Қазақстанда мемлекеттік қызметтердің 92%-ы толық цифрландырылған. Бұл деректі Ыстанбұлдағы «ЖИ-ді басқару тәжірибесі» өңіраралық конференциясында Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің өкілі Аружан Сарыева келтірді, деп хабарлайды DKNews.kz.
14 елден жиналған 60-тан астам мемлекеттік қызметші, практик маман және БҰҰ Даму бағдарламасының өкілдері жасанды интеллектті қоғам мүддесіне сай қолдану жолдарын талқылады. Негізгі мәселе — технологияны енгізумен қатар, оның қауіпсіздігін, қолжетімділігін және адам алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз ету.
Қазақстан цифрландырудан ЖИ қолдануға қалай көшіп жатыр?
Аружан Сарыева Қазақстанның мемлекеттік қызметтерді цифрландырудан жасанды интеллектті дамытуға көшу тәжірибесін таныстырды. Оның айтуынша, басымдықтардың бірі — бес жыл ішінде миллион азаматқа ЖИ қолдану дағдыларын үйрету.
Баяндамада осы бағыттағы бірнеше қадам аталды:
- Цифрлық кодекс пен жасанды интеллект туралы жеке заңның қабылдануы;
- Ұлттық суперкомпьютерлердің іске қосылуы;
- Астанада alem.ai халықаралық орталығының ашылуы.
alem.ai білім беру, зерттеу және стартаптарды қолдауды біріктіреді. Ал азаматтарды оқыту мақсаты жаңа құралдарды әзірлеумен қатар, оларды пайдалана алатын адамдарды даярлаудың да маңызды екенін көрсетеді.
Корея мемлекеттік қызметшілерге өз шешімін әзірлеуді үйретеді
Корея Республикасы Ішкі істер және қауіпсіздік министрлігі Мемлекеттік басқарудағы ЖИ бюросының бас директоры Донг Су Чанг «Үкіметтің ЖИ зертханасы» туралы айтты.
Зертханада мемлекеттік қызметшілер күнделікті жұмысындағы мәселелерді өздері анықтайды. Содан кейін жасанды интеллект көмегімен шешімдерді сынап, прототиптер әзірлейді.
Оның айтуынша, технология мемлекеттік органдардың жұмысын қызметкерлер оны дұрыс қолдана алғанда ғана өзгертеді. Сондықтан Корея ортақ ЖИ инфрақұрылымы мен мемлекеттік сервистерді дамытумен қатар, қызметшілердің біліктілігін арттыруға көңіл бөледі.
Бұл тәжірибенің мәні — оқуды нақты қызметтік міндетпен байланыстыру. Қатысушы жаңа құралмен танысып қана қоймай, оны өз жұмысындағы мәселені шешуге қолданып көреді.
ЖИ дамыған сайын адам бақылауы неге маңызды?
БҰҰДБ-ның Ыстанбұл өңірлік хабының басшысы Стелиана Недера жасанды интеллектті енгізу қарқыны әркелкі екенін атап өтті. Бұл мемлекеттер арасында да, цифрлық дағдылары әртүрлі адамдар арасында да алшақтықты ұлғайтуы мүмкін.
Ол инновацияны қолдау мен ЖИ-ді тиісті түрде реттеу арасындағы тепе-теңдікті сақтаудың маңызына тоқталды.
Түркия Республикасы Президенті жанындағы киберқауіпсіздік басқармасының ЖИ жөніндегі бас директоры Осман Гази Гючлютюрк қауіпсіз, қолжетімді және экономикалық тұрғыдан ұтымды басқару тәсілдерін дамытуға шақырды. Мұндай тәсілдерде шешім қабылдау құқығы адамның өзінде қалуға тиіс.
Астана мемлекеттік қызмет хабы басқарушы комитетінің төрағасы Алихан Байменов те жүйелердің дербестігі артқан сайын жауапкершілік пен адам тарапынан пәрменді бақылауға қойылатын талап күшейетінін айтты.
Оның пікірінше, жасанды интеллект қоғамдық мүддеге қызмет етуі үшін институттарды нығайту, мамандардың біліктілігін дамыту және адам құқықтарын қорғайтын тетіктер қалыптастыру қажет.
Өңіраралық бастама 500-ден астам маманды қамтыған
Алихан Байменов жаңа технологияларға тең қолжетімділік пен халықаралық ынтымақтастыққа ерекше назар аударды. Ол мысал ретінде Корея Республикасы қаржыландыратын өңіраралық бастаманы атады.
2021 жылы іске қосылғаннан бері бастамаға қатысушы елдер саны жетіден он екіге дейін өскен. Оқыту іс-шаралары 500-ден астам мемлекеттік қызметші мен практик маманды қамтыған.
Жоба үш өңірдегі елдердің мемлекеттік қызметшілерінің әлеуетін дамытуға бағытталған:
- Орталық Азияда — Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан;
- Кавказда — Армения, Әзербайжан және Грузия;
- Азия-Тынық мұхиты өңірінде — Бангладеш, Камбоджа, Лаос, Моңғолия және Филиппин.
Осылайша, конференцияға 14 елдің өкілдері қатысқанымен, өңіраралық жобаның өзі 12 елді қамтиды. Оның аясында семинарлар, зерттеулер және Корея Республикасына оқу сапарлары ұйымдастырылады.
Қатысушылар қандай практикалық мәселелерді талқылады?
Конференция барысында Кореяның ЖИ қолданудың құқықтық негіздері, мемлекеттік қызметтер, цифрлық сәйкестендіру және кибертұрақтылық салаларындағы тәжірибесі таныстырылды. Қатысушы елдер өз шешімдерімен, жетістіктерімен және оларды енгізу кезінде кездесетін қиындықтарымен бөлісті.
Интерактивті сессияда ЖИ агенттерін мемлекеттік басқарудың қай бағыттарында пайдалануға болатыны және бұл жұмысты неден бастау керектігі талқыланды. Қоғам қажеттіліктерін ескеру мен есептілік мәселелеріне де назар аударылды.
Іс-шараны Астана мемлекеттік қызмет хабы, Қазақстандағы БҰҰДБ, Корея Республикасының Ішкі істер және қауіпсіздік министрлігі мен Ұлттық ақпараттық қоғам агенттігі ұйымдастырды. Оған БҰҰДБ-ның Ыстанбұл өңірлік хабы қолдау көрсетті. Корея Үкіметі қаржыландыратын жобаны Қазақстандағы БҰҰДБ Астана мемлекеттік қызмет хабының әлеуетін пайдалана отырып жүзеге асырады.
Бұған дейін Қазақстан мен Кореяның мемлекеттік қызметте жасанды интеллектті қолдану және кадр даярлау тәжірибесін талқылағаны жөнінде жазған болатынбыз.
