Қазақстандық тауарларға көбірек орын бөлінеді. 20 қазаннан бастап еліміздегі сауда желілерінде отандық өнімдердің үлесін арттыруға бағытталған қосымша талаптар күшіне енеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев мәлімдеді. Ақпарат ҚР Үкіметінің ресми сайтында жарияланды.
Қазақстандық тауарлардың дүкен сөрелеріндегі үлесі артады
Жаңа талаптар отандық өндірушілер үшін өзекті мәселелердің бірі — өнімді тұтынушыға жеткізу және ірі сауда желілеріне шығу мүмкіндігіне қатысты.
Сапалы әрі бәсекеге қабілетті тауар өндіру жеткіліксіз. Ол дүкен сөрелерінен орын алып, сатып алушының көзіне түсуі және импорттық өнімдермен бәсекелесе алуы керек.
Үкімет отандық тауарлардың сауда орындарындағы үлесін арттыруға бағытталған талаптарды күшейтіп отыр. Жаңа ережелер 20 қазаннан бастап қолданылады.
«Отандық өнімдерді ілгерілетуге және тікелей өткізу арналарын кеңейтуге ерекше көңіл бөлінуде. Сауда сөрелеріндегі отандық тауарлардың үлесін арттыру бойынша қосымша талаптар қабылданды. Олар 20 қазаннан бастап күшіне енеді. Қазақстандық өнімдерді ілгерілету үшін сауда желілерімен 72 меморандум жасалды. Ал жыл басынан бері бірыңғай «Дала дәмі» брендімен 5 600 ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өткізілді», — деді Арман Шаққалиев.
Дегенмен Үкімет таратқан ақпаратта 20 қазаннан бастап нақты қандай қосымша нормативтер енгізілетіні және олардың орындалуы қалай бақыланатыны көрсетілмеген.
Бұған дейін Сауда және интеграция министрлігі сауда орындарында азық-түлік және азық-түлікке жатпайтын қазақстандық тауарларға сөре кеңістігінің кемінде 30 пайызын бөлуге қатысты заңнамалық талаптар туралы хабарлаған.
Сауда желілері үшін мәселе тек отандық өнімдердің санында емес. Олардың дүкен ассортиментінде қаншалықты кең ұсынылатыны да маңызды.
Сауда желілерімен 72 меморандум жасалды
Отандық өнімдерді ілгерілету жұмысы дүкендерге қойылатын талаптарды өзгертумен шектелмейді.
Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, қазақстандық тауарлардың сатылымдағы үлесін ұлғайту мақсатында сауда желілерімен 72 меморандум жасалған.
Сонымен қатар ауыл шаруашылығы өнімдерін делдалсыз өткізу бағытында да жұмыс жүргізілуде.
Жыл басынан бері елімізде «Дала дәмі» бірыңғай брендімен 5 600 жәрмеңке ұйымдастырылды. Мұндай сауда алаңдары өндірушілерге өз өнімдерін ірі сауда желілеріне тәуелді болмай, тұтынушыларға тікелей ұсынуға мүмкіндік береді.
Өнім өткізудің тағы бір бағыты цифрлық форматта дамып жатыр.
Қазір AgroTrade платформасы тәжірибелік пайдаланудан өтуде. Оған өңірдегі бес елден 600-ден астам қатысушы тіркелген. Платформа арқылы жүзеге асырылған алғашқы тікелей жеткізілімдердің жалпы құны 1,5 млн долларға жетті.
Жүйеде бірнеше тілде жұмыс істеу мүмкіндігі қарастырылып, мобильді қосымша іске қосылған.
Қазақстандағы бөлшек сауда көлемі 20,5 трлн теңгеге жетті
Жаңа талаптар елдегі сауда айналымы өсіп жатқан кезеңде енгізілмек.
2026 жылдың тоғыз айында Қазақстандағы жалпы сауда айналымы 61 трлн теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 16 пайызға көп.
Сауданың нақты көлем индексі 106,2 пайызды құрады.
Бөлшек сауда 15 пайызға өсіп, 20,5 трлн теңгеге жетті. Ал көтерме сауда көлемі 16 пайыздан астам ұлғайып, 40,7 трлн теңгені құрады.
