Қазақстан газ өңдеу көлемін ұлғайтуға дайындалып жатыр. 2027 жылы Қашаған кен орнында жаңа газ өңдеу зауытын іске қосу жоспарланған. Сонымен қатар елдің солтүстік өңірлерін газдандыру көзделіп отыр. Ал QazaqGaz компаниясының алдында тұрған басты міндеттердің бірі – алдағы жылыту маусымында халықты көгілдір отынмен үздіксіз қамтамасыз ету, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы 2026 жылғы 3 қарашада Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «QazaqGaz» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Әлібек Жамауовпен кездесуінен кейін белгілі болды. Ұлттық компания басшысы Мемлекет басшысына 2026 жылғы жұмыс нәтижелері мен газ саласын дамыту жоспарын баяндады.
Қашағанда жаңа газ зауыты 2027 жылы іске қосылуы тиіс
Президентке таныстырылған ірі жобалардың бірі құрылыс кезеңінде тұр.
Қашаған кен орнында жылына 1 млрд текше метр газ өңдеуге қауқарлы зауыт салынып жатыр. Оны 2027 жылдың үшінші тоқсанында пайдалануға беру жоспарланған.
Бұл нысан Қазақстан үшін ерекше маңызға ие. Жаңа кәсіпорын газ өңдеу қуатын арттырып, ішкі нарықты көгілдір отынмен қамтамасыз ету мүмкіндігін кеңейтеді.
Қашағанда бұдан да ауқымды тағы бір жоба әзірленіп жатыр. Оның аясында жылына 2,5 млрд текше метр газ өңдейтін екінші зауыт салу көзделген.
Бұл жоба бойынша EPC-мердігер анықталған. Ол инженерлік жобалау, жабдық сатып алу және құрылыс жұмыстарын жүргізуге жауап береді.
Егер екі кәсіпорын да жобалық қуатына шықса, Қашағандағы газ өңдеу зауыттарының жиынтық қуаты жылына 3,5 млрд текше метрге жетеді.
Бұған дейін біз Қашағандағы газ өңдеу жобаларының Қазақстан үшін стратегиялық маңызы туралы жазған едік.
Бейнеу – Бозой – Шымкент газ құбыры кеңейтіледі
Елдегі газ инфрақұрылымын дамыту бағытындағы тағы бір маңызды жоба – Бейнеу – Бозой – Шымкент магистральдық газ құбырының екінші желісін салу.
QazaqGaz мәліметінше, қазір инженерлік жобалау жұмыстары жүргізіліп, қажетті жабдықтар мен материалдар сатып алынып жатыр. Құрылыс-монтаж жұмыстары да басталған.
Газ құбырының екінші желісі табиғи газды тасымалдау мүмкіндігін арттыруға бағытталған.
Алайда жобаның нақты қашан аяқталатыны кездесу барысында айтылған жоқ.
Сонымен қатар Қарашығанақ кен орнында жылына 5 млрд текше метр газ өңдейтін зауыт салу жобасы іске асырылып жатыр. Бұл нысанның да EPC-мердігері анықталған.
Қашаған мен Қарашығанақтағы үш газ өңдеу зауытының жалпы жобалық қуаты жылына 8,5 млрд текше метрді құрайды.
Дегенмен бұл қазір тұтынушыларға жеткізіліп жатқан газ көлемі емес, болашақта іске қосылуы жоспарланған өндірістік қуаттардың жиынтық көрсеткіші.
Көкшетау мен Петропавлға газ тарту жоспарланып отыр
QazaqGaz қызметінің тағы бір бағыты – Қазақстанның солтүстік өңірлерін газдандыру.
Әлібек Жамауов Президентке Көкшетау мен Петропавл қалаларын табиғи газбен қамтамасыз ету жоспарын таныстырды.
Бұл жобалар жүзеге асса, аталған қалалардың тұрғындары үшін орталықтандырылған газ жүйесіне қосылу мүмкіндігі пайда болады.
Дегенмен газдандыру жұмыстарының нақты мерзімі, бөлінетін инвестиция көлемі және қанша абоненттің газға қосылатыны әзірге нақтыланбаған.
Ұлттық компания төртінші жерасты газ қоймасының құрылысын бастауды да жоспарлап отыр.
Мұндай қоймалар табиғи газ қорын жинақтап, тұтыну көлемі артқан кезеңдерде, әсіресе қыста, оны пайдалануға мүмкіндік береді.
Қазақстанда 1,3 миллионнан астам газ есептегіші ауыстырылады
Газ саласындағы өзгерістер тұтынушылар пайдаланатын есептеу құрылғыларына да қатысты.
