Қазақстанда автожол саласын түбегейлі реформалау басталды. Премьер-министр Олжас Бектеновтің өкімімен жол құрылысының стандарттарын, сапаны бақылау жүйесін және мемлекеттік қаржыны пайдалану тәртібін қайта қарауға арналған арнайы жұмыс тобы құрылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл шешім Мемлекет басшысының Қазақстан Халық Кеңесінің бірінші сессиясында берген тапсырмаларын орындау аясында қабылданды. Үкімет жол инфрақұрылымының сапасын жақсартып, саладағы басқару жүйесін жаңартуды көздеп отыр.
Жол құрылысының стандарттары қайта қаралады
Жұмыс тобына автожол саласындағы қолданыстағы жүйені кешенді талдау міндеті жүктелді.
Мамандар жол салу тәсілдерін, құрылыс жұмыстарының сапасын бағалау тәртібін, техникалық стандарттар мен құрылыс нормаларын қайта қарайды.
Негізгі мақсат — жол инфрақұрылымының сапасын арттыруға мүмкіндік беретін тиімді басқару тетіктерін әзірлеу.
Бұл ретте жол құрылысына бөлінетін мемлекеттік қаражаттың қаншалықты нәтижелі жұмсалатынына да ерекше назар аударылады.
Әзірге нақты қандай стандарттар өзгеретіні жарияланған жоқ. Тиісті ұсыныстар жұмыс тобының талдауы негізінде әзірленеді.
Жол сапасын бақылауда цифрлық шешімдер қолданылады
Реформаның тағы бір маңызды бағыты — автожол саласын басқаруға цифрлық технологияларды енгізу мүмкіндігін қарастыру.
Үкімет жаңа басқару жүйесін әзірлеу кезінде заманауи цифрлық шешімдерді ескеруді тапсырды.
Мұндай құралдар құрылыс жұмыстарының орындалуын бақылауға, жобалардың іске асырылу барысын қадағалауға және бюджет қаражатының жұмсалуын ашық көрсетуге көмектесе алады.
Дегенмен қандай цифрлық жүйелер пайдаланылатыны әзірге нақтыланбаған.
Жұмыс тобының ұсыныстары жол құрылысы мен жөндеу жұмыстарына қатысты шешімдердің ашықтығын арттыруға бағытталады.
Реформаға алты министрлік қатысады
Автожол саласын реформалау жөніндегі жұмыс тобын Премьер-министрдің бірінші орынбасары басқарады.
Оның құрамына Көлік, Өнеркәсіп және құрылыс, Қаржы, Ішкі істер, Экология және табиғи ресурстар, Энергетика министрліктерінің басшылығы енгізілді.
Сондай-ақ жұмысқа Бас көлік прокурорының орынбасары, «ҚазМұнайГаз» және «ҚазАвтоЖол» ұлттық компанияларының өкілдері қатысады.
Салалық ұйымдардан Жол активтері сапасының ұлттық орталығы, «ҚазжолҒЗИ», «Мемсараптама» және «ҚазҚСҒЗИ» өкілдері тартылған.
Бұдан бөлек, жұмыс тобына салалық сарапшылар мен Құрылтай депутаттары кірді.
Мұндай құрам жол құрылысына қатысты мәселелерді қаржыландыру, техникалық талаптар, экология, қауіпсіздік және мемлекеттік бақылау тұрғысынан бірлесіп қарастыруға мүмкіндік береді.
Бектенов нақты мерзім белгіледі
Премьер-министр Олжас Бектенов жұмыс тобына реформаның ұсыныстарын әзірлеу үшін 2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін уақыт берді.
Осы мерзімге дейін автожол саласын түбегейлі өзгертуге бағытталған шаралар пакеті дайындалуы тиіс.
Ұсыныстар тек ұйымдастырушылық өзгерістермен шектелмейді. Олардың құрамына заңнамалық шаралар да енгізілуі керек.
Бұл қолданыстағы нормативтік-құқықтық талаптарды қайта қарау мүмкіндігін білдіреді.
Алайда жұмыс тобының құрылуы жаңа ережелердің қабылданғанын білдірмейді. Нақты өзгерістер ұсыныстар әзірленіп, тиісті шешімдер қабылданғаннан кейін белгілі болады.
Бұл жүргізушілер мен жол пайдаланушылар үшін нені білдіреді?
Реформаның негізгі мақсаты — Қазақстандағы автомобиль жолдарының сапасын жақсарту.
Жол құрылысына қойылатын талаптарды жаңарту және сапаны бағалау тәсілдерін жетілдіру болашақта құрылыс пен жөндеу жұмыстарының нәтижелілігін арттыруға бағытталған.
Сонымен қатар цифрлық бақылау тетіктері енгізілсе, жол жобаларының орындалуы мен мемлекеттік қаражаттың жұмсалуын қадағалау мүмкіндіктері кеңеюі ықтимал.
Әзірге жүргізушілер үшін жаңа міндеттер, жол жүру ережелеріндегі өзгерістер немесе ақылы жол тарифтеріне қатысты шешімдер жарияланған жоқ.
Үкіметтің қазіргі тапсырмасы ең алдымен жол саласын басқару мен құрылыс сапасын бақылау жүйесін реформалауға қатысты.
Нақты ұсыныстар 1 желтоқсанға дейін әзірленуі тиіс. Сол кезде Қазақстанда автожол құрылысының қандай ережелері мен стандарттарын өзгерту жоспарланып отырғаны айқындалады.
Бұған дейін біз 2026 жылы Қазақстанда 11 мың шақырымнан астам автомобиль жолын салу және жөндеу жоспарланғаны туралы жазған едік. Жаңа реформа осы ауқымды жұмыстардың сапасын арттыруға және жол құрылысына бөлінетін мемлекеттік қаражаттың тиімді пайдаланылуын қамтамасыз етуге бағытталған.
