Кешігіп өтініш бергендер ақшасынан қағылуы мүмкін. Қазақстанда мүгедектік бойынша жәрдемақы мүгедектік белгіленген күннен бастап тағайындалады. Алайда өтініш кеш берілсе, өткен кезең үшін төлем ең көбі үш айға ғана есептеледі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ал 2026 жылы ай сайынғы жәрдемақының мөлшері 111 873 теңгеге дейін жетеді.
Төлемдерді тағайындау тәртібі Қазақстанның Әлеуметтік кодексімен және мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларымен реттеледі. Жәрдемақыны ХҚКО арқылы, электрондық үкімет порталында немесе проактивті қызмет көмегімен рәсімдеуге болады.
Өтінішті кеш бергендер неге бірнеше айдың жәрдемақысынан айырылуы мүмкін?
Мүгедектік бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алуға құқығы бар азамат кез келген уақытта өтініш бере алады. Бірақ бұл өткен айлардың барлық төлемі толық өтеледі деген сөз емес.
Қолданыстағы тәртіпке сәйкес жәрдемақы мүгедектік белгіленген күннен бастап тағайындалады. Дегенмен өткен кезең үшін төлем өтініш берілген немесе проактивті қызмет арқылы келісім алынған күнге дейінгі үш айдан аспайды.
Мысалы, азаматқа мүгедектік белгіленіп, ол жәрдемақы алуға алты айдан кейін ғана өтініш берсе, өткен алты айдың ақшасы түгел төленбейді. Жалпы ереже бойынша тек соңғы үш айдың төлемі есептеледі.
Сондықтан мүгедектік белгіленгеннен кейін жәрдемақыны рәсімдеуді кейінге қалдырмаған жөн.
61 мыңнан 111 мың теңгеге дейін: 2026 жылғы жәрдемақы мөлшері
Мемлекеттік жәрдемақының көлемі мүгедектік тобына, оның себебіне және тиісті қаржы жылына белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейіне байланысты.
2026 жылы жалпы ауру салдарынан мүгедектігі бар азаматтарға ай сайын мынадай төлем қарастырылған:
|
Мүгедектік тобы |
Ай сайынғы жәрдемақы |
|---|---|
|
I топ |
111 873 теңге |
|
II топ |
89 498 теңге |
|
III топ |
61 022 теңге |
Бұл сомалар тиісінше ең төменгі күнкөріс деңгейінің 2,20, 1,76 және 1,20 еселенген мөлшеріне сәйкес келеді.
Жәрдемақы мөлшері туралы мәліметтерді Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми сайтынан да білуге болады.
Бір мүгедектік тобына жататын азаматтардың алатын жәрдемақысы барлық жағдайда бірдей бола бермейді. Төлемді есептеу кезінде мүгедектіктің себебі де ескеріледі.
Мүгедектігі бар балаларға қанша төленеді?
Мүгедектігі бар балалар үшін мемлекеттік қолдаудың бөлек мөлшерлері белгіленген. Жәрдемақы баланың жасына, ал жеті жастан кейін мүгедектік тобына қарай есептеледі.
2026 жылғы ай сайынғы төлемдер:
|
Санат |
Жәрдемақы мөлшері |
|---|---|
|
7 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балалар |
81 871 теңге |
|
7–18 жас, I топ |
111 873 теңге |
|
7–18 жас, II топ |
93 058 теңге |
|
7–18 жас, III топ |
81 871 теңге |
Демек, 7–18 жас аралығындағы I топтағы мүгедектігі бар балаға жалпы ауру салдарынан I топтағы мүгедектігі бар ересек азаматпен бірдей мөлшерде жәрдемақы төленеді.
Ал жеті жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға ай сайын 81 871 теңге қарастырылған.
Жәрдемақыны онлайн рәсімдеуге болады: шешім қанша күнде шығады?
Қазақстандықтар жәрдемақы тағайындауға бірнеше жолмен өтініш бере алады.
Ол үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының бөлімшесіне (ХҚКО) жүгінуге, eGov электрондық үкімет порталын пайдалануға немесе проактивті қызмет арқылы келісім беруге болады.
Проактивті қызмет азаматтың келісімі мен қажетті деректер расталғаннан кейін төлемді мобильді байланыс арқылы рәсімдеуге мүмкіндік береді.
Жалпы тәртіп бойынша мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі барлық қажетті құжатпен бірге өтініш тіркелген күннен бастап жеті жұмыс күнінен аспайды.
Алайда кейбір өтініштер жедел қаралады.
Мемлекеттік қызмет туралы ресми ақпаратқа сәйкес, жалпы ауру немесе еңбек жарақаты бойынша электрондық портал не проактивті қызмет арқылы жүгінген жағдайда жәрдемақы бір жұмыс күні ішінде тағайындалады.
Қосымша құжаттар қажет болса, өтініш берушіні хабардар ету үшін қызмет көрсету мерзімі бес жұмыс күніне ұзартылуы мүмкін.
Жәрдемақы банк шотына түседі немесе үйге жеткізіледі
Мүгедектік бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыны төлеу Мемлекеттік корпорация арқылы жүзеге асырылады.
Азамат төлемді екінші деңгейлі банктегі шотына аударту немесе «Қазпошта» АҚ бөлімшелері арқылы алу тәсілін таңдай алады.
Кейбір азаматтарға жәрдемақыны үйіне жеткізу мүмкіндігі қарастырылған. Бұл қызметті мына санаттағы адамдар пайдалана алады:
- 80 жасқа толған және одан асқан жәрдемақы алушылар;
- I топтағы мүгедектігі бар азаматтар;
- дәрігерлік қорытынды бойынша бөгде адамның күтіміне мұқтаж және денсаулығына байланысты жәрдемақы беретін ұйымдарға өздігінен бара алмайтын адамдар.
Егер жәрдемақы алушының банк шоты, төлем алу тәсілі немесе тұрғылықты жері өзгерсе, Мемлекеттік корпорация бөлімшесіне өтініш беріп, өзгерістерді растайтын құжаттарды ұсынуы қажет.
Мемлекеттік жәрдемақыдан бөлек тағы қандай төлем алуға болады?
Мүгедектік бойынша мемлекеттік жәрдемақы азамат алатын жалғыз қаржылай қолдау болмауы мүмкін.
Бұған дейін Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдар жүргізілген азаматтарға белгіленген талаптар орындалған жағдайда еңбекке қабілеттілігінен айырылу бойынша қосымша әлеуметтік төлем тағайындалуы мүмкін.
Бұл төлемнің мөлшері әр адамға жеке есептеледі.
Есептеу кезінде әлеуметтік аударымдар жүргізілген табыс, еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі және міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу мерзімі ескеріледі.
Қосымша әлеуметтік төлем мемлекеттік жәрдемақыны алмастырмайды. Тиісті талаптарға сай келетін азамат екі төлемді де ала алады.
Бұған дейін біз Қазақстандағы әлеуметтік қолдау жүйесі мен халыққа көрсетілетін мемлекеттік көмектің ерекшеліктері туралы да жазған болатынбыз.
Мүгедектік белгіленген азаматтар жәрдемақының тағайындалғанын уақытылы тексергені дұрыс. Өйткені өтініш беруді кейінге қалдыру бірнеше айдың төлемінен қағылуға әкелуі мүмкін. Жәрдемақы алу құқығы сақталғанымен, өткен кезеңнің ақшасы толық қайтарылмайды.