Министрлік мәліметінше, сауда айналымының 70 пайыздан астамын қалыптастыратын он тауар тобы негізгі өсімді қамтамасыз еткен.
Олардың қатарында автокөліктер, тұрмыстық техника, фармацевтикалық өнімдер, сусындар, азық-түлік және құрылыс материалдары бар.
Отандық өндірушілер үшін дүкен сөрелерінен көбірек орын алу — өсіп келе жатқан нарықта сатып алушы үшін бәсекеге түсу мүмкіндігі.
Алайда сөре кеңістігінің ұлғаюы сатылымның міндетті түрде артатынын білдірмейді. Тұтынушы үшін баға, сапа және тауар таңдауы шешуші фактор болып қала береді.
Елдегі сауданың 70 пайыздан астамы бес өңірге тиесілі
Қазақстанда сауда көлемі өңірлер арасында біркелкі бөлінбеген.
Жалпы тауар айналымының 70 пайыздан астамы Алматы, Астана, Шымкент қалаларына, сондай-ақ Атырау және Қарағанды облыстарына тиесілі.
Яғни елдің ішкі нарығындағы сауданың басым бөлігі бірнеше ірі экономикалық орталықта шоғырланған.
Сонымен бірге Үкімет өңірлердегі сауда инфрақұрылымын дамытуға басымдық беріп отыр.
Әкімдіктер инвестициялық жобалар, басым бағыттар мен жаңа өсу нүктелері қамтылған өңірлік жол карталарын әзірледі. Құжаттарда күтілетін экономикалық нәтиже кемінде 106,5 пайыз деңгейінде белгіленген.
Сауда нысандарын жаңғыртуға да қолдау көрсетілуде.
2025 жылдан бері жалпы кредиттік портфелі 90 млрд теңгені құрайтын 554 жоба мемлекеттік қолдау алды. Нәтижесінде 1,7 мыңнан астам жұмыс орны ашылды.
Биыл сауда инфрақұрылымын дамыту қарқынын сақтау үшін 10 млрд теңге қарастырылған.
Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп, базарлардың қызметін цифрландыруға арналған бірыңғай цифрлық платформа әзірленіп жатыр.
Қазақстанның шикізаттық емес экспорты 28 млрд доллардан асты
Ішкі нарықта отандық тауарлардың үлесін арттырумен қатар Қазақстан шетелге өнім жеткізу көлемін де ұлғайтып келеді.
Сегіз айдың қорытындысы бойынша шикізаттық емес тауарлар мен қызметтердің экспорты 17 пайыздан астам өсіп, 28 млрд доллардан асты.
Тауар экспорты 18 пайыздан астам ұлғайып, 21,5 млрд долларға жетті. Ал қызметтер экспорты 14,1 пайызға өсіп, 6,7 млрд долларды құрады.
Экспорты айтарлықтай өскен өнімдер қатарында мыс пен мыс катодтары, күміс, уран, күкірт, мал азығы және күнбағыс майы бар.
Жыл басынан бері 200-ден астам қазақстандық компания қатысқан тоғыз сауда-экономикалық миссия өткізілді. Олардың нәтижесінде жалпы құны 1,7 млрд доллардан асатын экспорттық келісімшарттар жасалды.
Экспорттық-кредиттік агенттік арқылы көрсетілген қаржылық қолдау көлемі 570 млрд теңгеден асты. Агенттік қосымша 50 млрд теңгеге капиталдандырылды.
Жыл соңына дейін экспортты сақтандыру бойынша қолдаудың жалпы көлемін 1,2 трлн теңгеге жеткізу жоспарланып отыр.
Ал ішкі сауда нарығындағы келесі өзгерістің күні белгілі — 20 қазан. Осы күннен бастап дүкен сөрелеріндегі қазақстандық тауарлардың үлесін арттыруға арналған қосымша талаптар күшіне енеді.
Дегенмен жаңа талаптардың нақты шарттары мен олардың орындалуын бақылау тәртібі Үкіметтің жариялаған ақпаратында әзірге толық ашылмаған.
