Баға динамикасы бір жылда өзгерді. 2026 жылдың қаңтар–тамызында Қырғызстанда ақылы қызметтердің қымбаттау қарқыны 16,9%-ға жетсе, Қазақстанда салыстырмалы көрсеткіш 9,7% болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бір жыл бұрын көрініс керісінше еді: 2025 жылдың қорытындысында Қазақстанда қызметтер 14,4%-ға қымбаттап, Қырғызстандағы өсім 7,5% болған. Биыл айырмашылықтың бағытын Қырғызстандағы коммуналдық қызметтер, білім беру және HoReCa секторындағы бағаның күрт өсуі өзгертті.
Қырғызстанның ресми статистикасы да елдегі инфляциялық қысымның сақталып отырғанын көрсетеді: 2026 жылғы тамызда жалпы тұтыну бағалары бір жыл бұрынғыдан 12% жоғары болды.
Қырғызстанда коммуналдық қызметтер күрт қымбаттады
Екі ел арасындағы айырмашылықтың негізгі себептерінің бірі — тұрғын үй-коммуналдық сектор.
Қырғызстан Ұлттық статистика комитетінің қаңтар–тамыздағы деректері бойынша, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер бағасы 12%-ға өсті. Жекелеген қызметтердегі өсім одан әлдеқайда жоғары:
- тұрғын үйді ағымдағы күтіп ұстау және жөндеу — 38,1%;
- жылу энергиясы — 17,5%;
- сумен жабдықтау — 17,3%;
- электр энергиясы — 11,4%.
Қырғызстанның Ұлттық статистика комитеті қаңтар–тамыздағы тұтыну нарығы бойынша жедел деректерді жариялап отыр. Мәселен, Ош облысында осы кезеңдегі қызмет тарифтерінің өсімі 27%-ға дейін жеткен.
Қазақстандағы динамика айтарлықтай ұстамды болды. Тұрғын үйді күтіп ұстау және қызмет көрсету сегментіндегі баға 6,2%-ға өсті.
Коммуналдық қызметтердің ішінде тарату желілері арқылы тасымалданатын газ айтарлықтай қымбаттап, өсім 16,3%-ды құрады. Электр энергиясы 7%-ға, қоқыс шығару 3,1%-ға, ыстық су 1,8%-ға, жылу 0,1%-ға қымбаттады.
Қазақстанның ресми статистикасы тамыздағы жылдық көрсеткіш бойынша да қызметтер инфляциясының баяулағанын көрсетеді: 2026 жылғы тамызда ақылы қызметтердің бағасы 2025 жылғы тамызбен салыстырғанда 8,9%-ға өскен. Жалпы жылдық инфляция 9,8% болды.
Бұл жерде көрсеткіштердің әдістемелік айырмасын ескеру керек: 9,7% — қаңтар–тамыз кезеңдерін салыстыруға негізделген көрсеткіш, ал Ұлттық статистика бюросы жариялаған 8,9% — 2026 жылғы тамызды 2025 жылғы тамызбен салыстыратын жылдық инфляция.
Білім беру бағасында айырмашылық 13 пайыздық тармақтан асты
Коммуналдық сектордан бөлек, екі ел арасындағы үлкен алшақтық білім беру қызметтерінде байқалды.
Қырғызстанда білім беру қызметтерінің бағасы 2026 жылдың сегіз айында өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 22%-ға өсті.
Қазақстанда өсім 8,9% болды.
Яғни екі ел арасындағы айырмашылық 13,1 пайыздық тармаққа жетті.
Мейрамхана және қонақүй қызметтерінде де жағдай ұқсас:
- Қырғызстан — 22,2%;
- Қазақстан — 12,1%.
Осы екі санат Қырғызстандағы қызмет инфляциясының жалпы көрсеткішін жоғары тартып отырған бағыттардың қатарына кіреді.
Кейбір қызметтер Қазақстанда жылдамырақ қымбаттады
Дегенмен барлық санатта Қырғызстан алда емес.
Амбулаториялық медициналық қызметтер Қазақстанда сегіз айда 13,1%-ға қымбаттаған. Қырғызстанда өсім 10,6% болды.
Байланыс қызметтерінде айырмашылық одан да анық. Қазақстанда мобильді байланыстың абоненттік төлемі 9,7%-ға өсті, ал Қырғызстанда бұл санатта баға өзгермеген.
Қазақстанның байланыс нарығындағы ақшалай көлем де өсіп келеді. 2026 жылдың қаңтар–тамызында елдегі байланыс қызметтерінің көлемі 1,05 трлн теңгеге жуықтап, нақты көлем индексі 104,4%-ды құрады.
Баға ғана емес, оны төлеуге жететін табыс та маңызды
Екі елдегі өмір сүру құнын тек қызметтердің қанша пайызға қымбаттағанымен салыстыру толық көрініс бермейді.
Тұрғындардың табысы мен сол табысқа қанша тауар және қызмет сатып ала алатыны да маңызды.
Numbeo бағалауында жергілікті сатып алу қабілеті Нью-Йорк базалық деңгей ретінде алынатын салыстырмалы индекспен өлшенеді. Бұл ресми мемлекеттік статистика емес: платформа пайдаланушылар енгізетін және басқа ашық деректерді пайдаланады. Сондықтан оның нәтижесін Қазақстан немесе Қырғызстан статистика органдарының көрсеткіштерімен теңестіруге болмайды.
Осы бағалау бойынша Қазақстандағы жергілікті сатып алу қабілетінің көрсеткіші — 52,1, Қырғызстанда — 41,6.
Мұны «қазақстандықтардың жалақысы Нью-Йорк тұрғындары табысының дәл 52,1%-ына тең» деп түсіндіру дұрыс емес. Индекс жергілікті таза табыстың сол жердегі тауарлар мен қызметтерді сатып алу мүмкіндігін Нью-Йоркпен салыстырады.
Қазақстандағы орташа жалақы $988, Қырғызстанда $615
Ресми еңбек статистикасы екі елдің табыс деңгейіндегі айырмашылықты басқа қырынан көрсетеді.
Еуразиялық экономикалық комиссияның 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына қатысты деректері бойынша, Қазақстандағы орташа айлық жалақы $988-ға, Қырғызстанда $615-ға тең болды. Бұл көрсеткіштер кезеңдегі орташа валюта бағамдары бойынша есептелген.
Алайда жалақы динамикасында Қырғызстанның жағдайы өзгеше. 2026 жылдың бірінші жартысында Қырғызстандағы нақты жалақы бір жылда 15,3%-ға өскен. Қазақстанда керісінше, нақты жалақы индексі 99,4% болып, сатып алу қабілеті тұрғысынан 0,6%-дық төмендеу тіркелген.
Сондықтан екі елді салыстырғанда екі түрлі үрдіс қатар көрінеді. Қазақстандағы орташа жалақының абсолюттік деңгейі жоғары болғанымен, Қырғызстанда жалақының нақты өсу қарқыны жоғары. Сонымен бірге 2026 жылы Қырғызстандағы ақылы қызметтердің қымбаттауы Қазақстаннан едәуір жылдам жүріп жатыр.
Бұған дейін біз Қазақстандағы нақты жалақы динамикасын ТМД елдерімен салыстырып, елдегі жалақының сатып алу қабілеті мен инфляция арасындағы айырмашылық туралы жазған едік. Қазіргі деректер мәселенің тағы бір қырын көрсетеді: биыл қызмет көрсету бағасының қысымы Қазақстаннан Қырғызстанға қарай ауысқан.
