Қазақстанда қызметкерлердің 58,4 пайызы 300 мың теңгеден жоғары жалақы алады. Бұл үлес бір жылда 4,7 пайыздық тармаққа өскен. Ұлттық статистика бюросының 2026 жылғы жалақыны бөлу жөніндегі зерттеуіне сәйкес, төмен жалақы алатындардың үлесі қысқарып, жоғары табыс санаттарына ауысу үрдісі жалғасқан, деп хабарлайды DKNews.kz.
Зерттеу 2026 жылғы сәуірде жүргізілді. Оған сол айды толық жұмыс істеген 3,38 миллионға жуық қызметкер қамтылды. Статистикада қызметкерлердің қолына алатын таза табысы емес, салықтар мен зейнетақы жарналары ұсталғанға дейінгі есептелген жалақысы көрсетілген.
.png)
300 мың теңгеден жоғары жалақы алатындар көбейді
Ұлттық статистика бюросы қызметкерлерді айлық табысының мөлшеріне қарай үш негізгі санатқа бөлген.
2025 жылмен салыстырғанда жалақы құрылымы мынадай өзгеріске ұшырады:
- 100 мың теңгеге дейін жалақы алатындардың үлесі 3,3%-дан 2,3%-ға төмендеді;
- 100 мыңнан 300 мың теңгеге дейін алатындардың үлесі 43%-дан 39,3%-ға қысқарды;
- 300 мың теңгеден жоғары жалақы алатындардың үлесі 53,7%-дан 58,4%-ға өсті.
Осылайша, зерттеуге қатысқан қызметкерлердің жартысынан көбі 300 мың теңгеден жоғары есептелген жалақы алады. Ал 300 мың теңгеге дейінгі екі санаттың жиынтық үлесі 41,6 пайызды құрады.
Дегенмен бұл көрсеткіш барлық қазақстандықтардың табысы осындай дегенді білдірмейді. Зерттеу тек сәуір айын толық жұмыс істеген және статистикалық бақылауға қамтылған қызметкерлерге қатысты.
Зерттеуге 3,38 миллион қызметкер қатысты
Іріктемелі зерттеуде ұйымдар мен кәсіпорындардағы 3 378,6 мың қызметкердің жалақысы есепке алынған.
Олардың ішінде әйелдер саны басым:
- Әйелдер – 1 752,2 мың адам немесе 51,9%;
- Ерлер – 1 626,4 мың адам немесе 48,1%.
Бұл деректер зерттеуге қатысушылардың құрамын көрсетеді. Әйелдер мен ерлердің орташа жалақысы арасындағы айырмашылық туралы осы мәліметтердің өзінен қорытынды жасауға болмайды.
Қай мамандардың жалақысы жылдам өсті?
2026 жылғы зерттеуде барлық кәсіптік топтар бойынша орташа айлық атаулы жалақының өскені байқалды.
Ең жоғары өсім өнеркәсіп, құрылыс, көлік және сабақтас кәсіптердің жұмысшыларында тіркелді. Бұл топтағы орташа жалақы 2025 жылмен салыстырғанда 13,1 пайызға артқан.
Өндірістік жабдық операторлары, құрастырушылар мен жүргізушілер тобында өсім 10,4 пайызды құрады.
Алайда бұл атаулы жалақының өсімі екенін ескеру қажет. Яғни көрсеткіштер инфляцияның әсерін алып тастамайды және қызметкерлердің сатып алу қабілеті дәл осындай қарқынмен артты дегенді білдірмейді.
Басшылар мен инженерлер қанша жалақы алады?
Зерттеу нәтижелері мамандық пен лауазымға байланысты жалақы мөлшерінде елеулі айырмашылық бар екенін көрсетті.
Ұйым басшыларының орташа айлық есептелген жалақысы 1 101 100 теңгені құрады.
Инженерлік-техникалық мамандардың көрсеткіштері:
- Инженерлер – 702 000 теңге;
- Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау инженерлері – 645 000 теңге;
- Инженер-технологтар – 617 000 теңге;
- Инженер-энергетиктер – 615 100 теңге;
- Техниктер – 314 700 теңге.
Осы деректер бойынша инженерлердің орташа жалақысы техниктердікінен екі еседен астам жоғары. Дегенмен нақты еңбекақы жұмыс орнына, маманның тәжірибесіне және атқаратын міндеттеріне байланысты ерекшеленуі мүмкін.
Дәрігер, мейіргер және фармацевт қанша алады?
Денсаулық сақтау саласында да мамандықтарға қарай жалақы айырмашылығы байқалады.
2026 жылғы сәуірдегі орташа айлық есептелген жалақы:
- Дәрігерлер – 491 400 теңге;
- Фармацевтер – 347 700 теңге;
- Фельдшерлер – 313 600 теңге;
- Мейіргерлер – 264 600 теңге.
Дәрігерлер мен мейіргерлердің орташа жалақысы арасындағы айырмашылық шамамен 227 мың теңгені құрады.
Бухгалтер, жүргізуші, аспаз және күзетші жалақысы
Басқа кең таралған кәсіптер бойынша да орташа айлық жалақы көрсеткіштері жарияланды.
- Бухгалтерлер – 398 600 теңге;
- Автомобиль жүргізушілері – 328 100 теңге;
- Аспаздар – 192 600 теңге;
- Күзетшілер – 174 200 теңге.
Аталған кәсіптердің ішінде бухгалтерлердің орташа жалақысы ең жоғары, ал күзетшілердің көрсеткіші ең төмен болды. Бұл салыстыру тек жарияланған мамандықтарға қатысты.
Неліктен есептелген жалақы қолға тиетін ақшадан өзгеше?
Ұлттық статистика бюросы зерттеуді жыл сайын 2-Т (еңбекақы) статистикалық нысаны негізінде жүргізеді.
Есепке негізгі жалақымен бірге қосымша ақылар, үстемеақылар және сыйақылар кіреді. Көрсеткіштер салықтар мен зейнетақы аударымдары ұсталғанға дейінгі сомалармен беріледі.
Сондықтан статистикада көрсетілген 300 мың немесе 500 мың теңге қызметкердің банк шотына дәл осынша қаражат түсетінін білдірмейді.
Зерттеу үшін сәуір айы кездейсоқ таңдалмаған. Халықаралық әдістемелік ұсынымдарға сәйкес, бұл кезең маусымдық сыйақылар мен еңбек демалысына байланысты төлемдердің статистикаға ықпалын азайтуға мүмкіндік береді.
Сәуірде жұмысқа жаңадан қабылданған немесе жұмыстан босатылған қызметкерлер зерттеуге енгізілмейді.
Жалақы статистикасы нені көрсетеді?
2026 жылғы деректер Қазақстанда жоғары жалақы санаттарына кіретін қызметкерлер үлесінің артқанын көрсетеді. Сонымен қатар мамандықтар арасындағы табыс айырмашылығы сақталып отыр.
.png)
Бұл нәтижелерді бағалағанда атаулы және нақты жалақыны ажырату маңызды. Есептелген еңбекақының өсуі инфляция жағдайында тұрғындардың сатып алу қабілетінің міндетті түрде артқанын білдірмейді.
Бұған дейін біз Қазақстанда айына 3 миллион теңгеден астам жалақы алатын қызметкерлердің саны мен олардың қай салаларда жұмыс істейтінін талдаған едік. Ол материалда 2025 жылғы ресми статистика негізінде жоғары табысты қызметкерлердің кәсіби және өңірлік бөлінісі қарастырылған болатын.
