Қазақстанда 112 жер қойнауы учаскесі аукционға шығарылады. 2026 жылы геологиялық барлау жұмыстарын жандандыру үшін осынша учаскені электрондық ашық саудаға қою жоспарланып отыр. Бұл туралы Үкімет үйіндегі баспасөз мәслихатында энергетика министрі Ерлан Ақкенженов мәлімдеді. Жоспар елдегі көмірсутек қорларын іздеу және ресурстық базаны кеңейту бағытындағы геологиялық зерттеулерді күшейту жұмыстарымен байланысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоспардың ауқымын алдыңғы жылдармен салыстыруға болады. 2023–2025 жылдары Қазақстанда 126 учаске саудаға шығарылған. Ал биыл бір жылдың ішінде 112 учаскені ұсыну көзделіп отыр. Бұл үш жылдық көрсеткіштің шамамен 89 пайызына тең.
112 учаске: Қазақстан геологиялық барлауды жеделдетпек
Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов жаңа аукциондардың жер қойнауын зерттеуге инвестиция тарту үшін маңызды екенін атап өтті.
«Бір жылдың ішінде 112 учаскені сауда-саттыққа шығару – айтарлықтай үлкен көрсеткіш. Жақын арада олардың нәтижесі бойынша оң өзгерістерді көретін боламыз. Геологиялық зерттеулер мен бұрғылау жұмыстарының нәтижелері бағалау жүргізу үшін энергетика министрлігіне қолжетімді болады».
Электрондық аукциондар қазақстандық және шетелдік компаниялардың қатысуына мүмкіндік береді. Министрдің айтуынша, сауда-саттыққа Қытайдан және көрші мемлекеттерден келген инвесторлар да қатысады.
Алайда 112 учаскенің барлығы инвесторларға берілді деген сөз емес. Әзірге оларды аукционға шығару жоспарланып отыр. Сауда нәтижелері мен нақты инвестициялық міндеттемелер кейін белгілі болады.
Инвесторлар қандай міндеттемелер алады?
Жер қойнауын пайдалану құқығын беру кезінде мемлекет тек инвесторлардың қызығушылығына ғана емес, олардың нақты геологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу мүмкіндігіне де назар аударады.
Атап айтқанда, инвесторлардың мына бағыттардағы міндеттемелері маңызды:
- Учаскелерді геологиялық зерттеу және бұрғылау жұмыстарын жүргізу.
- Жергілікті қамтуды дамыту.
- Тауарлар мен қызметтерді сатып алу.
- Мамандарды даярлау және олардың біліктілігін арттыру.
- Геологиялық зерттеулер нәтижелерін бағалау үшін ұсыну.
Бұл талаптар геологиялық барлау жобаларының ықпалын кеңейтуге бағытталған. Жаңа инвестициялармен бірге отандық сервистік компанияларға тапсырыс беру және қазақстандық мамандарды даярлау мүмкіндіктері де қарастырылады.
Дегенмен әрбір учаске бойынша инвестиция көлемі мен нақты жұмыс бағдарламасы аукцион нәтижелеріне және қабылданған міндеттемелерге байланысты болады.
«ҚазМұнайГаз» 47 учаскеде геологиялық барлау жүргізіп жатыр
Жер қойнауын зерттеу жұмыстары тек жаңа аукциондармен шектелмейді. «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы да ауқымды геологиялық барлау бағдарламасын жүзеге асырып жатыр.
Компанияның басқарма төрағасы Асхат Хасеновтің айтуынша, бағдарлама 47 учаскені және 23 жобаны қамтиды.
Бұл учаскелер бойынша ресурстық бағалау 4,7 млрд тонна шартты отынды құрайды. Мұнда сөз геологиялық ресурстардың бағаланған әлеуеті туралы болып отыр. Бұл көлемді толық дәлелденген немесе өндіруге дайын қор ретінде қарастыруға болмайды.
Барлау бағдарламасының мақсаты – жаңа перспективалы құрылымдарды анықтау, геологиялық мәліметтерді нақтылау және Қазақстанның көмірсутек ресурстық базасын толықтыру.
60 мың шақырым сейсмикалық барлау нені көрсетеді?
«ҚазМұнайГаз» бағдарламасы аясында 60 мың сызықтық километр көлемінде сейсмикалық барлау жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Сейсмикалық зерттеулер жер қойнауындағы геологиялық қабаттардың құрылымын анықтауға және мұнай мен газ жиналуы мүмкін аумақтарды бағалауға көмектеседі.
Зерттеулер 8 мың метрге дейінгі тереңдікте орналасқан геологиялық қабаттарды қамтиды.
Мұндай тереңдіктегі зерттеулер күрделі геологиялық құрылымдарды зерделеуге мүмкіндік береді. Алайда сейсмикалық деректердің өзі жаңа кен орны табылғанын білдірмейді. Ол үшін қосымша зерттеулер, бұрғылау және қорларды бағалау қажет.
Жаңа учаскелер Қазақстан экономикасына не береді?
Геологиялық барлауды кеңейту Қазақстанның мұнай-газ саласындағы ұзақ мерзімді әлеуетін сақтауға бағытталған.
Жаңа кен орындарын іздеу қолданыстағы ресурстық базаны толықтыру үшін маңызды. Сонымен қатар барлау жұмыстары геофизикалық зерттеулерге, бұрғылау қызметтеріне, жабдық жеткізуге және инженерлік жұмыстарға сұраныс қалыптастыруы мүмкін.
Шетелдік инвесторлардың қатысуы қосымша қаржы мен технология тартуға жол ашады. Ал жергілікті қамту жөніндегі міндеттемелер қазақстандық компаниялардың осындай жобаларға қатысуын кеңейтуге арналған.
Соған қарамастан геологиялық барлау – нәтижесі алдын ала кепілдендірілмейтін қызмет. Зерттелген учаскелердің барлығында коммерциялық тұрғыдан тиімді мұнай немесе газ қоры табыла бермейді.
2026 жылғы аукциондардан қандай нәтиже күтіледі?
Биылғы жоспардың басты көрсеткіші – электрондық ашық аукциондарға 112 учаскені шығару. Бұл 2023–2025 жылдардағы жиынтық көрсеткішке жақын.
Келесі кезеңде инвесторлардың белсенділігі, қабылданған геологиялық барлау міндеттемелері және нақты зерттеу нәтижелері маңызды болады.
Әзірге аукционға шығарылатын барлық учаскенің тізімі, олардың орналасқан өңірлері және әрқайсысы бойынша жоспарланған инвестиция көлемі жарияланған жоқ.
Бұған дейін біз Қазақстанда геологиялық барлау деректерін цифрландыру және Shell компаниясымен ынтымақтастықты дамыту туралы жазған болатынбыз. Жаңа аукциондар мен цифрлық зерттеу технологиялары елдің ресурстық әлеуетін тереңірек бағалауға бағытталған.
