Алматы таулары триллиондық табыс әкелуі мүмкін. Алматы тау кластерін дамыту қалаға жаңа инвестициялар тартып, мыңдаған жұмыс орнын ашуға және шағын бизнестің өркендеуіне ықпал етуі мүмкін. Оның игілігін тек тау шаңғысы курорттары ғана емес, қонақүйлер, мейрамханалар, көлік компаниялары мен отандық өндірушілер де көрмек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алдын ала болжам бойынша, тау туризмін дамытудан түсетін жиынтық экономикалық тиімділік жылына 1 трлн теңгеден асуы, ал жаңадан ашылатын жұмыс орындарының саны 15 мыңға жетуі мүмкін. Әзірге бұл – инфрақұрылымның дамуына, туристер ағыны мен инвестиция көлеміне байланысты болжам.
Шымбұлақтан Ой-Қарағайға дейін: Алматы тауларында не өзгереді?
Алматы тау кластері бес туристік аймақты қамтиды. Олар – Шымбұлақ, Кімасар, Бұтақты, Пионер және Ой-Қарағай.
Жоба аясында аспалы жолдарды, тау шаңғысы трассаларын, көлік қатынасын және туристерге қызмет көрсететін инфрақұрылымды дамыту көзделген.
Алайда жобаның экономикалық әлеуеті шаңғы тебетін беткейлермен ғана шектелмейді.
Жаңа курорттар ашылған сайын қонақүйлерге, мейрамханаларға, спорттық жабдықтарды жалға беру орындарына, тасымал қызметіне және техникалық қызмет көрсететін компанияларға сұраныс артады.
Бұл кәсіпкерлер үшін туристер саны көбейген сайын кеңейе түсетін нарыққа айналуы мүмкін.
Бұған дейін Алматы тау кластерін дамыту және тау туризмін жыл бойы қолжетімді ету жоспарлары туралы да жазған едік.
200 млрд теңгеге жуық инвестиция: туризм Алматыға қанша табыс әкеліп отыр?
Алматының туристік саласы тау кластеріндегі барлық жоспарланған нысандар іске қосылмай тұрып-ақ өсім көрсетіп келеді.
Алматы әкімдігінің ресми мәліметіне сәйкес, 2025 жылы туризм саласына салынған инвестиция көлемі 198,8 млрд теңгеге жеткен. Бұл алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 39,4 пайызға көп.
-
Көрсетілген туристік қызметтер көлемі 15,2%-ға артып, 110,9 млрд теңгені құрады.
-
Туризм саласынан түскен салық түсімдері 27,2%-ға өсіп, 84 млрд теңгеге жетті.
Дегенмен қалыптасқан сұраныс бизнестің одан әрі кеңеюіне негіз бола алады. Жаңа туристік нысандар қонақүйлердің толымдылығын арттырып, мейрамханалар мен көлік компанияларына қосымша тапсырыс әкелуі ықтимал.
Қонақүйлер, мейрамханалар, жалға беру орындары: табыс кімге бұйырады?
Тау кластерін дамытудан ең көп пайда көруі мүмкін салалардың бірі – шағын және орта бизнес.
Туристер көбейген сайын әртүрлі баға санатындағы қонақүйлерге сұраныс өседі. Ірі қонақүй кешендерімен қатар шағын отбасылық қонақүйлер, қонақ үйлері мен демалыс орындары да өз тұтынушысын таба алады.
Курорттарға жақын елді мекендердің тұрғындары үшін бұл – жеке кәсіп ашып, туризмнен табыс табудың мүмкіндігі.
Оның үстіне табыс тек туристерге тікелей қызмет көрсетумен шектелмейді.
Мысалы, әрбір жаңа қонақүйге азық-түлік жеткізушілер, жиһаз өндірушілер, кір жуу және тазалық қызметтері, жабдық жөндейтін мамандар қажет болады. Ал мейрамханалар тұрақты жеткізілімге, тасымалға және қызметкерлерге мұқтаж.
Белсенді демалыс бағытында да жеке нарық қалыптасуы мүмкін. Шаңғы мен велосипедті жалға беру, экскурсия ұйымдастыру, гидтер мен нұсқаушылар қызметі сұранысқа ие болмақ.
Соның нәтижесінде бір ірі туристік нысан бірнеше шағын кәсіпорынға бірден тапсырыс бере алады.
Сергей Спицын: бәсеке тау демалысының бағасына әсер етуі мүмкін
Курорттар санының артуы демалыс құнына да ықпал етуі ықтимал.
Кәсіпкер әрі меценат Сергей Спицынның пікірінше, туристік инфрақұрылымның кеңеюі компаниялар арасындағы бәсекені күшейтіп, демалушыларға ұсынылатын қызмет түрлерін көбейтеді.
«Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, тау курорттарын дамыту қонақүй бизнесі мен қоғамдық тамақтанудан бастап көлік пен қызмет көрсету саласына дейінгі көптеген іргелес саланың дамуына серпін береді. Курорттар саны көбейіп, ұсыныстар әртараптанған сайын бәсеке де күшейеді. Бұл қолжетімді баға қалыптастыруға көбірек мүмкіндік береді. Алматы үшін таудағы демалыстың көпшілікке қолжетімді болғаны және туризмді дамытудың игілігін жергілікті кәсіпкерлер мен қала тұрғындары сезінгені маңызды», – деді Сергей Спицын.
Дегенмен бәсекенің күшеюі баға міндетті түрде төмендейді деген сөз емес.
Демалушылар үшін жолақы, қонақүй, аспалы жол билеті және қосымша қызметтердің құны маңызды болып қала береді.
Ал ұсыныстардың көбеюі туристерге өз бюджетіне сай демалыс түрін таңдауға мүмкіндік береді. Бірі тауға отбасымен бір күнге барса, енді бірі бірнеше күндік демалысты жоспарлай алады.
