43,8 трлн теңгенің 69 жобасы бақылауға алынды. «Самұрық-Қазына» қорының директорлар кеңесінде ірі инвестициялық жобалардың орындалу мерзімдері, қаржылық нәтижелер және отандық өндірушілерді қолдау мәселелері қаралды. Қазақстан Үкіметінің ресми мәліметінше, Премьер-министр Олжас Бектенов бірқатар жобаның кешігуіне байланысты Қор мен оның еншілес компанияларының басшылығын сынға алды, деп хабарлайды DKNews.kz.
4 қарашада өткен отырыста «Самұрық-Қазына» АҚ-ның 2026 жылғы алғашқы тоғыз айдағы қызметі қорытындыланды. Негізгі назар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауында белгіленген инвестициялық жобаларды уақытылы жүзеге асыру тапсырмасына аударылды.
Кіріс 13%-ға, таза пайда 19%-ға өсті
Қордың басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов директорлар кеңесіне есепті кезеңдегі қаржылық және өндірістік нәтижелерді таныстырды.
2026 жылдың тоғыз айында «Самұрық-Қазынаның» кірісі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13%-ға, ал таза пайдасы 19%-ға артқан.
Қордың негізгі өндірістік көрсеткіштері бойынша жоспар орындалды. Алайда отырыста қаржылық өсіммен қатар, инвестициялық жобалардың белгіленген мерзімде аяқталуы да маңызды екені атап өтілді.
43,8 трлн теңгенің 69 жобасы: құрылыс қай кезеңде?
Директорлар кеңесіне жалпы құны 43,8 трлн теңге болатын 69 ірі инвестициялық жобаның жүзеге асырылу барысы ұсынылды.
Қазіргі уақытта олардың 44-інде құрылыс-монтаж жұмыстары жүріп жатыр. Қалған 25 жоба жүзеге асырудың әртүрлі кезеңінде.
Инвестициялардың басым бөлігі бірнеше стратегиялық бағытқа шоғырланған:
- Мұнай-газ өнеркәсібі және мұнай-газ химиясы.
- Дәстүрлі электр энергиясын өндіру.
- Газ тасымалдау және энергетикалық инфрақұрылым.
- Теміржол көлігі мен логистика.
- Телекоммуникация және байланыс инфрақұрылымы.
43,8 трлн теңге – аталған 69 жобаның жалпы құны. Бұл қаражаттың барлығы 2026 жылдың тоғыз айында игерілді дегенді білдірмейді.
Қазақстан мен Әзербайжан арасында 380 шақырымдық байланыс желісі іске қосылды
Отырыста Қордың қазан айында іске қосылған маңызды жобаларының бірі ретінде Қазақстан мен Әзербайжан арасындағы талшықты-оптикалық байланыс желісі аталды.
Желінің ұзындығы 380 шақырымды құрайды. Жоба екі мемлекет арасындағы халықаралық деректер алмасу мүмкіндіктерін кеңейтуге және цифрлық байланысты нығайтуға бағытталған.
Мұндай инфрақұрылым халықаралық телекоммуникация желілерін дамыту үшін маңызды. Ол деректерді жеткізудің қосымша мүмкіндіктерін қалыптастырып, Қазақстанның өңірлік цифрлық байланыстардағы рөлін күшейте алады.
«Самұрық-Қазына» 3 млрд юаньдық облигация орналастырды
Қор халықаралық капитал нарығында да жаңа қадам жасады.
«Самұрық-Қазына» Гонконг қор биржасында және «Астана» халықаралық биржасында жалпы сомасы 3 млрд юань болатын юаньмен номинацияланған облигацияларын алғаш рет орналастырды.
Бұл қадам Қордың қаржыландыру көздерін әртараптандыруына және халықаралық инвесторлармен жұмыс істеу мүмкіндіктерін кеңейтуіне бағытталған.
Юаньмен облигация шығару Қорға халықаралық капитал нарығынан қаражат тартудың қосымша құралын береді. Дегенмен мұндай қаржыландырудың нақты тиімділігі қарыз алу шарттарына, өтеу мерзіміне және қаражаттың қандай жобаларға жұмсалатынына байланысты.
Дарбаза – Мақтаарал теміржолымен алғашқы жүк пойызы жүрді
Қазақстанның көлік әлеуетін дамытудағы маңызды жаңалықтардың бірі – Дарбаза – Мақтаарал жаңа теміржол желісі бойынша қозғалыстың басталуы.
2026 жылдың қазан айында осы бағытпен қазақстандық көмір тиелген алғашқы жүк пойызы Өзбекстанға жөнелтілді.
