Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасын жеңілдетілген лизингке беруге 350 млрд теңге қарастырылды. Бұл 2025 жылмен салыстырғанда 100 млрд теңгеге көп. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, мемлекеттік қолдау шаруалардың заманауи техникаға қолжетімділігін арттыруға және еліміздегі машина-трактор паркін жаңартуға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бағдарламаның негізгі қатысушылары – шағын және орта шаруашылықтар. 2025 жылы жеңілдетілген лизинг алған кәсіпкерлердің 99,9%-ы осы санатқа жатты. Биыл қаржыландыру көлемінің ұлғаюы ауылдағы кәсіпкерлерге техникасын жаңартуға қосымша мүмкіндік беріп отыр.
Шаруалар техниканы қандай шарттармен ала алады?
Жеңілдетілген лизинг бағдарламасы ауыл шаруашылығы техникасын толық құнын бірден төлемей сатып алуға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе жаңа трактор немесе комбайн алуға жеткілікті айналым қаражаты жоқ шаруашылықтар үшін маңызды.
Бағдарламаның негізгі шарттары:
- Жылдық мөлшерлеме – 5%.
- Лизинг мерзімі – 7 жылға дейін.
- Бастапқы жарна – техника құнының 10%-ынан басталады.
Мұндай шарттар шаруаларға ірі көлемдегі қаражатты бірден жұмсамай, техниканы кезең-кезеңімен төлеуге жағдай жасайды.
Дегенмен лизинг бойынша нақты төлем мөлшері сатып алынатын техниканың бағасына, қаржыландыру мерзіміне және келісімшарт талаптарына байланысты болады.
Лизинг алушылардың 99,9%-ы – шағын және орта бизнес
Бағдарламаның маңызды ерекшелігі – мемлекеттік қолдаудың басым бөлігі шағын және орта шаруашылықтарға бағытталған.
2025 жылдың қорытындысы бойынша жеңілдетілген лизинг алушылардың құрылымы мынадай болды:
- 98,1% – шағын бизнес өкілдері.
- 1,8% – орта бизнес субъектілері.
- 0,1% – ірі кәсіпорындар.
Бұл көрсеткіштер жеңілдетілген лизингтің ең алдымен шағын және орта агробизнеске қолжетімді болғанын көрсетеді.
Шағын шаруашылықтар үшін техниканы жаңарту тек өндірісті кеңейту мәселесі емес. Ескі техниканың жиі істен шығуы егіс пен егін жинау науқанының кешігуіне, қосымша жөндеу шығындарына және өнімнің ысырап болуына әкелуі мүмкін.
Қаржыландыру екі жылда үш есеге жуық өсті
Соңғы үш жылда ауыл шаруашылығы техникасын жеңілдетілген лизинг арқылы қаржыландыру көлемі айтарлықтай ұлғайды.
2024 жылы бағдарламаға 120 млрд теңге бөлінді. Соның нәтижесінде 3,9 мың шаруашылық 4,3 мың бірлік ауыл шаруашылығы техникасын сатып алды.
2025 жылы қаржыландыру көлемі 250 млрд теңгеге жетті. Бағдарлама аясында 4,4 мыңнан астам шаруашылық 9 мың бірлік техника алды.
2026 жылы бөлінген қаржы 350 млрд теңгеге дейін көбейді. Осылайша, 2024 жылмен салыстырғанда бағдарламаның қаржыландыру көлемі шамамен 2,9 есеге артты.
Ал 2025 жылмен салыстырғанда өсім 40%-ды немесе 100 млрд теңгені құрады.
2026 жылы 294 млрд теңгеге лизинг шарттары жасалды
Биылғы жылдың басынан бері 8,2 мың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушімен жалпы сомасы 294 млрд теңгені құрайтын лизинг шарттары жасалды.
Осы келісімдер аясында шаруалар 9,3 мыңнан астам жаңа техника алуға мүмкіндік алады.
Бұл жерде келісімшарт жасалған техника мен шаруашылықтарға нақты жеткізілген техниканы ажырату маңызды. Көрсетілген 9,3 мыңнан астам техника – жасалған лизинг шарттары аясында сатып алынатын машиналар саны.
2024 жылмен салыстырғанда биыл жеңілдетілген лизинг шарттарын жасасқан шаруашылықтар саны екі еседен астам артты. Бұл ауыл шаруашылығы техникасын жаңартуға деген сұраныстың жоғары екенін көрсетеді.
Жаңа техника шаруалардың шығынын қалай азайтады?
Ауыл шаруашылығында техника паркін жаңарту өндірістің тиімділігіне тікелей әсер етеді. Әсіресе егіс пен егін жинау жұмыстарының уақытылы орындалуы өнім көлемін сақтап қалу үшін маңызды.
Заманауи ауыл шаруашылығы техникасы бірнеше міндетті шешуге көмектеседі:
- Егіс және егін жинау жұмыстарын оңтайлы мерзімде жүргізу.
- Еңбек өнімділігін арттыру.
- Жанар-жағармай шығындарын қысқарту.
- Техниканы жөндеу және күтіп ұстау шығындарын азайту.
- Ауыл шаруашылығы жұмыстарын ұйымдастыру тиімділігін жақсарту.
Мысалы, егін жинау кезеңінде техниканың бұзылуы шаруашылыққа уақыт жоғалтумен қатар қосымша шығын әкеледі. Ал өнімділігі жоғары жаңа машиналар қолайлы ауа райы кезеңін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге нақты экономикалық нәтиже техниканың түріне, оны пайдалану қарқындылығына, шаруашылықтың көлеміне және өндірістік шығындарға байланысты болады.
Ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту жалғасады
Ауыл шаруашылығы министрлігі фермерлердің жеңілдетілген қаржыландыруға қолжетімділігін одан әрі кеңейтуді көздеп отыр.
Мемлекеттік қолдаудың негізгі мақсаты – ауыл шаруашылығы техникасын жүйелі жаңарту, шаруашылықтардың өндірістік әлеуетін нығайту және агроөнеркәсіп кешенінің тиімділігін арттыру.
350 млрд теңгелік қаржыландыру бұл бағыттағы маңызды құралға айналды. Алайда бағдарламаның ұзақ мерзімді нәтижесі жаңа техниканың шаруашылықтарға нақты жеткізілуіне және оның өндірістегі тиімді пайдаланылуына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасының лизингі 2026 жылдың алғашқы жартысында екі есеге жуық өскені туралы жазған едік. Сол кезеңде фермерлер шамамен 250,5 млрд теңгеге лизинг шарттарын рәсімдеген болатын.
