Қазақстан экономикасында ауқымды өзгерістер жоспарланып отыр. Үкімет инвестициялық саясатты түбегейлі қайта қарап, орта бизнесті қолдауды күшейтпек және инфрақұрылымды дамытуға триллиондаған теңге бағыттауды көздеп отыр. Кәсіпкерлерге жеңілдетілген қаржыландыру ұсынылып, шағын бизнеске тексерулерден үш жылға босатылу мүмкіндігі берілуі мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді. Қазақстан Үкіметінің ресми мәліметіне сәйкес, Президент Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық жоспар жобасы 12 бағыт бойынша 96 іс-шараны қамтиды.
Кәсіпкерлерге жеңілдетілген несие берілуі мүмкін, ал тексерулер үш жылға тоқтатылмақ
Жоспарланған өзгерістердің маңызды бөлігі кәсіпкерлерге қатысты.
2027 жылы Орта кәсіпкерлікті дамыту жоспарын бекіту көзделген. Құжат кәсіпорындарды ұзақ мерзімді әрі жеңілдетілген қаржыландыруды, сондай-ақ өндірісті технологиялық жаңғыртуды қарастырады.
Бұл кәсіпкерлерге жаңа құрал-жабдық сатып алуға, өндіріс қуатын арттыруға және бизнесті кеңейтуге қосымша қаржы тартуға мүмкіндік беруі мүмкін.
Алайда жаңа бағдарламалар бойынша несие мөлшерлемелері, қаржыландыру мерзімдері мен қатысу талаптары әзірге жарияланған жоқ.
Микро және шағын бизнеске қатысты тағы бір ұсыныс бар. Үкімет кәсіпкерлік субъектілерін тексеруге үш жылдық мораторий енгізудің орындылығын қарастырмақ.
Мұндай үзіліс мемлекеттік бақылау жүйесін қайта қарап, реттеудің цифрлық моделіне көшу үшін қажет деп жоспарланып отыр.
Дегенмен мораторий енгізу туралы түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ. Қандай тексерулерге шектеу қойылатыны және қандай жағдайларда ерекшелік жасалатыны да әзірге белгісіз.
Құрылыс пен инфрақұрылымға 6,5 трлн теңге бағытталмақ
Мемлекеттік инвестициялардың негізгі бөлігі әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларға жұмсалуы мүмкін.
2027 жылды Жалпыұлттық ауқымды құрылыс жылы деп жариялау жоспарланып отыр. Инфрақұрылымды жаңғыртудың негізгі тетігі «Халықтық құрылыс» бағдарламасы болмақ.
«Ұлттық қордан негізгі әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға шамамен 6,5 трлн теңге бөлу жоспарланып отыр. Қалалық ортаны жаңғыртудың жүйелі негізі ірі қалалардың ұзақ мерзімді дамуын ескеретін қала құрылысы құжаттарын әзірлеу және олардың цифрлық егізін жасау болмақ. Сонымен қатар құжатта тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғыртуды қаржыландыру, тұрғын үй құрылысын жалғастыру, елді мекендерді ауызсумен және газбен қамтамасыз ету көзделген», – деді Серік Жұманғарин.
Бағдарлама аясында отандық құрылыс материалдарын, металл конструкцияларын және инженерлік жабдықтарды пайдалануға басымдық беріледі.
Бұл мемлекеттік инфрақұрылымдық жобаларға қазақстандық өндірушілерді кеңінен тартуға бағытталған.
Құрылыс компаниялары, металл өңдеу кәсіпорындары мен инженерлік жабдық өндірушілері ірі жобаларға қатысу мүмкіндігіне ие болуы ықтимал.
Дегенмен 6,5 трлн теңгенің нақты қандай жобаларға бөлінетіні және мемлекеттік тапсырыстардың қалай үлестірілетіні әзірге нақтыланбаған.
Қазақстан инвестиция тарту жүйесін түбегейлі өзгертпек
2027 жылы еліміздің инвестициялық саясатында елеулі өзгерістер күтіледі.
Үкімет инвестициялық жобаларды басқарудың орталықтандырылған әрі цифрлық жүйесін енгізуді жоспарлап отыр.
Бұл мемлекеттік органдар мен ұйымдар арасындағы қайталанатын функцияларды жойып, инвестициялық жобаларды іске асыруда бірыңғай тәсіл қалыптастыруға бағытталған.
Инвесторлар үшін мұндай өзгеріс мемлекеттік құрылымдармен жұмыс істеу рәсімдерін жеңілдетуі мүмкін. Алайда жаңа жүйенің нақты қалай жұмыс істейтіні әзірге белгісіз.
Алатау қаласына да ерекше назар аударылып отыр. «Алатау қаласының арнайы құқықтық режимі туралы» Конституциялық заңға жедел түрде түзетулер енгізу жоспарланған.
Бұл бастама қаланың арнайы құқықтық режимін жетілдіруге бағытталған заңнамалық өзгерістердің бір бөлігі болмақ.
Астанада жаңа әуежай салынып, үш өңірде әуе қатынасы кеңейеді
Көлік инфрақұрылымына қатысты да ірі жобалар белгіленген.
2027 жылдың мамырында Зайсан, Қатонқарағай және Кендірліде жаңа әуежайларды пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Ал маусым айында Астанада жаңа әуежайдың құрылысы басталуы тиіс. Жобаға әлемдік деңгейдегі ірі компанияны тарту көзделген.