QazaqGaz 1,3 миллионнан астам газ есептегішін интеллектуалды құрылғыларға кезең-кезеңімен ауыстыру жұмыстарын жалғастырып жатыр.
Бұл жұмыс Aqyl Energy бастамасы аясында жүргізілуде.
Жоба газды есепке алу және газбен жабдықтауды басқару жүйелерін цифрландыруды көздейді. Ол үшін жасанды интеллект элементтері мен деректерді талдау технологиялары қолданылады.
Жаңа жүйе тұтынылған газ туралы мәліметтерді жинау мен өңдеуді технологиялық тұрғыдан жетілдіруге бағытталған.
Алайда есептегіштерді ауыстыру қашан толық аяқталатыны және жаңа құрылғылар тұрғындарға қандай шарттармен орнатылатыны хабарланған жоқ.
Бұған дейін Қазақстанда газ есептегіштерінің көрсеткіштерін жасанды интеллект арқылы автоматты түрде беру технологиясы енгізіліп жатқаны туралы жазған болатынбыз.
QazaqGaz жеті учаскеде жаңа газ қорларын іздеп жатыр
Жаңа зауыттар мен газ құбырларын салу үшін шикізат базасын да кеңейту қажет.
Әлібек Жамауовтың айтуынша, ұлттық компания Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес геологиялық барлау жұмыстарын күшейткен.
Қазір барлау жұмыстары Шалқар, Саралжын, Малдыбай, Солтүстік-2, Солтүстік-1, Аққұдық және Придорожное учаскелерінде жүргізіліп жатыр.
Бұл жұмыстардың мақсаты – табиғи газдың жаңа қорларын анықтау.
Дегенмен барлау нәтижелері, болжамды қор көлемі және аталған учаскелерде өндіріс қашан басталуы мүмкін екені жарияланған жоқ.
Газ өңдеу қуаттарын арттырумен қатар жаңа кен орындарын іздестірудің жүргізілуі назар аудартады. Өйткені зауыт салу бір бөлек, оны ұзақ мерзім бойы жеткілікті шикізатпен қамтамасыз ету бір бөлек міндет.
Оның үстіне геологиялық барлау жұмыстарының басталуы өндірістік игеруге жарамды қор міндетті түрде табылады дегенді білдірмейді.
Рудныйда жылына 50 мың тонна сұйытылған газ өндіру жоспарланған
Газ саласын дамытудың тағы бір бағыты Рудный қаласындағы жаңа кәсіпорынмен байланысты.
QazaqGaz мұнда жылына 50 мың тонна сұйытылған табиғи газ (СТГ) өндіретін шағын тоннажды зауыт салуды жоспарлап отыр.
Ұлттық компания газ-мотор отыны нарығын дамытуды да көздейді.
Сұйытылған табиғи газдың ерекшелігі – оны арнайы көлікпен тасымалдауға болады. Бұл магистральдық газ құбыры тікелей тартылмаған тұтынушыларға отын жеткізуге мүмкіндік береді.
Ал газ-мотор отыны көлік саласында қолданылады.
Дегенмен Рудныйдағы кәсіпорынның қашан іске қосылатыны және газ-мотор отыны нарығын дамытуға қатысты нақты көрсеткіштер әзірге жарияланған жоқ.
Тоқаев қыс мезгілінде газбен үздіксіз қамтамасыз етуді тапсырды
Ірі инфрақұрылымдық жобалармен қатар QazaqGaz алдында жақын арада орындалуы тиіс міндет тұр. Ол – 2026–2027 жылдардағы жылыту маусымын тұрақты өткізу.
Әлібек Жамауов Президентке ұлттық компанияның алдағы қысқа толық дайын екенін баяндады.
Оның мәліметінше, халық пен ел экономикасын табиғи газбен қамтамасыз ету бойынша қажетті дайындық жүргізілген.
Кездесу қорытындысында Қасым-Жомарт Тоқаев жылыту маусымында газ жеткізудің тұрақтылығын қамтамасыз етуді және тауарлық газдың ресурстық базасын кеңейту жұмыстарын жалғастыруды тапсырды.
Сонымен бірге елдегі ірі жаңа газ өңдеу қуаттарының басым бөлігі әлі іске қосылған жоқ.
Жарияланған жоспардағы ең жақын нақты мерзім – 2027 жылдың үшінші тоқсаны. Осы кезеңде Қашағандағы жылына 1 млрд текше метр газ өңдейтін зауытты пайдалануға беру көзделіп отыр.
Бұл мерзімнің сақталуы Қазақстанның газ инфрақұрылымын кеңейту жоспарының алғашқы нақты нәтижелерінің бірі болмақ.
