Қазақстанда жол құрылысының сапасын бақылау жүйесі қайта қаралады. Премьер-министр Олжас Бектеновтің өкімімен автожол саласын реформалау жөніндегі арнайы жұмыс тобы құрылды. Оның міндеті — жол салу стандарттарын жаңартып, мемлекеттік қаражаттың тиімді әрі ашық жұмсалуын қамтамасыз ететін ұсыныстар әзірлеу, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жұмыс тобы Мемлекет басшысының Қазақстан Халық Кеңесінің бірінші сессиясында берген тапсырмаларын орындау аясында жасақталды. Үкімет жол құрылысының қолданыстағы тәсілдерін, сапаны бағалау жүйесін және саланы басқару тетіктерін кешенді қайта қарауды көздеп отыр.
Жол құрылысының стандарттары өзгереді
Жұмыс тобының алдында автожол саласындағы бірнеше маңызды міндет тұр.
Ең алдымен, жол құрылысының қазіргі жүйесі мен орындалған жұмыстардың сапасын бағалау тәсілдері талданады.
Сонымен қатар қолданыстағы құрылыс нормалары мен техникалық стандарттарды жаңарту мәселесі қарастырылады.
Бұл жол жобаларын әзірлеуден бастап құрылыс жұмыстарын қабылдауға дейінгі процестерді қайта бағалауды қамтуы мүмкін.
Негізгі мақсат — жол инфрақұрылымының сапасын жақсартуға және мемлекеттік инвестициялардың нәтижелілігін арттыруға мүмкіндік беретін басқару жүйесін қалыптастыру.
Әзірге нақты қандай стандарттар өзгеретіні немесе қандай жаңа талаптар енгізілетіні жарияланған жоқ. Бұл мәселелер жұмыс тобының ұсыныстары негізінде айқындалады.
Жол сапасын бақылауға цифрлық шешімдер енгізілуі мүмкін
Реформаның маңызды бағыттарының бірі — автожол саласын басқаруда цифрлық технологияларды пайдалану.
Үкімет жаңа басқару тетіктерін әзірлеу кезінде цифрлық шешімдерді ескеруді тапсырды.
Мұндай құралдар жол құрылысы мен жөндеу жұмыстары туралы ақпараттың ашықтығын арттыруға, орындалған жұмыстарды бақылауға және қаражаттың жұмсалуын талдауға көмектесе алады.
Алайда қандай цифрлық платформалар немесе бақылау жүйелері енгізілетіні әзірге нақтыланбаған.
Жұмыс тобы осы бағыттағы ықтимал шешімдерді де қарастырады.
Реформаға алты министрлік пен ұлттық компаниялар қатысады
Автожол саласын реформалау жөніндегі жұмыс тобын Премьер-министрдің бірінші орынбасары басқарады.
Оның құрамына көлік, өнеркәсіп және құрылыс, қаржы, ішкі істер, экология және табиғи ресурстар, энергетика министрліктерінің басшылығы енгізілді.
Сондай-ақ жұмысқа Бас көлік прокурорының орынбасары, «ҚазМұнайГаз» және «ҚазАвтоЖол» ұлттық компанияларының өкілдері қатысады.
Салалық ұйымдар қатарында Жол активтері сапасының ұлттық орталығы, «ҚазжолҒЗИ», «Мемсараптама» және «ҚазҚСҒЗИ» бар.
Бұдан бөлек, жұмыс тобына сала сарапшылары мен Құрылтай депутаттары кірді.
Қатысушылар құрамының кең болуы жол құрылысы мәселесін тек көлік инфрақұрылымы тұрғысынан емес, қаржыландыру, техникалық талаптар, экология және мемлекеттік бақылау бағыттарымен байланыстыра қарастыруға мүмкіндік береді.
Үкімет ұсыныстарды 1 желтоқсанға дейін күтеді
Премьер-министр Олжас Бектенов жұмыс тобына нақты мерзім белгіледі.
2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін автожол саласын түбегейлі реформалау жөніндегі ұсыныстар әзірленуі тиіс.
Бұл ұсыныстар заңнамалық шараларды да қамтуы керек.
Демек, реформаның нәтижесінде қолданыстағы нормативтік-құқықтық базаға өзгерістер енгізу мәселесі қарастырылуы мүмкін.
Дегенмен жұмыс тобының құрылуы жаңа заңдар мен стандарттардың қабылданып қойғанын білдірмейді.
Алдымен тиісті ұсыныстар әзірленіп, содан кейін оларды іске асыру тетіктері айқындалуы қажет.
Бұл жүргізушілер үшін нені білдіреді?
Автожол саласындағы өзгерістердің түпкі мақсаты — жол инфрақұрылымының сапасын жақсарту.
Егер ұсынылған шаралар қабылданып, тиімді іске асырылса, жол салу мен жөндеу жұмыстарына қойылатын талаптар күшейіп, олардың орындалуын бақылау жүйесі жетілдірілуі мүмкін.
Сонымен қатар мемлекеттік қаражаттың қалай жұмсалатынына қатысты ашықтықты арттыру көзделіп отыр.
Бұл жол құрылысына бөлінген қаржының нақты нәтижесін бағалау үшін маңызды.
Әзірге жүргізушілерге қатысты жаңа міндеттер, жол жүру ережелеріндегі өзгерістер немесе ақылы жол тарифтеріне қатысты шешімдер жарияланған жоқ.
Реформа ең алдымен саланы басқару, құрылыс стандарттары және сапаны бақылау жүйесіне бағытталған.
Қазақстан жолдарының сапасын бағалау тәсілі жаңаруы мүмкін
Автожол саласын реформалау жөніндегі жұмыс тобына берілген тапсырмалар жол құрылысының барлық негізгі кезеңдерін қамтиды.
Үкімет қолданыстағы жүйенің тиімділігін бағалап, құрылыс нормаларын жаңартуды, цифрлық шешімдерді пайдалануды және қаржылық ашықтықты арттыруды көздеп отыр.
Жұмыс тобы 1 желтоқсанға дейін нақты ұсыныстар дайындауы тиіс.
Сол кезде Қазақстанда жол құрылысының сапасын бақылау мен саланы басқарудың қандай жаңа тетіктері ұсынылатыны белгілі болады.
Бұған дейін біз 2026 жылы Қазақстанда 11 мың шақырымнан астам автожолды салу және жөндеу жоспарланғаны туралы жазған едік. Жаңа реформа осы ауқымды инфрақұрылымдық жұмыстардың сапасын бақылау мен саланы басқару тәсілдерін жетілдіруге бағытталған.
