Астанада жоғары білімнің болашағы талқыланды. 2026 жылғы 27–28 қазанда Nazarbayev University-де өткен Teaching Conference 2026 халықаралық конференциясына Қазақстан мен шетелдерден 200-ге жуық қатысушы жиналды. Университеттің ресми хабарламасына сәйкес, сарапшылар жасанды интеллект дәуірінде оқыту сапасын арттыру, оқытушылардың кәсіби дамуы және студенттердің дербес ойлау қабілетін сақтау мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Конференцияның негізгі идеясы – сапалы білім беру тек оқытушының жеке шеберлігіне байланысты емес. Университеттің ішкі жүйесі, кәсіби дамуға жасалған жағдай және оқытушылар арасындағы ынтымақтастық та шешуші рөл атқарады.
Екі күндік жиынға Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Ұлыбритания, АҚШ, Үндістан, Филиппин, Пәкістан, Біріккен Араб Әмірліктері, Мексика және Түркия университеттерінің өкілдері қатысты.
Астанада 11 елдің білім беру тәжірибесі талқыланды
Teaching Conference 2026 конференциясын Nazarbayev University Жоғары білім беру мектебі (NUGSE) университеттің басқа мектептерімен және Ұлыбританияның Advance HE, Quality Assurance Agency for Higher Education (QAA) ұйымдарымен бірлесіп ұйымдастырды.
Іс-шараның тақырыбы – The Teaching–Faculty Nexus for Excellence: Partnerships to Enhance Quality in Higher Education («Оқыту сапасы мен академиялық қауымдастықтың өзара байланысы: жоғары білім сапасын арттыру жолындағы серіктестік»).
Конференция барысында академиялық көшбасшылық, оқытушылардың кәсіби құзыреттерін дамыту, инклюзивті бағалау, жасанды интеллектіні жауапкершілікпен қолдану және білім сапасын қамтамасыз ету мәселелері қаралды.
Талқылаулардың ортақ өзегі – университеттер оқытушылардан жоғары нәтиже талап етумен шектелмей, сол нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін жағдайды да қалыптастыруы керек.
Аида Сагинтаева: мәселе тек оқытушының біліктілігінде емес
Конференцияны ашқан Nazarbayev University Жоғары білім беру мектебінің деканы, академиялық жоспарлау және бюджеттеу жөніндегі вице-провосты, доктор Аида Сагинтаева жоғары білім сапасына әсер ететін жүйелік мәселелерге назар аударды.
«Біз оқыту сапасына қатысты мәселе деп қарастыратын көптеген түйткіл, кем дегенде, ішінара университеттердің ішкі құрылымы мен жұмыс жүйесіне байланысты».
Оның айтуынша, қазіргі университеттер оқытушылардан бір мезгілде сапалы сабақ беруді, ғылыми зерттеулер жүргізуді және студенттерге ғылыми жетекшілік жасауды күтеді.
Алайда академиялық қызметкерлерге өздерінің педагогикалық тәжірибесін жетілдіруге әрдайым жеткілікті уақыт пен мүмкіндік берілмейді.
Сондықтан білім сапасын арттыру үшін оқытушылардың жұмысын бағалау ғана жеткіліксіз. Олардың өзара тәжірибе алмасуына, бірлескен жобалар жүргізуіне және кәсіби тұрғыдан үздіксіз дамуына жағдай жасау қажет.
Ұлыбритания сарапшылары қандай тәжірибе ұсынды?
Конференцияға Ұлыбританияның жоғары білім сапасын дамыту саласындағы Advance HE және QAA ұйымдарының өкілдері қатысты.
Advance HE ұйымымен ынтымақтасатын, Oxford Brookes University және De Montfort University университеттерінде қызмет ететін профессор Роджер Далримпл оқытушылардың бір-бірінен үйренуіне мүмкіндік беретін кәсіби ортаның маңызын атап өтті.
«Оқытушылар бір-бірінен көп нәрсе үйрене алады. Әсіресе өздерінің оқыту тәжірибесін бірлесіп талқылауға мүмкіндік беретін рефлексия құралдарын пайдаланса, оның пайдасы зор».
Профессор кәсіби дамудың бір құралы ретінде Advance HE ұйымының Professional Standards Framework (PSF) – Кәсіби стандарттар шеңберін таныстырды.
Бұл жүйе оқытушыларға өз тәжірибесін талдауға, кәсіби дағдыларын бағалауға және әріптестерімен оқыту әдістерін талқылауға арналған.
Халықаралық сарапшылар қатарында QAA ұйымының сапаны қамтамасыз ету және жетілдіру жөніндегі атқарушы директоры доктор Роб Страуд пен Advance HE ұйымының халықаралық серіктестік жөніндегі менеджері Дэниел Шерратт та болды.
