Қазақстандағы білім беру ұйымдарының кітапхана қорында 142 млн кітап бар. Оның 29 млн-нан астамы көркем әдебиет. Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, соңғы жылдары мектеп кітапханалары тағы 1,6 млн көркем әдебиет кітабымен толыққан. Сонымен қатар елде балаларды кітап оқуға тарту үшін цифрлық платформалар мен заманауи кітапхана кеңістіктері дамып келеді деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жұмыс Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен 2023 жылдан бері жүзеге асырылып жатқан «Балалар кітапханасы» жалпыұлттық бағдарламасы аясында жүргізілуде. Бағдарламаның мақсаты – балалардың кітапқа қызығушылығын арттыру, әдебиетке сүйіспеншілігін қалыптастыру және сапалы шығармаларды қолжетімді ету.
Мектеп кітапханалары 1,6 млн көркем әдебиет кітабымен толықты
Білім беру ұйымдарындағы 142 млн кітаптың 29 млн-нан астамы көркем әдебиетке тиесілі. Бұл жалпы қордың шамамен бестен бір бөлігі.
Соңғы жылдары мектеп кітапханаларына қосымша 1,6 млн көркем әдебиет кітабы жеткізілген. Бұл оқушылардың қазақ және әлем әдебиеті шығармаларын оқу мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.
Алайда кітап қорының көлемі оқушылардың кітап оқу белсенділігін толық сипаттамайды. Кітаптардың қолжетімділігімен қатар, балалардың оларды қаншалықты жиі оқитыны және оқығанын түсіну деңгейі де маңызды.
Қазақстанда 1 956 кітапханалық коворкинг орталығы жұмыс істейді
Мектептер мен колледждерде кітапханалардың жаңа форматы дамып келеді. Қазір елімізде 1 956 кітапханалық коворкинг орталығы бар.
Бұл кеңістіктер дәстүрлі кітапханадан ерекшеленеді. Мұнда оқушылар кітап алып оқумен ғана шектелмей, әдеби шығармаларды талқылауға, жазушылармен кездесуге және зияткерлік іс-шараларға қатыса алады.
Коворкинг орталықтары балалардың бірлесіп білім алуына және пікір алмасуына жағдай жасауға бағытталған. Әсіресе кітап оқуды жеке тапсырмадан ортақ қызығушылыққа айналдыру тұрғысынан мұндай кеңістіктердің мүмкіндігі бар.
2 580 кітапты электронды форматта оқуға болады
Қазақстанда балаларға арналған цифрлық кітапхана инфрақұрылымы да кеңейіп жатыр.
edu.bookfund.gov.kz платформасында қазақ және әлем әдебиетінің 2 580 шығармасының электрондық нұсқасы қолжетімді.
Электрондық кітапхана оқушыларға әдеби шығармаларды цифрлық форматта оқуға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе қажетті кітаптың баспа нұсқасы қолда болмаған жағдайда пайдалы.
Дегенмен цифрлық қордың ұлғаюы дәстүрлі мектеп кітапханаларын алмастыруды білдірмейді. Екі формат та балалардың әдебиетке қолжетімділігін кеңейтуге қызмет етеді.
Oqyrman.kz жүйесі оқушылардың оқу сауаттылығын бақылайды
2026 жылғы ақпан айынан бастап Қазақстанда Oqyrman.kz ақпараттық жүйесі жұмыс істейді.
Жүйе білім алушылардың оқу сауаттылығын бақылауға арналған. Оның көмегімен балалардың әдеби шығармаларды оқуы мен мәтінді түсіну деңгейіне назар аударылады.
Бұл бағыттың маңызы тек оқылған кітап санымен шектелмейді. Оқу сауаттылығы мәтіндегі ақпаратты түсіну, талдау және оны қолдана білу дағдыларымен байланысты.
Сондықтан кітап оқу бағдарламаларының нәтижесін бағалауда балалардың қанша шығарма оқығанымен қатар, оның мазмұнын қаншалықты меңгергені де ескеріледі.
«Кітап оқитын ұлт» жобасына 680 мыңнан астам адам тіркелді
Балаларды кітап оқуға тарту бағытындағы тағы бір бастама – «Кітап оқитын ұлт» республикалық жобасы.
Оның «Оқитын мектеп» бағыты бойынша 680 мыңнан астам қатысушы тіркелген.
Жоба аясында оқушылар:
- Әдеби шығармаларды оқиды.
- Оқыған мәтінін түсіну деңгейін тексереді.
- Зияткерлік жарыстарға қатысады.
680 мыңнан астам тіркелген қатысушы жобаның ауқымын көрсетеді. Алайда бұл көрсеткіш олардың барлығы бірдей оқу бағдарламасын толық аяқтағанын білдірмейді.
«Балалар кітапханасы» бағдарламасы не үшін қажет?
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2023 жылы Ұлттық құрылтай отырысында балалардың кітап оқуға қызығушылығын арттыру мәселесін көтеріп, «Балалар кітапханасы» бағдарламасын қолға алуды тапсырған болатын.
Бағдарлама аясында кітап қорын толықтыру, заманауи оқу кеңістіктерін дамыту және цифрлық әдеби ресурстарды қолжетімді ету жұмыстары қатар жүргізіліп келеді.
Оқу-ағарту министрлігі кітап оқу мәдениетін насихаттау «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының маңызды бөлігі екенін атап өтті.
Қазіргі көрсеткіштер кітапхана инфрақұрылымының кеңейіп жатқанын көрсетеді. Ал бастамалардың ұзақ мерзімді нәтижесі балалардың кітапты тұрақты оқу дағдысын қалыптастыруына және оқу сауаттылығының жақсаруына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанда кітап оқу мәдениетін дамыту және кітапханаларды жаңғырту жөніндегі кешенді жоспар туралы жазған едік. Сол материалда «Балалар кітапханасы» бағдарламасы, цифрлық платформалар және мектептерде оқырман клубтарын дамыту бастамалары қарастырылған болатын.
