Қазақстанда коммуналдық қызметтерге жұмсалатын шығын отбасы табысының 5–10%-ынан асқан жағдайда тұрғын үй көмегін алу мүмкіндігі қарастырылған. Қазір осы тетік арқылы 8 мың адам қолдау алып, жергілікті бюджеттен 400 млн теңге төленген. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы Бақытжан Жүнісбеков мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Коммуналдық төлем табыстың 5–10%-ынан асса не болады?
Қазақстанда тұрғын үй көмегі коммуналдық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған әлеуметтік қолдау шараларының бірі болып саналады.
Өңірлік мәслихаттар коммуналдық қызметтерге жұмсалатын шығынның отбасы табысындағы шекті үлесін 5%-дан 10%-ға дейінгі аралықта белгілейді.
Мысалы, отбасының ай сайынғы жиынтық табысы 200 мың теңге болса, 5% шек 10 мың теңгені, ал 10% шек 20 мың теңгені құрайды.
Егер есепке алынатын коммуналдық шығындар тиісті өңірде белгіленген шектен жоғары болса, отбасы тұрғын үй көмегіне үміткер бола алады.
Алайда көмек автоматты түрде тағайындалмайды. Оның мөлшері мен берілу шарттары қолданыстағы талаптарға және жергілікті деңгейде бекітілген нормативтерге байланысты.
8 мың адамға 400 млн теңге төленді
Бақытжан Жүнісбеков тұрғын үй көмегі жергілікті бюджет есебінен қаржыландырылатынын айтты.
«Қазіргі уақытта жергілікті бюджет есебінен 400 млн теңге көлемінде тұрғын үй көмегі төленіп, 8 мың адам қолдау алып отыр», – деді спикер.
Бұл қаражат коммуналдық қызметтерге ақы төлеу жүктемесін азайтуға бағытталған.
Тұрғын үй көмегінің нақты мөлшері әр отбасының табысына, коммуналдық шығындарына және өңірде қолданылатын есептеу тәртібіне қарай айқындалады.
Ауыз су тарифін мемлекет қалай субсидиялайды?
Коммуналдық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз етудің тағы бір тетігі – ауыз сумен жабдықтау қызметтерінің құнын субсидиялау.
Бұл жағдайда мемлекет суды жеткізу құнының белгілі бір бөлігін бюджет қаражаты есебінен өтейді.
Нәтижесінде тұрғындар үшін белгіленетін тариф қызметтің толық құнынан төмен болуы мүмкін.
Маңызды ерекшелігі – субсидия азаматтарға тікелей берілмейді. Қаражат су шаруашылығы ұйымдары мен сумен жабдықтау кәсіпорындарына аударылады.
500 теңгенің орнына 120 теңге: нақты мысал
Бақытжан Жүнісбеков субсидиялау тетігін түсіндіру үшін бір текше метр судың құнына қатысты мысал келтірді.
«Мысалы, судың бір текше метріне бекітілген тариф 500 теңге, ал халық үшін төлем мөлшері 120 теңге болса, арадағы 380 теңге айырмашылықты мемлекет субсидиялайды. Биыл осы бағытқа жалпы сипаттағы трансферттер есебінен 28 млрд теңге бөлінді. Жалпы, мемлекет сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсететін кәсіпорындардың тұрақты жұмыс істеуі үшін барлық қажетті шараларды қабылдап жатыр», – деді Бақытжан Жүнісбеков.
Осы мысалда тұрғын бір текше метр су үшін 120 теңге төлейді, ал қалған 380 теңгені мемлекет өтейді.
Бұл қызметтің толық құнының 76%-ын бюджет есебінен жабуға тең.
Дегенмен бұл барлық өңірде су бағасы 120 теңге дегенді білдірмейді. Нақты тарифтер елді мекенге және қызмет көрсететін кәсіпорынға байланысты ерекшеленеді.
Ауыз суға 28 млрд теңге бөлінді
2026 жылы ауыз сумен қамтамасыз ету қызметтерінің құнын субсидиялауға жалпы сипаттағы трансферттер есебінен 28 млрд теңге бөлінген.
Бұл қаржы халық үшін су қызметінің құнын қолжетімді деңгейде ұстауға және сумен жабдықтау кәсіпорындарының шығындарын ішінара өтеуге бағытталған.
Мемлекет сондай-ақ сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсететін кәсіпорындардың тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету шараларын жалғастырып жатыр.
Тұрғындар нені білуі керек?
Қазақстанда коммуналдық шығындарды жеңілдетуге арналған екі түрлі қолдау тетігі қолданылып отыр.
Тұрғын үй көмегі отбасының табысы мен коммуналдық төлемдеріне қарай есептеледі. Ал ауыз су тарифін субсидиялау қызмет көрсететін кәсіпорындар арқылы жүзеге асырылады.
Сондықтан коммуналдық төлемі жоғары отбасылар өз өңірінде тұрғын үй көмегін тағайындау үшін белгіленген талаптарды нақтылағаны жөн.
Ал су тарифіне берілетін субсидияны алу үшін азаматтарға жеке төлем рәсімдеудің қажеті жоқ, өйткені қаражат тікелей сумен жабдықтау ұйымдарына бағытталады.
Бұл шаралар халықтың коммуналдық қызметтерге қолжетімділігін сақтауға және тұрғындардың қаржылық жүктемесін азайтуға арналған.
