Қазақстанның су саласына тартылған инвестиция 970,8 млрд теңгеге жетті. Бұл – 2023 жылғы қыркүйекте Су ресурстары және ирригация министрлігі құрылғаннан бергі жиынтық көрсеткіш. Ал 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында саланың негізгі капиталына 192,6 млрд теңге инвестиция салынды, деп хабарлады Су ресурстары және ирригация министрлігі.
Қаражат су қоймаларын салуға, каналдарды жаңғыртуға, гидротехникалық құрылыстарды дамытуға және су ресурстарын басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталып жатыр. Ірі жобалардың бір бөлігі халықаралық қаржы ұйымдарының қатысуымен жүзеге асырылуда, деп хабарлайды DKNews.kz.
Су саласына инвестиция 79%-ға өсті
Министрлік мәліметінше, 2024–2025 жылдары су шаруашылығының негізгі капиталына 676,7 млрд теңге инвестиция тартылған. Бұл алдыңғы екі жылдағы көрсеткіштен 79%-ға жоғары.
Осылайша, соңғы жылдары су инфрақұрылымына бағытталған қаржы көлемі айтарлықтай артқан. Инвестициялар жаңа нысандар салумен қатар, қолданыстағы су шаруашылығы жүйелерін жаңартуға да жұмсалуда.
Су саласына салынатын инвестицияның маңызы тек инфрақұрылым құрылысымен шектелмейді. Су қоймалары мен каналдардың жағдайы ауыл шаруашылығына, өнеркәсіпке және елді мекендерді тұрақты сумен қамтамасыз етуге тікелей әсер етеді.
Үш облыста жаңа су қоймалары салынады
Инвестициялық жобалардың бір бөлігі халықаралық даму банктерімен бірлесіп жүзеге асырылып жатыр. Негізгі бағыттардың бірі – жаңа су қоймаларын салу және су ағынын реттейтін инфрақұрылымды дамыту.
Қазір қарастырылған ірі жобалардың қатарында:
- Жамбыл облысы – Ислам даму банкімен бірлесіп жаңа су қоймасын салу.
- Батыс Қазақстан облысы – халықаралық қаржыландыру аясында су қоймасын салу.
- Қызылорда облысы – Ислам даму банкінің қатысуымен су қоймасын салу.
- Ақмола облысы – Азия даму банкінің қолдауымен Есіл контрреттегішін салу.
Бұл жобалар су ресурстарын жинақтау мен реттеу мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. Әсіресе суармалы егіншілік дамыған өңірлер үшін су жеткізу жүйесінің тұрақтылығы маңызды.
Сонымен қатар су қоймалары мен гидротехникалық құрылыстарды жаңғырту су шығынын азайту және қолда бар ресурстарды тиімді пайдалану міндеттерімен тығыз байланысты.
Нұржан Нұржігітов инвестицияның басты мақсатын түсіндірді
Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітовтің айтуынша, тартылған қаржы ең алдымен халық пен экономика салаларын сумен тұрақты қамтамасыз етуге қажетті инфрақұрылымға бағытталады.
«Салаға тартылып жатқан қаражат, ең алдымен, су шаруашылығы инфрақұрылымын салуға және жаңғыртуға бағытталады. Бұл ретте халық пен экономика салаларын тұрақты сумен қамтамасыз етуге тікелей әсер ететін су қоймалары, каналдар, гидротехникалық құрылыстар және басқа да нысандар туралы сөз болып отыр. Түптеп келгенде, инвестициялар сумен жабдықтау сенімділігін арттыруға, су шығынын азайтуға және су ресурстарын басқару тиімділігін жақсартуға мүмкіндік беруі тиіс. Сонымен қатар халықаралық ынтымақтастық қаржылық қолдаумен ғана шектелмейді. Ол заманауи технологияларды енгізуді, саланы цифрландыруды, кадрлық және ғылыми әлеуетті нығайтуды, сондай-ақ озық тәжірибе алмасуды да көздейді», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Министрдің сөзінше, халықаралық ынтымақтастықтың нәтижесі тек бөлінген қаражат көлемімен өлшенбейді. Жаңа технологияларды меңгеру, мамандардың біліктілігін арттыру және ғылыми әлеуетті дамыту да саланы жаңғыртудың маңызды бөлігі саналады.
Халық пен ауыл шаруашылығы үшін не өзгереді?
Су инфрақұрылымына салынатын инвестициялар бірнеше маңызды мәселені шешуге бағытталған. Олардың қатарында суды тұрақты жеткізу, тасымалдау кезіндегі шығынды азайту және су ресурстарын басқарудың тиімділігін арттыру бар.
Әсіресе ауыл шаруашылығы үшін каналдар мен су қоймаларының техникалық жағдайы маңызды. Суару жүйелеріндегі шығындардың азаюы қолда бар су көлемін тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді.
Ал халықты сумен қамтамасыз ету тұрғысынан жаңа гидротехникалық нысандар мен жаңғыртылған инфрақұрылым сумен жабдықтау жүйесінің сенімділігін арттыруға ықпал етуі тиіс.
Дегенмен инвестиция көлемінің өсуі барлық жобалардың аяқталғанын білдірмейді. Олардың нақты нәтижесі құрылыс жұмыстарының орындалуына, нысандардың пайдалануға берілуіне және кейінгі тиімділігіне байланысты болады.
Су саласында цифрландыруға да басымдық беріледі
Қазақстан халықаралық серіктестермен қаржылық ынтымақтастықты ғана емес, су шаруашылығына заманауи технологияларды енгізу мүмкіндіктерін де дамытып жатыр.
Министрлік бұл бағытта су ресурстарын басқару процестерін цифрландыруға, ғылыми зерттеулерді дамытуға, кадр даярлауға және халықаралық тәжірибені пайдалануға мән беріп отыр.
Мұндай тәсіл су инфрақұрылымын жаңғыртуды басқару жүйесін жетілдірумен ұштастыруға мүмкіндік береді. Өйткені су тапшылығы тәуекелдерін азайту үшін жаңа нысандар салумен қатар, қолда бар ресурстардың қозғалысын есепке алу және оларды тиімді бөлу де маңызды.
970,8 млрд теңге инвестицияның келесі нәтижесі қандай болмақ?
2023 жылғы қыркүйектен бері су саласының негізгі капиталына тартылған 970,8 млрд теңге Қазақстандағы су инфрақұрылымын дамытуға бағытталған қаржыландыру көлемін көрсетеді.
Алдағы кезеңдегі басты міндет – осы инвестицияларды нақты жұмыс істейтін нысандарға, жаңғыртылған каналдарға және суды басқарудың тиімді жүйесіне айналдыру.
Бұл ретте халықаралық қаржы ұйымдарымен бірлескен жобалардың іске асуы, заманауи технологиялардың енгізілуі және су шығынын азайту шаралары ерекше маңызға ие болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның су саласына 2024–2025 жылдары 676,7 млрд теңге инвестиция тартылғаны туралы жазған едік. Сол кезде министрлік су үнемдеу технологияларын кеңейту және ирригациялық инфрақұрылымды цифрландыру жоспарларын да таныстырған болатын.
