Санжар Боқаевтың ісінде жаңа куәгерлер жауап берді. Алматы қаласының Алмалы аудандық сотында 2018 жылғы халықаралық автошеруге қатысты келісімшарттар мен кәсіподақ қаражатының жұмсалуына байланысты мән-жайлар қаралып жатыр. Бұған дейін мемлекеттік айыптау тарапы ұсынған мәліметтерге сәйкес, тергеу «We Can» және «BM Trust» компаниялары арқылы жасалған қаржылық операцияларды тексеріп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа куәгерлік жауаптарда автошеруді нақты кім ұйымдастырғаны және мердігерлердің қандай жұмыс атқарғаны туралы мәселелер көтерілді. Сонымен қатар сотта «BM Trust» компаниясының 500 мың теңгеге өндірістік жабдық сатып алғаны жөнінде мәлімет айтылды.
Автошеруді іс жүзінде қай компания ұйымдастырған?
Сотта 2018 жылы «ҚазТрансГаз Өнімдері» ЖШС корпоративтік даму және активтерді басқару департаментінің директоры қызметін атқарған Талғат Арыстанбаев жауап берді.
Оның айтуынша, халықаралық автошеруді ұйымдастыру жұмыстарын «We Can» компаниясы атқарған. Куәгер іс-шараға қатысты мәселелер бойынша компания директоры Жұлдыз Артықбаевамен байланыста болғанын жеткізді.
Арыстанбаевтың сөзінше, оны Жұлдыз Артықбаевамен Санжар Боқаев таныстырған.
Бұл мәліметтер сотта қаралып жатқан қаржылық эпизод үшін маңызды. Өйткені тергеу бір іс-шараны ұйымдастыруға екі компанияның тартылу себептерін анықтауға тырысып жатыр.
Куәгер «BM Trust» туралы не айтты?
Талғат Арыстанбаевтың жауабындағы негізгі жайттардың бірі – оның екінші мердігер ретінде көрсетілген «BM Trust» компаниясын білмейтінін айтуы.
Куәгер автошерені ұйымдастыру барысында «We Can» өкілдерімен жұмыс істегенін, ал «BM Trust» компаниясымен тікелей байланыста болмағанын жеткізді.
Сондай-ақ ол Санжар Боқаевтың жиені, «BM Trust» атынан өкілдік еткен Мадияр Қалменовтің автошеруге қатысты жұмыс кеңестеріне қатысқанын есіне түсіре алмаған.
Мемлекеттік айыптау тарапы бұл мән-жайларды екі келісімшарттың нақты орындалуын анықтау үшін маңызды деп есептейді.
Прокуратура нұсқасы бойынша, автошеруге байланысты негізгі жұмыстарды «We Can» орындаған, ал «BM Trust» компаниясының қатысуы арқылы кәсіподақ қаражатының бір бөлігі заңсыз шығарылған болуы мүмкін.
Дегенмен куәгердің екінші компанияны білмеуі оның ешқандай жұмыс атқармағанын өздігінен дәлелдемейді. Бұл мәселе келісімшарттар, орындалған жұмыс актілері, қаржылық құжаттар және басқа дәлелдер негізінде сотта бағалануы тиіс.
500 мың теңгелік станок неге сотта сөз болды?
Сотта тағы бір куәгер – Аида Нарышкина жауап берді.
Ол «BM Trust» компаниясына Stalex маркалы қолмен басқарылатын вальцовка станогын 500 мың теңгеге сатқанын растаған.
Бұл жабдық металл табақтарды ию және белгілі бір пішінге келтіру үшін пайдаланылады.
Аталған сатып алу операциясы автошеруді ұйымдастыруға бөлінген кәсіподақ қаражатының кейін қалай жұмсалғанын зерттеу аясында қарастырылып жатыр.
Тергеу үшін басты мәселе – өндірістік станоктың сатып алынуының өзі емес, оған жұмсалған ақшаның қайдан түскені және бұл операцияның айыптау актісінде көрсетілген қаржылық схемаға қатысы бар-жоғы.
Прокуратура станок пен жиһаз бизнесін қалай байланыстырады?
Мемлекеттік айыптау тарапының нұсқасы бойынша, «BM Trust» арқылы алынған қаражаттың бір бөлігі Санжар Боқаевпен байланысты жиһаз өндірісіне бағытталған.
