Үнемделген қаржы 8 млрд теңгеден асты. Қазақстанда кәсіпқой клубтарды бюджеттен қаржыландыруға шектеу қойылып, легионерлерге мемлекеттік қаражат жұмсау тоқтатылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Туризм және спорт министрлігінің реформа нәтижелері туралы мәліметіне сәйкес, спорт мектебіндегі бір тәрбиеленушіге бөлінетін жылдық қаржы 233 мыңнан 415 мың теңгеге өсті.
Реформаның негізгі өзгерісі — қаржыландыру басымдықтарын қайта қарау. Үнемделген қаражат балалар мен жасөспірімдер спортына, бұқаралық спортқа, ұлттық құрамаларды даярлауға және инфрақұрылымды нығайтуға бағытталуда.
8 млрд теңге екі шараның нәтижесінде үнемделді
Заңнамалық өзгерістер легионерлерді бюджет есебінен қаржыландыруға тыйым салып, кәсіпқой спорт клубтарына бөлінетін қаражаттың бірыңғай шекті мөлшерін белгіледі.
Сондықтан 8 млрд теңгеден астам үнем — осы шаралардың жиынтық нәтижесі. Оның бәрін тек шетелдік спортшыларға төлемді тоқтатумен байланыстыру дұрыс емес.
Жоғары жетістіктер спорты мен бұқаралық спортты қаржыландыру жүйесі де ажыратылды. Мемлекеттік қолдаудың басым бағыттарына 65 спорт түрі енгізілді.
Олардың қатарында Олимпиада, Паралимпиада, Сурдлимпиада, Азия және Пара Азия ойындарының бағдарламаларындағы спорт түрлері мен ұлттық спорт бар.
Бір тәрбиеленушіге жылына 415 мың теңге бөлінеді
Балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінде жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесі енгізілді.
Бір тәрбиеленушіге арналған жылдық норматив 415 мың теңгені құрайды. Бұл бұрынғы 233 мың теңгелік көрсеткіштен екі есеге жуық жоғары.
Қаражат спорт мектебіндегі даярлықты қаржыландыруға арналған. Ол балаға немесе ата-анасына қолма-қол берілетін төлем емес.
Жаңа үлгіні іске асыруға 2025–2028 жылдары 76,7 млрд теңге қарастырылған.
Сондай-ақ 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаттықтырушы-оқытушыларға кәсіби шеберлігі үшін 30 пайыздық үстемеақы енгізілді. Бұл барлық жаттықтырушының толық жалақысы бірдей мөлшерде өсті дегенді білдірмейді: үстемеақының тағайындалу негізі — кәсіби шеберлік.
Спортшылар мен жаттықтырушыларға бірыңғай ең төменгі төлем белгіленді
Ұлттық құрама спортшылары мен олардың жаттықтырушыларына спорттық нәтижелері үшін берілетін ай сайынғы төлемдердің ең төменгі мөлшері белгіленді.
| Спорттық нәтиже | Спортшыға | Жаттықтырушыға |
|---|---|---|
| Олимпиада немесе Паралимпиададағы жеңіс | Кемінде 250 АЕК | Кемінде 125 АЕК |
| Қазақстан чемпионатындағы жеңіс | Кемінде 60 АЕК | Кемінде 30 АЕК |
Бұл — белгіленген тәртіппен тағайындалатын ай сайынғы төлемдер. Оларды медаль үшін берілетін біржолғы сыйақымен шатастырмау керек.
Бірыңғай ең төменгі стандарт өңірлердегі бастапқы кепілдікті теңестіреді. Алайда нақты төлемдердің барлық жерде бірдей болуын білдірмейді.
Спортшыны сүйемелдейтін адамның мәртебесі бекітілді
Алғаш рет заңнамалық деңгейде I топтағы мүгедектігі бар спортшыны сүйемелдейтін тұлғаның мәртебесі бекітілді.
Осы қолдау шарасын іске асыруға 2025–2027 жылдары 1,5 млрд теңге қарастырылған.
Бұл бағыт спортшының даярлық пен жарысқа қатысу кезінде сүйемелдеуге деген қажеттілігін ескеруге арналған.
e-Sport жүйесін жыл соңына дейін сынақтан өткізу жоспарланған
Бірыңғай e-Sport платформасында салаға қатысты деректер біріктірілмек.
Жүйеде:
- спортшылардың, жаттықтырушылардың, төрешілер мен әдіскерлердің электрондық паспорттары;
- спорттық іс-шаралардың бірыңғай күнтізбесі;
- спорт нысандарының тізілімі әзірленуде.
2026 жылдың соңына дейін сынақ жұмыстарын аяқтап, платформаны тәжірибелік пайдалануға беру жоспарланған.
Жүйенің практикалық маңызы — мамандар, жарыстар және инфрақұрылым туралы ақпаратты біріздендіру. Деректердің толықтығы мен өзектілігі қаржыны жоспарлау және спорт резервін даярлау үшін маңызды болады.
Ауылдарда 56 спорт нысанын салу көзделген
Қазақстанда қазір 26 518 спорт нысаны жұмыс істейді. 2026 жылы тағы 121 нысанды пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Бұдан бөлек, 2026–2028 жылдарға арналған жол картасы 86 инвестициялық жобаны қамтиды. Оның ішінде 56 нысан ауылдық жерлерде салынады.
Бұл көрсеткіштер әртүрлі мерзім мен жоспарға қатысты. Сондықтан оларды қосып, жаңа нысандардың жалпы саны ретінде көрсетуге болмайды.
Реформаның күнделікті өмірдегі нәтижесі балалардың спортқа қолжетімділігі, жаттықтырушылардың жұмыс жағдайы және даярлық сапасы арқылы көрінеді. Қаржыландырудағы өзгерістердің маңызы да осы көрсеткіштермен бағаланады.
Балалар спортына бөлінетін қаржы мен ұлттық спортты қолдау туралы осыған дейін Президенттің Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының жеңімпаздарымен кездесуіне арналған материалда жазған едік, онда спорт мектептеріндегі бір балаға арналған нормативтің өсуіне де тоқталғанбыз.
