Британдық зерттеуші Ник Филдинг Ботай мұрасымен танысты. Орталық Азия тарихын зерттейтін журналист әрі жазушы «Ботай» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығына барып, ежелгі қоныстан табылған археологиялық жәдігерлерді көрді. Қазақстанның Мәдениет және ақпарат министрлігі қарамағындағы музей-қорықта қонаққа Ботай мәдениетінің Ұлы дала тарихындағы орны түсіндірілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сапар барысында Қазақстанның археологиялық мұрасын сақтау, ғылыми тұрғыдан зерттеу және халықаралық аудиторияға таныту мәселелері де талқыланды.
Ник Филдинг Ботайдан не көрді?
Британдық қонақ музей экспозициясын аралап, Ботай қонысының ежелгі тұрғындары қалдырған археологиялық мұрамен танысты.
Музей өкілдері оған қоныстың тарихи маңызын, археологиялық зерттеулердің нәтижелерін және табылған жәдігерлердің Ұлы даладағы ежелгі өмір салтын түсінуге қалай көмектесетінін баяндады.
Сапардың басты тақырыптарының бірі – Ботай мәдениетінің Қазақстан тарихындағы ғана емес, Еуразия даласының ежелгі өркениеттерін зерттеудегі орны.
Ботай мәдениеті несімен ерекше?
Солтүстік Қазақстандағы Ботай қонысы энеолит дәуіріне жатады. Бұл археологиялық ескерткіш ежелгі адамдардың тұрмыс-тіршілігін, шаруашылығын және жылқымен байланысын зерттеу үшін ерекше маңызды.
Ботай мәдениеті шамамен б.з.д. IV мыңжылдықпен байланыстырылады. Қоныстан табылған көптеген жылқы сүйектері мен басқа да археологиялық деректер ғалымдарға сол кезеңдегі адамдардың жылқыны қалай пайдаланғанын зерттеуге мүмкіндік берді.
Ботай жылқыны ерте кезеңде қолға үйрету мәселесіне қатысты халықаралық ғылыми пікірталастарда маңызды орын алады. Дегенмен қазіргі үй жылқыларының шығу тегін тек Ботай мәдениетімен байланыстыру ғылыми тұрғыдан дұрыс емес: кейінгі генетикалық зерттеулер бұл тарихтың әлдеқайда күрделі екенін көрсетті.
Сондықтан Ботайдың құндылығы бір ғана тарихи тұжырыммен шектелмейді. Ол ежелгі дала қоғамдарының шаруашылығы мен мәдениетін зерттеуге мүмкіндік беретін маңызды археологиялық дереккөз саналады.
Ник Филдинг кім?
Ник Филдинг – британдық журналист, жазушы және Орталық Азия тарихын зерттеуші. Ол Қазақстан мен өңірдің тарихи мұрасына қатысты зерттеулері және жарияланымдарымен белгілі.
Ботай музей-қорығына сапары барысында зерттеуші Қазақстанның көне тарихын айғақтайтын жәдігерлермен жақынырақ танысып, Ботай мәдениетінің Ұлы дала өркениетіндегі орны туралы қосымша мәлімет алды.
Мұндай сапарлар археологиялық мұраны халықаралық зерттеушілер мен авторларға таныстыруға мүмкіндік береді. Әсіресе Қазақстан тарихын шетелдік аудиторияға жеткізуде музейлер мен ғылыми мекемелердің рөлі маңызды.
Қазақстанның археологиялық мұрасын әлемге таныту
Кездесу барысында тарихи жәдігерлерді сақтау, ғылыми зерттеулерді жалғастыру және археологиялық мұра туралы ақпаратты көпшілікке қолжетімді ету мәселелері сөз болды.
Ботай мәдениетін таныстыру жұмыстары тек музей экспозицияларымен шектелмейді. Оның тарихына арналған көрмелер, халықаралық ғылыми кездесулер мен мәдени жобалар да ұйымдастырылып келеді.
Британдық зерттеушінің сапары осы бағыттағы халықаралық қызығушылықтың тағы бір көрінісі болды. Алайда сапар қорытындысында жаңа ғылыми келісім немесе бірлескен жоба туралы мәлімет жарияланған жоқ.
Бұған дейін біз Астанадағы Президенттік орталықта ашылған «Ботай – Ұлы дала мәдениеті» көрмесі туралы жазған едік. Ол көрмеде археологиялық жәдігерлермен қатар, қазақстандық және шетелдік суретшілердің Ботай тарихына арналған туындылары ұсынылған болатын.