Жасанды интеллект студенттің орнына ойланбауы керек
Конференциядағы өзекті тақырыптардың бірі генеративті жасанды интеллектіні жоғары білім беру жүйесіне енгізу болды.
Michigan State University профессоры Даг Хартман жасанды интеллектіні қолдануда студенттердің дербестігін сақтау және сыни ойлау қабілетін дамыту маңызды екенін айтты.
Оның пікірінше, жаңа технологиялар әр студенттің жеке қажеттіліктерін ескеруге көмектесуі мүмкін. Бірақ олар студенттің өздігінен ойлауына, ақпаратты талдауына және шешім қабылдауына кедергі келтірмеуі тиіс.
Сарапшы оқытушыларды жасанды интеллект құралдарын меңгерумен қатар, студенттермен олардың этикалық әрі тиімді қолданылу қағидаларын талқылауға шақырды.
Сондай-ақ ол технологияның мүмкіндіктері туралы асығыс қорытынды жасамай, әртүрлі тәсілдерді тәжірибеде сынап көру қажеттігін атап өтті.
Бұл мәселе Қазақстан университеттері үшін де өзекті. Жасанды интеллектіні оқу үдерісіне енгізу барысында студенттердің академиялық адалдығын, дербес жұмыс істеу қабілетін және білім нәтижелерінің шынайылығын сақтау маңызды.
Білім сапасын тек аккредиттеумен өлшеуге бола ма?
Конференция қатысушылары жоғары білім сапасын қамтамасыз ету тәсілдерін де талқылады.
Негізгі сұрақтардың бірі – сыртқы бағалау мен аккредиттеу университеттің белгіленген талаптарға сәйкестігін растаумен ғана шектелмеуі үшін не істеу керек?
Сарапшылар студенттердің кері байланысын, оқытушылардың кәсіби тәжірибесін және сапаны бағалау нәтижелерін білім беру бағдарламаларын нақты жетілдіруге пайдалану жолдарын қарастырды.
Мұндай тәсілде сапаны қамтамасыз ету тек құжаттарды тексеру немесе есеп беру рәсімі емес, оқыту әдістерін үздіксіз жақсартудың құралы ретінде қарастырылады.
Бұл ретте университеттің ішкі мәдениеті де маңызды. Оқытушылар мен студенттер өз пікірін ашық білдіріп, ұсыныстарының ескерілетінін көрген жағдайда кері байланыс білім сапасын арттыруға көбірек ықпал ете алады.
Қазақстан университеттері үшін қандай мүмкіндіктер бар?
Teaching Conference 2026 жоғары білім беру саласындағы халықаралық тәжірибені тікелей талқылауға мүмкіндік берді.
Әртүрлі елдердің өкілдері оқытушыларды кәсіби дамыту, академиялық көшбасшылық, цифрлық технологиялар және сапаны бағалау бағыттарындағы тәсілдерімен бөлісті.
Қазақстандық жоғары оқу орындары үшін мұндай диалог халықаралық тәжірибені өз білім беру жүйесінің ерекшеліктерімен салыстыру тұрғысынан маңызды.
Дегенмен шетелдік үлгілерді тікелей көшіру әрдайым тиімді бола бермейді. Оларды енгізу кезінде университеттердің ресурстары, оқытушылардың жүктемесі, студенттердің қажеттіліктері және қолданыстағы білім беру талаптары ескерілуі керек.
Конференцияда көтерілген мәселелердің бірі де осы болды: сапалы оқыту үшін жекелеген инновацияларды енгізу жеткіліксіз, оларды қолдайтын тұрақты академиялық орта қажет.
Teaching Conference тұрақты алаңға айналуы мүмкін
Nazarbayev University алдағы уақытта Teaching Conference конференциясын тұрақты түрде өткізуді жоспарлап отыр.
Бұл бастама жоғары оқу орындарының оқытушыларын, зерттеушілерді, академиялық басшыларды және білім сапасын қамтамасыз ету саласындағы сарапшыларды біріктіретін кәсіби алаң қалыптастыруға бағытталған.
2026 жылғы конференцияның негізгі қорытындысы – жоғары білімнің болашағы тек жаңа технологияларға емес, сол технологияларды қолданатын адамдардың кәсіби дамуына да байланысты.
Жасанды интеллект оқыту тәсілдерін өзгертіп жатқан кезеңде университеттер үшін студенттердің дербес ойлауын сақтау, оқытушыларға қолдау көрсету және білім сапасын үздіксіз жетілдіру маңызды міндет болып қала береді.
Бұған дейін біз Nazarbayev University-де жоғары білім сапасын қамтамасыз ету мәселелеріне арналған халықаралық форумның өткенін жазған едік. 2026 жылғы қаңтарда ұйымдастырылған сол жиында да университеттердің білім сапасын бағалау жүйесі мен оны жетілдіру жолдары талқыланған болатын.