Жаңа магистраль теміржол желісінің өткізу қабілетін кеңейтуге, жүк тасымалын ұлғайтуға және қазақстандық өнімді Орталық Азия елдеріне экспорттаудың қосымша бағыттарын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Бұл әсіресе Қазақстанның оңтүстік бағыттағы көлік байланыстарын дамыту үшін маңызды. Жаңа теміржол желісі экспорттық жүктерді жеткізу бағыттарын әртараптандыруға жағдай жасайды.
Отандық компаниялардан сатып алу көлемі 1,4 трлн теңгеге жетті
«Самұрық-Қазына» қазақстандық тауар өндірушілерді қолдау бағытындағы нәтижелерін де таныстырды.
2026 жылдың алғашқы тоғыз айында Қордың отандық компаниялардан сатып алу көлемі шамамен 1,4 трлн теңгені құрады.
Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 45%-ға жоғары.
Есепті кезеңде офтейк-келісімшарттардың көлемі 73 млрд теңгеге жетті.
Офтейк-келісімшарттар өндіруші мен сатып алушы арасында өнімді болашақта жеткізу жөнінде алдын ала жасалады. Мұндай тетік кәсіпорындарға өнімге сұранысты алдын ала жоспарлауға және өндірісті дамытуға мүмкіндік береді.
Дегенмен отырыста жергілікті қамту үлесін одан әрі арттыру қажеттігі атап өтілді. Бұл ірі инвестициялық жобалар аясындағы сатып алуларға қазақстандық кәсіпорындарды көбірек тартуға бағытталған.
Астана, Түркістан және Петропавлда медициналық нысандар салынады
Қор инвестициялық және өндірістік жобалармен қатар, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту жұмыстарын жалғастырып жатыр.
2027–2028 жылдары Астана, Түркістан және Петропавл қалаларында бірқатар ірі медициналық нысанның құрылысын аяқтау жоспарланған.
Сондай-ақ инклюзивті спорт, оңалту, білім беру және мәдениет салаларындағы жобаларды жүзеге асыру көзделіп отыр.
Бұл нысандардың нақты пайдалануға берілу мерзімдері мен әрқайсысына жұмсалатын қаражат көлемі отырыс туралы жарияланған ақпаратта нақтыланбаған.
Бектенов қандай жобаларды ерекше бақылауға алуды тапсырды?
Директорлар кеңесінің отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов инвестициялық жобаларды іске асыру мерзімдерінің бұзылуына назар аударды.
Үкімет басшысы Қор мен оның еншілес компанияларының басшылығын жобалардың кешігуіне жол бергені үшін сынға алып, белгіленген мерзімдердің сақталуын бақылауды күшейтуді тапсырды.
Ерекше бақылауға алынуы тиіс бағыттар қатарында:
- Түркістандағы жаңа электр энергиясын өндіру қуаттарын іске қосу.
- Қызылордадағы энергетикалық жобаларды аяқтау.
- Алматыдағы жаңа генерациялау қуаттарын пайдалануға беру.
- Екібастұздағы энергетикалық қуаттарды іске қосу.
- Газ өңдеу зауыттарының құрылысын уақытылы аяқтау.
Сонымен бірге Премьер-министр инвестициялық жобалар шеңберінде сатып алынатын тауарлардағы, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердегі жергілікті қамту үлесін арттыру жұмыстарын жалғастыруды міндеттеді.
43,8 трлн теңгенің жобалары Қазақстанға не береді?
«Самұрық-Қазынаның» инвестициялық бағдарламасы энергетика, өнеркәсіп, көлік және цифрлық инфрақұрылым сияқты экономиканың негізгі салаларын қамтиды.
Жобалар жоспарға сай жүзеге асырылған жағдайда, жаңа өндірістік қуаттар пайда болып, энергетикалық инфрақұрылым жаңарып, жүк тасымалының мүмкіндіктері кеңеюі ықтимал.
Сонымен бірге отандық компаниялардан сатып алу көлемінің артуы қазақстандық өндірушілер үшін қосымша нарық қалыптастырады.
Алайда отырыстың басты қорытындысы қаржылық көрсеткіштердің өсуімен ғана шектелмейді. Үкімет ірі жобалардың нақты мерзімде аяқталуын және олардың ел экономикасына практикалық нәтиже беруін талап етіп отыр.
Бұған дейін біз «Самұрық-Қазынаның» 2027–2029 жылдары 21 трлн теңгеге 38 жобаны іске асыру жоспары туралы жазған болатынбыз. Сондай-ақ 2026 жылы жалпы құны 3,2 трлн теңге болатын инвестициялық жобаларды аяқтау көзделгені хабарланған еді.