Прокуратура бұған дейін өндірістік жабдық сатып алу, үй-жайларды жалға алу және басқа да шығындар арқылы қылмыстық жолмен алынған қаражатты заңдастыру әрекеттері жасалған болуы мүмкін екенін мәлімдеген.
Айыптау тарапы бұл операцияларды өзара байланысты қаржылық әрекеттер ретінде қарастырады.
Алайда өндірістік жабдықтың сатып алынуы өздігінен ақшаны заңдастыру қылмысының дәлелі болып саналмайды. Мұндай қорытынды үшін қаражаттың қылмыстық жолмен алынғанын, оның қозғалысын және тиісті тұлғалардың әрекеттерін дәлелдеу қажет.
Осы мән-жайлардың барлығы сот талқылауында тексеріледі.
Бір автошеруге неге екі келісімшарт жасалған?
Істің қаржылық эпизоды 2018 жылы «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» бағыты бойынша газмоторлы отынмен жүретін автомобильдердің халықаралық автошересін ұйымдастыруға байланысты.
Бұған дейін сотта кәсіподақ комитетінің бұрынғы хатшысы Мұхтар Әмірханов жауап берген.
Оның айтуынша, Санжар Боқаев автошеруге қатысты келісімшарттарды жасаудың бастамашысы болған және мердігер ретінде «BM Trust» пен «We Can» компанияларын ұсынуы мүмкін.
Әмірханов кәсіподақ комитетінің шешімдері дауыс беру арқылы қабылданып, хаттамалармен рәсімделгенін де түсіндірген.
Қазір сот бірнеше мәселені анықтап жатыр:
- Екі мердігерді таңдауға кім бастамашы болды?
- Әр компания қандай нақты міндеттеме қабылдады?
- Келісімшарттар бойынша қандай жұмыстар орындалды?
- Кәсіподақ қаражаты қандай мақсаттарға жұмсалды?
- Өндірістік жабдық сатып алуға бағытталған төлемдердің қаржылық эпизодқа қатысы бар ма?
Бұл сұрақтарға жауап беру үшін сот куәгерлердің айғақтарын келісімшарттармен, төлем құжаттарымен және іс материалдарындағы өзге дәлелдермен салыстыруы қажет.
42 миллион теңгеден астам қаражатқа қатысты айыптау
Бұған дейін мемлекеттік айыптау тарапы халықаралық автошеруге бөлінген кәсіподақ қаражатының 42,1 млн теңгесі жымқырылған болуы мүмкін екенін мәлімдеген.
Прокуратура нұсқасы бойынша, «BM Trust» компаниясы арқылы жасалған операциялар осы эпизодтың бір бөлігі болған.
Санжар Боқаевқа аса ірі мөлшердегі алаяқтық, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру, ұрлық, ағаштарды заңсыз кесу және көрінеу жалған ақпарат тарату бойынша айыптар тағылған.
Іс бойынша Мадияр Қалменов пен Ұлан Нүсіпқожа да сот алдында жауап беріп жатыр.
Бұл – айыптау тарапының ұстанымы. Айыпталушылардың кінәсі заңды күшіне енген сот үкімімен анықталған жоқ.
Сотта енді не анықталуы тиіс?
Талғат Арыстанбаев пен Аида Нарышкинаның жауаптары автошеруді ұйымдастыру және мердігерлердің қаражатты жұмсау тәртібіне қатысты қосымша мәлімет берді.
Бірінші куәгер іс-шараны ұйымдастыру кезінде кіммен жұмыс істегенін түсіндірсе, екіншісі «BM Trust» компаниясына өндірістік жабдық сатқанын растады.
Енді сот бұл мәліметтердің айыптау актісіндегі қаржылық операциялармен байланысын бағалауы керек.
Түпкілікті шешім барлық дәлел зерттеліп, айыптау және қорғау тараптарының уәждері қаралғаннан кейін қабылданады. Қазақстан заңнамасына сәйкес, соттың айыптау үкімі заңды күшіне енгенге дейін әрбір айыпталушы кінәсіз деп есептеледі.
Бұған дейін біз Боқаев ісінде автошеруге қатысты келісімшарттардың қалай жасалғаны және мердігерлерді кім ұсынғаны туралы жазған едік. Сол сот отырысында кәсіподақ комитетінің бұрынғы хатшысы Мұхтар Әмірханов құжаттарды келісу тәртібі жөнінде жауап берген болатын.
