Қазақстан инвестициялық рейтингін сақтады. Moody’s Ratings елдің егеменді кредиттік рейтингін Baa1 деңгейінде растады, болжам — «Тұрақты», деп хабарлайды DKNews.kz.
Агенттік шешімнің негізгі тірегі ретінде мемлекеттік борыштың төмен деңгейін, оған қызмет көрсету мүмкіндігін және жинақталған валюталық активтерді атады. Бұл резервтер сыртқы экономикалық күйзелістер кезінде Қазақстанға қосымша қор береді.
Baa1 — Moody’s шкаласындағы инвестициялық санат. Қазақстан бұл деңгейге 2024 жылғы қыркүйекте Baa2 рейтингінен көтерілген болатын.
Moody’s мұнайдан тыс секторларға назар аударды
Жаңа бағалаудағы маңызды белгі — экономикалық өсімнің құрылымы.
Moody’s мұнай өндірісінің төмендеуіне қарамастан, Қазақстан экономикасының өсуін жалғастырып отырғанын атап өтті. Агенттік өңдеуші өнеркәсіп, құрылыс, көлік және басқа да шикізаттық емес салалардың ЖІӨ өсіміне елеулі үлес қосып отырғанына назар аударды.
Орта мерзімде де осы секторлар негізгі драйверлердің қатарында қалады деген баға берілген.
Бұл Қазақстанның кредиттік профилі үшін маңызды: экономикалық өсімнің мұнай өндірісіне тәуелділігі азайған сайын мұнай бағасы мен өндіріс көлемінің ауытқуына байланысты тәуекел де біршама жұмсарады.
Инфрақұрылымға инвестиция өсімді қолдауы мүмкін
Moody’s цифрлық, көлік және энергетикалық инфрақұрылымға салынып жатқан инвестицияларды экономиканың орта мерзімді перспективасына әсер ететін факторлардың бірі ретінде қарастырады.
Мұндай жобалар жаңа өндірістерді іске қосумен ғана шектелмейді. Көлік инфрақұрылымы экспорт пен транзит мүмкіндігін кеңейтсе, энергетикалық жүйелер жаңа өнеркәсіптік қуаттарға негіз болады. Цифрлық инфрақұрылым қызмет көрсету секторлары мен мемлекеттік басқарудың өнімділігіне ықпал етеді.
Агенттіктің өңірлік бағалауында да Шығыс Еуропа, Орталық Азия және Кавказ елдеріндегі экономикалық әртараптандыру, өңірлік байланыстардың тереңдеуі және институционалдық реформалар кредиттік сапа мен экономикалық өсімді қолдайтын факторлар ретінде аталады.
Салық реформасы рейтинг үшін жеке факторға айналды
Moody’s Қазақстандағы салық реформасына да назар аударды.
Агенттік мұнайға қатысы жоқ бюджет кірістерінің базасын кеңейту мемлекеттік қаржының тұрақтылығын күшейте алады деп бағалайды.
Бұл мәселе Moody’s-тің Қазақстан бойынша бұған дейінгі бағалауында да болған. Агенттік салық жүйесіндегі өзгерістерді фискалдық реформалардың бір бөлігі ретінде атап, мемлекеттік борыштың Baa санатындағы мемлекеттермен салыстырғанда төмен деңгейін Қазақстанның күшті жақтарының қатарына қосқан еді.
Мұнайдан тыс кірістердің артуы бюджет үшін принципті мәселе. Ол мемлекеттік шығыстарды мұнай бағасы мен Ұлттық қор трансферттеріне тәуелді етпеуге бағытталған фискалдық модельмен байланысты.
Baa1 Қазақстан үшін нені білдіреді
Moody’s шешімі рейтингтің жоғарылағанын білдірмейді — агенттік қолданыстағы Baa1 деңгейін сақтап қалды.
«Тұрақты» болжам да жақын перспективада рейтинг міндетті түрде көтеріледі деген сөз емес. Ол Moody’s бағалауындағы оң және теріс факторлардың қазіргі рейтинг деңгейінде жалпы теңгерімді екенін көрсетеді.
Қазақстан үшін рейтингтің практикалық маңызы халықаралық капитал нарығына шығу кезінде көрінеді. Егеменді рейтинг мемлекет тәуекелінің негізгі индикаторларының бірі саналады және қазақстандық банктер мен квазимемлекеттік компаниялардың сыртқы қаржыландыру жағдайына да ықпал етуі мүмкін.
Мәселен, Moody’s қыркүйекте «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингінің ұзақ мерзімді рейтингін де Baa1 деңгейінде, «Тұрақты» болжамымен растаған.
Қазақстанның негізгі артықшылығы — фискалдық қор
Moody’s бағалауындағы негізгі қорғаныс механизмі өзгерген жоқ: салыстырмалы түрде төмен мемлекеттік борыш және жинақталған қаржылық резервтер Қазақстанға сыртқы күйзелістерді жұмсартуға мүмкіндік береді.
Ал рейтингтің орта мерзімді перспективасы экономиканы қаншалықты әртараптандыруға болатынына көбірек тәуелді болмақ. Агенттік осы тұрғыда үш бағытты бөліп отыр:
- салық реформасы және мұнайдан тыс бюджет кірістерін кеңейту;
- цифрлық, көлік және энергетикалық инфрақұрылымға инвестициялар;
- шикізаттық емес секторлардың экономикалық өсімдегі үлесін арттыру.
Демек, Moody’s шешіміндегі негізгі сигнал рейтингтің өзгеріссіз қалуынан кеңірек: Қазақстанның кредиттік тұрақтылығын енді мұнай қорымен қатар экономиканың мұнайдан тыс бөлігі қаншалықты күшейетіні де айқындайды.
Бұған дейін біз Moody’s Қазақстанның Baa1 рейтингін сақтағанда елдің инвестициялық тартымдылығы мен фискалдық реформаларға қандай баға бергені туралы жазған едік. Ол кезде де төмен мемлекеттік борыш пен елеулі резервтер негізгі артықшылықтардың қатарында болды, ал экономиканы әртараптандыру рейтинг үшін ұзақ мерзімді мүмкіндік ретінде аталды.