15 мың жұмыс орны: тау курорттарына қандай мамандар қажет болады?
Алматы тау кластерін дамыту нәтижесінде 15 мыңға дейін жаңа жұмыс орны ашылуы мүмкін.
Бұл – еңбек нарығындағы ықтимал өсімнің алдын ала бағасы. Әзірге нақты ашылған бос жұмыс орындары туралы сөз болып отырған жоқ.
Жоба іске асқан жағдайда қонақүй және мейрамхана қызметкерлеріне, жүргізушілерге, тау шаңғысы нұсқаушыларына, гидтерге, техникалық мамандарға және аспалы жолдарды обслуживациялайтын қызметкерлерге сұраныс артады.
Құрылысшылар, инженерлер мен инфрақұрылым нысандарының үздіксіз жұмысын қамтамасыз ететін мамандар да қажет болады.
Алматы үшін бұл бір мезгілде бірнеше салада жұмыспен қамтуды арттыру мүмкіндігі.
Жұмыс орындарының бір бөлігі тікелей курорттарда ашылса, қалғаны қаладағы жеткізуші кәсіпорындарда, көлік компанияларында және қызмет көрсету саласында пайда болуы мүмкін.
Жаңа курорттар отандық құрылыс компанияларына тапсырыс әкелуі мүмкін
Тау инфрақұрылымын дамыту құрылыс материалдары мен инженерлік жабдықтарға сұранысты арттырады.
Жобаларға Қазақстандағы цемент, металл конструкциялары, жиһаз, әрлеу материалдары және инженерлік жүйелер өндірушілері қатыса алады.
Қонақүйлер мен қызмет көрсету нысандарының құрылысы ірі мердігерлерге ғана емес, шағын кәсіпорындарға да жұмыс әкелуі мүмкін.
Жергілікті компаниялар құрылыс материалдарын жеткізу, жабдық орнату, техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарына тартыла алады.
Бұл отандық өндірушілер үшін ішкі нарықтағы өткізу көлемін арттыруға мүмкіндік береді.
Алайда жергілікті кәсіпорындардың жобаға қаншалықты қатысатыны сатып алу талаптарына, мердігерлерді іріктеу шарттарына және бәсекеге қабілеттілігіне байланысты болады.
Жазғы туризм курорттардың табысын жыл бойы сақтай ала ма?
Тау шаңғысы бизнесінің негізгі қиындықтарының бірі – маусымға тәуелділік.
Қыста курорттардың табысы шаңғы тебу мен қардағы демалысқа байланысты болса, жазда туристерді тартатын басқа қызмет түрлері қажет.
Алматы тау кластерінде жаяу серуендеу және велосипед маршруттарын, отбасылық демалысты, спорттық және сауықтыру бағдарламаларын дамыту көзделген.
Бұл қонақүйлерге қыс мезгілінен тыс уақытта да келушілер қабылдауға мүмкіндік береді.
Мейрамханалар, тасымалдаушылар мен басқа да сервистік компаниялар үшін жыл бойғы туристік сұраныс тұрақты табыс көзіне айналуы мүмкін.
Мұндай өзгеріс еңбек нарығына да әсер етеді.
Егер курорттар жазда да тұрақты жұмыс істесе, кәсіпкерлер маусымдық қызметкерлерді жыл бойы жұмыспен қамтуға көбірек мүдделі болады.
Бұл әсіресе табысы туристік маусымның бірнеше айына тәуелді шағын бизнес үшін өзекті.
Жылына 1 трлн теңге: Алматы бюджеті қанша пайда көруі мүмкін?
Тау кластерінің дамуы қала бюджетінің кірісіне де әсер етуі ықтимал.
Жаңа кәсіпорындар ашылып, олардың айналымы ұлғайған сайын салық төлейтін бизнес пен ресми жұмыспен қамтылған азаматтар саны артуы мүмкін.
Алматыдағы туризм саласының қазіргі көрсеткіштері мұндай өсімнің әлеуетін көрсетіп отыр.
Мәселен, 2025 жылы саладан түскен салық көлемі 27,2 пайызға өсіп, 84 млрд теңгеге жеткен.
Қонақүй бизнесі, қоғамдық тамақтану, көлік және ойын-сауық қызметтері кеңейген жағдайда олардың қалалық экономикаға қосатын үлесі де артуы мүмкін.
Қосымша бюджет кірістері қала инфрақұрылымын және қоғамдық қызметтерді қаржыландыруға жұмсалуы ықтимал.
Алайда жылына 1 трлн теңгеден асуы мүмкін экономикалық тиімділікті бюджетке тікелей түсетін салықпен шатастыруға болмайды.
Бұл көрсеткіш туризмнің өзімен бірге оған байланысты салалардағы экономикалық белсенділікті де қамтитын болжамды әсерді білдіреді.
Оның жүзеге асуы туристердің нақты санына, жеке инвестициялардың көлеміне және кәсіпорындардың өсіп келе жатқан сұранысты қаншалықты қамтамасыз ете алатынына байланысты.
Бұған дейін Алматыдағы туризмнің дамуы мен оның кәсіпкерлер үшін мүмкіндіктері туралы да материалдар жариялаған болатынбыз.
Алдын ала есеп бойынша, тау кластері 15 мың жұмыс орнын ашуға және жыл сайын 1 трлн теңгеден астам экономикалық тиімділік қалыптастыруға мүмкіндік беруі мүмкін.
Ал жергілікті кәсіпкерлер үшін бұл болжамның нақты нәтижесі жаңа тапсырыстардың пайда болуымен, туристік нысандарға қызмет көрсету мүмкіндігімен және жыл он екі ай тұрақты табыс табумен өлшенбек.
