай IT-қызметтер экспортын 1 млрд долларға жеткізу межесінен мерзімінен бұрын өтті.
Тағы бір маңызды көрсеткіш — экспорттық түсім IT-қызметтер импортына жұмсалған 429 млн доллардан 2,6 еседен астам жоғары болды. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі осы деректерге сүйене отырып, Қазақстанды IT-қызметтердің нетто-экспорттаушысы ретінде сипаттайды.
Astana Hub экспорты 633 млн долларға жетті
Технологиялық экспорттың елеулі бөлігі Astana Hub экожүйесіне тиесілі.
2025 жылдың қорытындысында технопарк резиденттерінің экспорты шамамен 633–634 млн долларға жетті. 537 компания өнімдері мен қызметтерін сыртқы нарыққа шығарып отыр, ал экожүйеде 32 мыңнан астам жұмыс орны құрылған.
Қазақстандық цифрлық шешімдердің экспорттық географиясы да кеңейген. Ресми мәлімет бойынша, отандық IT-қызметтер әлемнің 110-нан астам еліне жеткізіледі.
Келесі меже бұдан да жоғары: Қазақстан 2030 жылға қарай IT-қызметтер экспортын 5 млрд долларға жеткізуді көздеп отыр. Негізгі нарықтар қатарында АҚШ, Еуропа, Таяу Шығыс және Азия қарастырылған.
Электрондық үкімет әлемдік топ-25-ке кірді
Цифрлық өзгерістің екінші бағыты — мемлекеттік қызметтер.
Қазақстан БҰҰ-ның электрондық үкіметті дамыту индексінде 193 мемлекеттің арасында 24-орынға көтерілді. Бұған дейін ел 39-орында болған. Осылайша, Қазақстан 15 позицияға ілгерілеп, әлемдік топ-25 қатарына енді.
Мемлекеттік қызметтерді цифрландыру деңгейі де өсті. Бастапқы деректер бойынша, цифрландырылған қызметтердің үлесі 80%-дан 91%-ға дейін жеткен, ал цифрлық мемлекеттік қызметтердің 96%-ы смартфон арқылы қолжетімді.
Бұл өзгерістің практикалық мәні мемлекеттік қызмет алу үшін азаматтың физикалық түрде ХҚКО немесе мемлекеттік органға бару қажеттілігін біртіндеп азайтуында.
Интернет қамтуы 98%-ға жетті
Цифрлық қызметтердің кеңеюі телекоммуникациялық инфрақұрылыммен қатар жүрді.
2019–2026 жылдар аралығында халықты интернетпен қамту деңгейі 84%-дан 98%-ға дейін өскені көрсетілген. Интернеттің орташа жылдамдығы 21 Мбит/с деңгейінен 88–94 Мбит/с аралығына жеткен.
Елде бесінші буындағы 5G желісін енгізу де жалғасып жатыр.
Интернет сапасы бұл жерде тек байланыс көрсеткіші емес. Ол мемлекеттік қызметтерді, финтехті, электрондық сауданы, қашықтан білім беруді және IT-бизнесті дамыту үшін базалық инфрақұрылымға айналды.
Қолма-қол ақшасыз төлемдер 14 есе өсті
Цифрландыру қазақстандықтардың төлем жасау тәсілін де айтарлықтай өзгертті.
2019–2026 жылдардағы көрсеткіш бойынша қолма-қол ақшасыз төлемдер көлемі 13,3 трлн теңгеден 186,3 трлн теңгеге дейін ұлғайған. Бұл шамамен 14 есе өсім.
Мұндай динамика цифрлық банкингтің, мобильді қосымшалардың, QR-төлемдер мен онлайн сауданың күнделікті экономикаға қаншалықты терең енгенін көрсетеді.
Ғарыш технологиялары да экспортқа шыға бастады
Цифрлық экономиканың тағы бір бағыты — ғарыш технологиялары.
Ұсынылған 2019–2026 жылдар деректерінде Қазақстанның ғарыш технологиялары экспорты нөлдік деңгейден 70 млн долларға дейін өскені көрсетілген.
Бұл IT-қызметтермен салыстырғанда көлемі шағын болғанымен, технологиялық экспорттың тек бағдарламалық қамтамасыз ету немесе цифрлық сервистермен шектелмейтінін көрсететін бағыт.
Қазақстанның цифрлық дамуындағы негізгі өзгеріс те осы жерде байқалады: алғашқы кезеңде басымдық мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшіруге және интернет инфрақұрылымын кеңейтуге берілсе, қазір экспорттық технологиялық бизнес жеке бағытқа айналып келеді.
2025 жылы IT-қызметтер экспортының 1,142 млрд долларға жетуі осы ауысымның ең нақты көрсеткіштерінің бірі болды. Ендігі мақсат — 2030 жылға қарай бұл көлемді 5 млрд долларға жеткізу.
Қосымша жаңалықтарды DKNews.kz сайтынан оқыңыз.