Сонымен бірге 2027 жылдың соңына дейін «Бақты – Аягөз» теміржол желісін пайдалануға беру жоспарланған.
Автомобиль жолдары саласында республикалық және жергілікті маңызы бар жолдарды салу мен қайта жаңарту жалғасады.
Атап айтқанда, «Арал – Каспий» және «Көкшетау – Петропавл» бағыттары қамтылған.
Жүк тасымалы саласында электрондық құжат айналымына көшу, зияткерлік көлік жүйесін енгізу және автомобиль өткізу пункттерін толық жаңғырту көзделіп отыр.
Бұл жобалар Қазақстанды Еуразиядағы ірі көлік-логистикалық орталыққа айналдыру міндетімен байланысты.
Ең төменгі жалақы 85 мыңнан 110 мың теңгеге өседі
Жоспардағы әлеуметтік өзгерістердің бірі халық табысына тікелей қатысты.
Ең төменгі жалақы мөлшерін қазіргі 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін арттыру көзделген.
Яғни өсім 25 мың теңгені немесе шамамен 29,4 пайызды құрайды.
Алайда бұл Қазақстандағы барлық қызметкердің жалақысы дәл осындай мөлшерде өседі дегенді білдірмейді.
Ал алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін учаскелік қызмет мамандарының еңбекақысын еңбек өтілі мен жұмыс жүктемесіне байланысты сараланған үстемеақылар арқылы арттыру жоспарланған.
Білім беру саласында мұғалімдердің артық есеп беру жүктемесін азайту көзделіп отыр.
Оның ішінде цифрлық платформалар мен ақпараттық жүйелердегі есептердің санын қысқарту ұсынылған.
Әлеуметтік қолдау жүйесінде отбасылардың әл-ауқатын цифрлық әдістер арқылы бағалаудың пилоттық кезеңін аяқтау жоспарланған. Бұл атаулы көмекті нақты мұқтаж азаматтарға бағыттау тәсілдерін жетілдіруге арналған.
Қазақстанда үшінші суперкомпьютерлік кластер іске қосылады
Цифрлық экономиканы дамыту Жалпыұлттық жоспардың жеке бағыты ретінде белгіленген.
«Халықтық цифрлық экономика» бағыты аясында үшінші суперкомпьютерлік кластерді іске қосу көзделіп отыр.
Сонымен қатар жасанды интеллектіні коммерциялық мақсатта пайдалану және блокчейн технологияларын дамыту жоспарланған.
Ауылдық жерлердегі тауар өндірушілерге өз өнімдерін маркетплейстер мен сауда желілері арқылы сатуға жағдай жасалмақ.
Өнеркәсіп саласында геологиялық барлау мен стратегиялық шикізат қорларын басқару тәсілдері жаңартылады.
2026 жылдың соңына дейін аса маңызды металдар қорын басқарудың ұлттық жүйесін құру жоспарланған.
Ал 2027 жылы жер қойнауын пайдалану саласындағы геологиялық деректердің ашықтығын қамтамасыз ету үшін «Жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасы» ақпараттық жүйесін толықтыру көзделіп отыр.
«2027 жылы елдің индустриялық-технологиялық дамуын жеделдету тетіктерін енгізу, сондай-ақ «Жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасы» ақпараттық жүйесін толыққанды мәліметтермен қамтамасыз ету арқылы геологиялық деректердің ашықтығын арттыру жоспарланып отыр. Геологиялық барлау тәсілдері де өзгереді: озық технологияларды қолдануға және цифрлық геологиялық карталарды қалыптастыруға басымдық беріледі», – деді Серік Жұманғарин.
Салық заңнамасы өзгеріп, капитал нарығына қатысты жаңа заң әзірленеді
Инвестициялық саясаттағы өзгерістер қаржы және салық салаларын да қамтиды.
2026 жылдың соңына дейін Құрылтайға «Капитал нарығы туралы» заң жобасын және салық заңнамасына енгізілетін нысаналы түзетулер пакетін ұсыну жоспарланған.
Үкіметтің мәліметінше, салыққа қатысты ұсыныстарды әзірлеу барысында кәсіпкерлердің пікірлері ескерілген.
2027 жылы Бірыңғай қаржы нарығын дамыту стратегиясын бекітетін Жарлық қабылдау да көзделіп отыр.
Құжат Қазақстан қор биржасы, «Астана» халықаралық қаржы орталығы және Alatau City юрисдикциясы арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған.
Бұдан бөлек, мемлекеттік қазынашылық жүйесін толық цифрландыру жоспарланған.
Ал мемлекеттік бюджетті қалыптастыруда консервативті әрі шынайы макроэкономикалық болжамдарға сүйену көзделіп отыр.
Кәсіпкерлер үшін алдағы кезеңде бірнеше өзгеріс қатар жүруі мүмкін: қаржыландырудың жаңа құралдары, тексерулерге қатысты ықтимал мораторий, салық заңнамасындағы түзетулер және инвестициялық рәсімдердің жаңаруы.
Дегенмен бұл бастамалардың басым бөлігі әзірге Жалпыұлттық жоспар жобасында қарастырылған.
Енді бизнес үшін ең өзекті мәселе – ұсынылған шаралардың қашан заң жүзінде бекітілетіні және кәсіпкерлердің жаңа қолдау тетіктерін қандай талаптармен пайдалана алатыны.
