Сақтандыру компаниясын ауыстырғанда ақша алу қиындайды. Қазақстанда зейнетақы аннуитеті бойынша сатып алу сомасын есептеу тәртібі өзгеріп жатыр. Енді инвестициялық табыс басқа сақтандыру компаниясына аударылатын қаражаттың құрамында ескеріліп, адамның болашақтағы өмір бойғы зейнетақы төлемдерін қамтамасыз етуге бағытталады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл өзгерістер туралы Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) хабарлады. Жаңа тәртіп зейнетақы аннуитеті шарты бойынша өмірді сақтандыру компаниясын ауыстырғысы келетін азаматтарға қатысты болады.
Сақтандыру компаниясын ауыстырғандар неге зейнетақысынан ұтылып келді?
Бұған дейін зейнетақы аннуитеті бойынша сатып алу сомасын есептеу кезінде сақтандыру ұйымы тапқан инвестициялық табыс ескерілмейтін.
Нарықта осы ерекшелікке негізделген тәжірибе қалыптасты. Клиент басқа өмірді сақтандыру компаниясына ауысқан кезде оған инвестициялық табыстың бір бөлігін біржолғы төлем ретінде ұсынуы мүмкін еді.
Бір қарағанда, бұл тиімді ұсыныс болып көрінді. Адам ақшаның бір бөлігін болашақтағы зейнетақы төлемдерін күтпей-ақ бірден алатын.
Алайда мұндай шешімнің кері әсері де болды.
Алдын ала алынған қаражат болашақ зейнетақы төлемдерін қалыптастыруға қатыспайтын. Соның салдарынан жаңа сақтандыру компаниясына аударылатын сома азайып, жаңа шарт бойынша өмір бойы төленетін зейнетақы мөлшері бұрынғыдан төмен болуы мүмкін еді.
Яғни бүгін қолға түскен біржолғы ақша адамның алдағы жылдардағы тұрақты табысын қысқарту қаупін туғызды.
Инвестициялық табыс енді сатып алу сомасына қосылады
Жаңа тәртіп өмірді сақтандыру компаниясын ауыстырған кезде аударылатын қаражатты есептеу тәсілін өзгертеді.
Инвестициялық табыс белгіленген әдістемеге сәйкес тиімді жылдық кірістілік мөлшерлемесі негізінде есептеліп, сатып алу сомасының құрамына енгізіледі.
Бұл өзгерістер Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің нормативтік құжаттарында қарастырылған.
Жаңа тәсіл бойынша инвестициялық табыс клиентті басқа компанияға тарту үшін бөлек төленетін қаражат ретінде емес, болашақ зейнетақы міндеттемелерін орындауға арналған қаражаттың құрамында ескеріледі.
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Нұржан Тұрсынханов жаңа тәртіптің мақсатын түсіндірді.
«Жаңа тәртіп инвестициялық табысты сатып алу сомасын есептеуге қосуды көздейді. Ол белгіленген әдістемеге сәйкес тиімді жылдық кірістілік мөлшерлемесі негізінде айқындалады. Соның нәтижесінде өмірді сақтандыру компаниясын ауыстырған кезде инвестициялық табыс клиентті басқа компанияға тарту үшін бөлек төленбейді, зейнетақы міндеттемелерін орындауға арналған қаражаттың құрамында ескеріледі. Бұл шарттың құнын неғұрлым толық есепке алуға және болашақ зейнетақы төлемдерінің мөлшерін сақтауға мүмкіндік береді. Бұл жерде инвестициялық табысты азаматтың қолына беру туралы емес, оны зейнетақы аннуитетін қамтамасыз ететін қаражат құрамында сақтау туралы сөз болып отыр», — деді Нұржан Тұрсынханов.
Демек, азамат басқа сақтандыру компаниясына ауысқан кезде аударылатын қаражатты есептеу барысында белгіленген әдістеме бойынша анықталған инвестициялық табыс та ескеріледі.
Алайда бұл өзгеріс ай сайынғы зейнетақы төлемдері автоматты түрде өседі дегенді білдірмейді. Жаңа шарт бойынша төленетін сома оның талаптары мен тиісті есептеулерге байланысты болады.
Зейнетақы аннуитетінің БЖЗҚ төлемдерінен қандай айырмашылығы бар?
Зейнетақы аннуитеті Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) төлем алудан өзгеше жұмыс істейді.
Азамат зейнетақы жинақтарының қажетті бөлігін БЖЗҚ-дан өмірді сақтандыру компаниясына аударады. Ал сақтандырушы оған өмірінің соңына дейін тұрақты төлем жасап отыру міндеттемесін қабылдайды.
Заңда белгіленген талаптар орындалса, мұндай төлемдерді жалпыға бірдей зейнеткерлік жасқа жетпей-ақ алуға болады.
Екі жүйенің негізгі айырмашылығы — төлемдердің ұзақтығында.
БЖЗҚ-дан төленетін қаражат адамның жинақталған зейнетақы қаражатының көлемімен шектеледі. Ал зейнетақы аннуитеті бойынша сақтандыру компаниясы азамат есептік мерзімнен әлдеқайда ұзақ өмір сүрсе де, төлем жасауды жалғастыруға міндетті.
Сондықтан болашақ төлемдерді қамтамасыз ететін қаражаттың сақталуы ерекше мәнге ие.
«Зейнетақы аннуитетінің басты міндеті — адамды болашақта тұрақты табыспен қамтамасыз ету. Сондықтан шарт бойынша қаражаттың ең алдымен алдағы төлемдерді қаржыландыруға жұмсалғаны маңызды», — деп атап өтті Нұржан Тұрсынханов.
Бұған дейін біз Қазақстанда зейнетақы аннуитеті арқылы кімдердің зейнеткерлік жасқа жетпей төлем ала алатыны туралы жазған едік.
Сақтандыру компаниясын ауыстыруға тыйым салынбайды
Жаңа ережелер зейнетақы аннуитеті иесінің басқа сақтандыру компаниясына ауысу құқығын шектемейді.
Бұрынғы шарт тоқтатылған кезде сатып алу сомасы есептеледі. Жаңа өмірді сақтандыру компаниясына қаражат аудару барысында осы сома ескеріледі.
Өзгеретін нәрсе — сол соманы есептеу тәртібі.
Сонымен бірге инвестициялық табыстың бір бөлігін клиентке бірден төлеу арқылы басқа сақтандыру компаниясына ауысуға ынталандыру тәжірибесіне қатысты тәсіл де өзгереді.
Сақтандыру компаниялары үшін бұл клиенттерді тарту шарттарының өзгеретінін білдіреді. Жаңа тәртіп инвестициялық табысты бөлек төлеуге емес, болашақ зейнетақы міндеттемелерін қамтамасыз етуге басымдық береді.
Ал азаматтар үшін сақтандырушыны таңдағанда бірден алуға болатын ақшаға ғана емес, өмір бойы төленетін зейнетақының мөлшеріне назар аудару маңызды болмақ.
Жаңа ережелер қашан күшіне енеді?
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі басқармасының тиісті қаулысы алғаш ресми жарияланған күннен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
Өмірді сақтандыру компаниясын ауыстыруды жоспарлаған азаматтар үшін ендігі негізгі мәселе — инвестициялық табыс ескерілген сатып алу сомасын және жаңа сақтандырушы ұсынатын өмір бойғы төлемдердің шарттарын салыстыру.
