Алматы облысында 500 млн теңгелік жаңа кәсіпорын ашылды. Іле ауданының М. Түймебаев ауылында іске қосылған «Бақыт» кәсіпорны жылына 400 тоннаға дейін тауарлық балық өсіруге және балық шаруашылықтарына қажетті торлы жабдықтар шығаруға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның басты ерекшелігі — Қазақстанда алғаш рет балық өсіруге арналған торлы қондырғылардың отандық өндірісі жолға қойылды.
Бұл туралы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің ресми хабарламасында айтылған.
Кәсіпорын жылына 400 тонна балық өндіре алады
Жаңа өндіріс Алматы облысының Іле ауданындағы М. Түймебаев ауылында орналасқан.
«Бақыт» кәсіпорны екі бағытта жұмыс істейді: тауарлық балық өсіру және балық шаруашылықтарына қажетті тор қоршама құрылымдарын дайындау.
Жобаның жалпы құны — 500 млн теңге.
Кәсіпорын толық қуатына шыққан кезде жыл сайын 400 тоннаға дейін балық өндіріп, 50-ге дейін торлы құрылым мен тор шығара алады.
2026 жылға арналған өндірістік жоспар — 100 тонна тауарлық балық.
Кейін кәсіпорын өндіріс көлемін кезең-кезеңімен ұлғайтып, жобалық қуатына жетуді көздеп отыр.
Қазақстанда мұндай өндіріс бұрын болмаған
Жаңа кәсіпорынның басты ерекшелігі — балық өсіруге арналған торлы қондырғылар өндірісінің ел ішінде жолға қойылуы.
Мұндай жабдықтар аквашаруашылықта балықты арнайы су айдындарында өсіру үшін пайдаланылады.
Отандық өндірістің пайда болуы балық өсірушілерге қажетті жабдықтарды Қазақстанның өзінен сатып алу мүмкіндігін кеңейтеді.
Бұл әсіресе өндірісін ұлғайтуды жоспарлап отырған шаруашылықтар үшін маңызды.
Бұған дейін балық өсіруге арналған жабдықтарды жеткізу мәселесі кәсіпкерлердің шығындарына және өндірісті кеңейту мерзімдеріне әсер етуі мүмкін еді.
Ал жергілікті өндірістің дамуы жабдықтарға қолжетімділікті жақсартып, саланың технологиялық тәуелсіздігін күшейтуге мүмкіндік береді.
Қазақстанда балық шаруашылықтарының саны екі есе артқан
Жаңа кәсіпорын елімізде аквашаруашылыққа инвестиция тарту жұмыстары күшейген кезеңде іске қосылды.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, соңғы жылдары Қазақстандағы балық өсіру шаруашылықтарының саны екі есеге ұлғайып, 707-ге жетті.
2025 жылдың қорытындысы бойынша отандық шаруашылықтар 23 мың тонна тауарлық балық өсірген.
Ал 2026 жылы балық өсіру саласына көрсетілген мемлекеттік қолдау көлемі 7,7 млрд теңгеге жеткен.
Бұл қаражат кәсіпорындардың шығындарын азайтуға, жаңа технологияларды енгізуге және өндірістік мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
Балық өсірушілерге қандай мемлекеттік қолдау бар?
Қазақстанда «Аквашаруашылық туралы» заң аясында балық шаруашылығын қолдаудың бірнеше тетігі қарастырылған.
Олардың қатарында инвестициялық шығындардың бір бөлігін өтеу, балық жемі мен шабақ сатып алуға жұмсалатын шығындарды субсидиялау, сондай-ақ өндірісті дамытуға арналған басқа да қаржылық құралдар бар.
Бірқатар басым бағыттар бойынша кәсіпкерлердің инвестициялық шығындарының 25 пайызы өтеледі.
Бұл жаңа кәсіпорын ашатын немесе қолданыстағы шаруашылығын кеңейтетін инвесторлар үшін маңызды мүмкіндік.
Мысалы, балық өсіру кешенін салу, өндірістік жабдық сатып алу және технологиялық жүйелерді жаңарту елеулі қаржыны қажет етеді.
Шығындардың бір бөлігін мемлекет есебінен өтеу жобалардың бастапқы қаржылық жүктемесін азайтуға көмектеседі.
Жылдық 2,5 пайызбен несие беріледі
2024 жылдан бастап Қазақстанда балық өсіру және оны қайта өңдеу жобаларын жеңілдетілген несие арқылы қаржыландыру тетігі жұмыс істейді.
Мұндай жобаларға жылдық 2,5 пайыздық мөлшерлемемен несие беру қарастырылған.
Бұл аквашаруашылыққа ұзақмерзімді инвестиция тартуға мүмкіндік беретін құралдардың бірі.
Әсіресе өндірісті жаңадан бастаған кәсіпкерлер үшін қаржыландыру құны маңызды рөл атқарады.
Жеңілдетілген несие балық өсіру нысандарын салуға, қайта өңдеу қуаттарын дамытуға және қажетті технологияларды енгізуге жағдай жасай алады.
Дегенмен қаржыландыру нақты бағдарламалардың талаптары мен белгіленген шарттарына сәйкес беріледі.
2030 жылға дейін 60 млрд теңгенің жобалары жоспарланған
Қазақстанда аквашаруашылықты дамытудың алдағы бірнеше жылға арналған инвестициялық жоспары да қалыптастырылған.
2026–2030 жылдарға жалпы құны шамамен 60 млрд теңге болатын 41 инвестициялық жоба қарастырылған.
Бұл жобалар балық өсіру, оны қайта өңдеу және балық жемін өндіру бағыттарын қамтиды.
Мұндай тәсіл саланың тек бастапқы өндірісін ғана емес, бүкіл өндірістік тізбегін дамытуға бағытталған.
Өйткені балық шаруашылығының тұрақты жұмыс істеуі үшін сапалы шабақ, қолжетімді жем, заманауи жабдық және дайын өнімді қайта өңдеу мүмкіндігі қажет.
Осы бағыттардың қатар дамуы отандық балық өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етуі мүмкін.
Алматы облысы үшін жаңа кәсіпорын нені білдіреді?
«Бақыт» жобасының маңызы тек жылына 400 тонна балық өндіру мүмкіндігімен шектелмейді.
Кәсіпорын балық шаруашылығына қажетті жабдықтарды жергілікті жерде шығару арқылы басқа өндірушілердің де жұмысын қолдауға бағытталған.
Бұл ауылдық жерлердегі кәсіпкерлікті дамытуға, өндірістік инфрақұрылымды кеңейтуге және аквашаруашылыққа жаңа инвестициялар тартуға жағдай жасайды.
Ал мемлекеттік қолдау мен жеңілдетілген қаржыландыру тетіктері саланың одан әрі өсуіне негіз бола алады.
Қазақстан үшін негізгі міндет — балық өсіру көлемін ұлғайтумен қатар, оған қажетті технологиялар мен жабдықтардың отандық өндірісін дамыту.
Алматы облысында іске қосылған жаңа кәсіпорын осы бағыттағы алғашқы өндірістік жобалардың бірі болып отыр.
Қосымша жаңалықтарды DKNews.kz сайтынан оқыңыз.
