Сақтандыру агенттерінің комиссиясы ашық көрсетіледі. Енді қазақстандықтар сақтандыру полисін рәсімдеген делдалдың қанша сыйақы алатынын нақты көре алады. Жаңа өзгерістер зейнетақы аннуитеттеріне және шартты мерзімінен бұрын бұзған кездегі төлемдерді есептеу тәртібіне де қатысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2026 жылғы 30 қазанда №156 қаулы қабылданғанын хабарлады. Құжат сақтандыру нарығының жұмысын реттейтін бірқатар талапты өзгертеді.
Сақтандыру полисінде агенттің қанша ақша алатыны жазылады
Негізгі жаңалықтардың бірі сақтандыру агенттеріне төленетін комиссиялық сыйақыға қатысты.
Жаңа талап бойынша сақтандыру полисінде агенттің сыйақысы екі түрде көрсетілуі тиіс:
- Теңгемен — агент алатын нақты сома;
- Пайызбен — комиссияның сақтандыру сыйлықақысындағы үлесі.
Бұл клиентке сақтандыру шартын рәсімдеген делдалдың қанша табыс табатынын білуге мүмкіндік береді.
Бұған дейін мұндай ақпарат сақтандыру өнімін сатып алушылар үшін әрдайым айқын бола бермейтін. Енді комиссия мөлшерін полисте көрсету міндетті талапқа айналады.
Мысалы, сақтандыру сыйлықақысы 100 мың теңге, ал агент комиссиясы 10% болса, полисте сыйақының үлесі де, нақты сомасы да, яғни 10 мың теңге көрсетілуі керек.
Бұл — есептеу тәртібін түсіндіруге арналған шартты мысал. Жаңа қаулы барлық агенттер үшін 10% комиссия белгілемейді.
Сонымен қатар комиссияның ашық көрсетілуі оның автоматты түрде азаятынын немесе сақтандыру бағасының төмендейтінін білдірмейді.
Жаңа талаптың басты ерекшелігі — клиент сақтандыру агентіне қанша ақша төленетінін келісімшарт жасасу кезінде нақты көре алады.
Зейнетақы аннуитетін мерзімінен бұрын тоқтатқанда инвестициялық табыс ескеріледі
Тағы бір маңызды өзгеріс зейнетақы аннуитеті шартын жасасқан азаматтарға қатысты.
Қаржы нарығын реттеуші мұндай шарттар мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда сатып алу сомасын есептеу тәртібін жетілдірді.
Енді сатып алу сомасын анықтағанда шарт бойынша қалыптасқан инвестициялық табысты ескеру көзделген.
Сатып алу сомасы — сақтандыру шарты мерзімінен бұрын тоқтатылған кезде белгіленген тәртіппен есептелетін қаражат.
Зейнетақы аннуитеті бар азаматтар үшін бұл өзгерістің мәні зор. Өйткені шарт бойынша қалыптасқан инвестициялық нәтиже де есепке алынуы тиіс.
Дегенмен жаңа қаулы барлық азаматтың сатып алу сомасы бірдей мөлшерде өседі дегенді білдірмейді.
Нақты сома шарт талаптарына және қолданыстағы есептеу тәртібіне байланысты анықталады.
Реттеушінің түсіндіруінше, бұл өзгеріс зейнетақы аннуитеті бойынша қаржылық нәтижелерді толық ескеруге және есептеу тетігінің ашықтығын арттыруға бағытталған.
БЖЗҚ құрған компаниялар актуарлық қызметпен айналыса алады
Қаулы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының қызметіне қатысты нормаларды да қамтиды.
Енді «БЖЗҚ» АҚ өз активтері есебінен құратын заңды тұлғалардың актуарлық қызметпен айналысуына мүмкіндік беріледі.
Актуарийлер сақтандыру тәуекелдерін бағалап, болашақ міндеттемелерді есептейді және сақтандыру өнімдерінің қаржылық негіздемесін әзірлеуге қатысады.
Мұндай есептеулер сақтандыру тарифтерін белгілеуде, ұзақмерзімді міндеттемелерді бағалауда және сақтандыру өнімдерінің талаптарын әзірлеуде қолданылады.
Жаңа норма актуарлық есептеулердің сапасын арттыруға және сақтандыру нарығындағы кәсіби сараптаманы дамытуға бағытталған.
Алайда бұл БЖЗҚ-ның өзі тікелей сақтандыру полистерін сата бастайды деген сөз емес.
Әңгіме қордың өз активтері есебінен құрылатын заңды тұлғалардың қызмет түрлерін кеңейту туралы болып отыр.
Жаңа сақтандыру ережелері қашан күшіне енеді?
Қаулы 2026 жылғы 30 қазанда қабылданды. Бірақ құжаттың қабылданған күні жаңа талаптар бірден қолданыла бастайды дегенді білдірмейді.
Жаңа ережелер қаулы алғаш ресми жарияланған күннен кейін күнтізбелік он күн өткен соң күшіне енеді.
Сондықтан өзгерістердің нақты қолданысқа енгізілетін күні алғашқы ресми жарияланымға байланысты.
Сонымен бірге қаулыда бірқатар нормативтік құқықтық актінің терминологиясы Қазақстан Республикасының Конституциясы мен Цифрлық кодексіне сәйкестендірілген.
Қазақстандықтар үшін ең елеулі өзгерістердің бірі сақтандыру полисіндегі ақпараттың көбеюі болмақ.
Бұдан былай клиент сақтандыру сыйлықақысының мөлшерін ғана емес, шартты рәсімдеген агентке қанша комиссия төленетінін де көре алады.
Бұл сақтандыру ұйымдарының ұсыныстарын салыстыруға және сақтандыру өнімін таңдағанда шығындардың құрылымын жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.
