12 ауыл спутниктік интернетке қосылуы мүмкін. Шығыс Қазақстан облысында жер бедеріне байланысты дәстүрлі байланыс инфрақұрылымын жеткізу қиын елді мекендерге OneWeb спутниктік кешендерін орнату ұсынылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Президенттің халықты сапалы байланыс және интернетпен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмалары мен «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасы аясында қаралды. ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Телекоммуникация комитеті өңірдегі байланысы нашар аумақтарды тексеріп, инфрақұрылым мәселелері бойынша жұмыс кеңесін өткізді.
12 ауылға спутниктік шешім қарастырылып жатыр
Инспекция кезінде негізгі назар шалғай және қатынауы қиын елді мекендерге аударылды.

«Соңғы миля» жобасы аясында жер бедері күрделі 12 ауылға OneWeb спутниктік байланыс кешендерін орнату ұсынылды.
Бұл жерде ұсыныс пен іске асқан жобаны ажырату қажет: қазіргі ақпарат бойынша, OneWeb кешендерін орнату мәселесі ұсыныс ретінде қарастырылып отыр. 12 ауылдың атауы мен оларды қосу мерзімдері жарияланған жоқ.
Спутниктік технология шалғай елді мекендерге талшықты-оптикалық желі немесе басқа жерүсті инфрақұрылымын жеткізу техникалық жағынан күрделі болған жағдайда балама шешім ретінде пайдаланылуы мүмкін.
Қазақстан шалғай ауылдарды спутниктік интернетпен қамту технологияларын бұған дейін де қолдана бастаған. Үкіметтің мәліметінше, елдегі ауылдық елді мекендерді жоғары жылдамдықты интернетпен қамтуда спутниктік технологиялар жерүсті желілерін толықтыратын құралдардың бірі ретінде қарастырылған.

Шағын ауылдарды интернет жоспарынан шығаруға тыйым салынды
Тексерудің тағы бір маңызды нәтижесі талшықты-оптикалық байланыс желілеріне қатысты болды.
Телекоммуникация комитетінің төрағасы Дамир Сейсембеков әр елді мекен бойынша жеке жұмыс кестесін бекітіп, оның орындалуын бақылауды күшейтуді тапсырды.
Сонымен қатар шағын ауылдарды жергілікті әкімдікпен келіспей және тұрғындарды интернетпен қамтамасыз ететін балама шешім таппай тұрып қамту жоспарынан шығаруға жол берілмейтіні айтылды.
Бұл талап ШҚО үшін маңызды. Таулы жер бедері, елді мекендер арасындағы қашықтық және халық саны аз ауылдар классикалық телекоммуникация инфрақұрылымын салуды күрделендіреді. Сондықтан бір жерде талшықты-оптикалық желі қолданылса, басқа елді мекен үшін спутниктік немесе мобильді технология қажет болуы мүмкін.

Tele2/Altel тағы 8 ауылды ертерек қосуы мүмкін
Өңірдегі тағы сегіз ауылды байланыспен жоспарланған мерзімнен бұрын қамтамасыз ету мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Бұл елді мекендер Tele2/Altel операторының лицензиялық міндеттемелеріне кіреді.
Инспекция барысында осы сегіз ауылды бекітілген мерзімді күтпей қосу мәселесі көтерілген. Бірақ олардың нақты қай уақытта интернетке қосылатыны әзірге көрсетілген жоқ.
Операторлардың лицензиялық міндеттемелері Қазақстандағы ауылдық жерлерді мобильді байланыспен қамтудың негізгі құралдарының бірі саналады. Мемлекет радиожиілік ресурстарын пайдалану құқығын берген кезде операторларға елді мекендерді байланыспен қамту жөніндегі міндеттер жүктей алады.
Өскемендегі 24 проблемалық нүктенің 22-сі шешілді
Жұмыс тек ауылдармен шектелмейді.
Өскеменде бұған дейін мобильді байланыс сапасына қатысты 24 проблемалық орын анықталған. Қазір соның 22-сіндегі мәселе толық шешілген.
Қалған аумақтарда жұмыс жалғасып жатыр.
«Ягодка» саяжай алабында электр монтаждау жұмыстары аяқталуға жақын. «Болашақ» шағынауданында жаңа базалық станция орнатылатын орын таңдалып жатыр.
Сонымен бірге қос мақсатта пайдаланылатын жеті тіреуіш үшін жер телімдерін рәсімдеу жұмыстары жүргізілуде.
Мұндай тіреуіштер қалалық инфрақұрылымды және телекоммуникациялық жабдықты бір нысанда орналастыруға мүмкіндік береді. Бұл жаңа базалық станцияларды тығыз салынған қала аумақтарында орналастыру мәселесін жеңілдетуі мүмкін.
Лихарев көшесіндегі байланысқа радиокедергі әсер етуі мүмкін
Өскемендегі жекелеген аумақтарда мәселе базалық станция санына ғана байланысты емес.
Лихарев көшесі мен жағалау аумағында радиокедергілерді анықтау және жою үшін бірлескен радиомониторинг жүргізу жоспарланған.
Оған:
- Байланыс инспекциясы;
- Мемлекеттік радиожиілік қызметі;
- Қылмыстық-атқару жүйесі департаменті қатысады.
Мониторингтің мақсаты — байланыс сапасына әсер етуі мүмкін радиоэлектрондық кедергілердің көзін анықтау.
Тексеру аяқталмайынша нақты себеп туралы қорытынды жасауға болмайды. Сондықтан бұл аумақтағы мәселе әзірге техникалық зерттеу кезеңінде.
«Ақ дақтарды» бірнеше технологиямен жабу көзделіп отыр
ШҚО-дағы инспекция бір мәселені көрсетті: барлық елді мекенге бірдей технология қолдану мүмкін емес.
Ірі және қолжетімді ауылдарға талшықты-оптикалық желі жеткізуге болады. Мобильді инфрақұрылымы бар аумақтарда базалық станцияларды жаңарту немесе жаңа жабдық орнату жеткілікті болуы мүмкін. Ал таулы және шалғай ауылдарға спутниктік байланыс балама ретінде қарастырылып отыр.
Сондықтан өңірдегі «ақ дақтарды» жою бірнеше бағытта жүреді:
- талшықты-оптикалық желілер салу;
- операторлардың лицензиялық міндеттемелерін орындау;
- жаңа базалық станциялар орнату;
- қолданыстағы антенна-мачталық құрылымдарды толық пайдалану;
- спутниктік интернет енгізу;
- радиокедергілерді анықтау және жою.
Инспекция қорытындысында операторларға қолданыстағы антенна-мачталық инфрақұрылымның мүмкіндігін толық пайдалану және қажетті жабдықты орнатуды жеделдету тапсырылды.
Қазақстан бойынша бұл жұмыс «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасының кең ауқымды міндеттерімен байланысты. Үкіметтің жоспары бойынша 2027 жылға қарай халықты интернетпен 100% қамту және үй шаруашылықтарының басым бөлігіне кемінде 100 Мбит/с жылдамдықтағы байланысты жеткізу көзделген.
Бұған дейін біз Қазақстанның ауылдарды жоғары жылдамдықты интернетпен қамту үшін талшықты-оптикалық және спутниктік технологияларды қатар енгізіп жатқаны туралы жазған едік. Шығыс Қазақстандағы жаңа инспекция осы жұмыстың ең күрделі бөлігін көрсетіп отыр: енді байланыс инфрақұрылымын жеткізу қиын ауылдарға жеке технологиялық шешім табу қажет.