Қазақстан цифрлық инфрақұрылымын кеңейтуге кірісті. Павлодар облысында салынып жатқан «Дата-орталықтар алқабының» қуатын 2029 жылға қарай 1 ГВт-қа жеткізу жоспарланған. Ал жобаның 20 жыл ішіндегі жалпы инвестициялық әлеуеті $115 млрд-қа бағаланып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның жүзеге асырылу барысы Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен кеңесте талқыланды. Үкімет өкілдері мен «Қазақтелеком» АҚ басшылығы құрылыс жұмыстары, шетелдік инвесторларды тарту, электрмен жабдықтау және нысандарды іске қосу мерзімдері туралы баяндады.
Жылына $3,1 млрд экспорттық табыс: Қазақстан қандай нәтижеге үміт артып отыр?
Жобаның ең назар аударарлық тұсы – экспорттық әлеуеті. Қазақстан шетелдік нарықтарға есептеу қуаттарын ұсынып, цифрлық инфрақұрылым қызметтерінен табыс табуды көздейді.
Премьер-министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев халықаралық KPMG компаниясының бағалауын таныстырды.
Осы есепке сәйкес, «Дата-орталықтар алқабының» жылдық экспорттық түсімі $3,1 млрд-қа дейін жетуі мүмкін.
Ал ұзақмерзімді инвестициялық әлеуеті бұдан да ауқымды. Деректерді өңдеу орталықтарының 20 жылдық пайдалану мерзімі ішінде Қазақстанға тартылатын инвестициялардың жиынтық көлемі $115 млрд болуы ықтимал.
Дегенмен бұл әзірге нақты түскен қаражат емес, болжамды көрсеткіштер. Олардың орындалуы жобаның жүзеге асырылуына және инвесторларды тарту нәтижесіне байланысты.
Қазақстан үшін мұндай бағыттың экономикалық мәні зор. Ел шикізат экспортынан бөлек, халықаралық нарыққа есептеу ресурстары мен цифрлық қызметтер ұсыну арқылы табыс табуды жоспарлап отыр.
304 МВт қуат және үш дата-орталық: алғашқы нысан 2027 жылы ашылады
Жобаның бірінші кезеңінде жалпы қуаты 304 МВт болатын үш деректерді өңдеу орталығы салынады.
«Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусиннің айтуынша, тамыз айымен салыстырғанда құрылыс жұмыстары едәуір алға жылжыған.
Қуаты 68 МВт болатын алғашқы дата-орталықтың алаңында дайындық кезеңі аяқталып, іргетас құю, инфрақұрылым нысандары мен әкімшілік ғимарат салу жұмыстары басталды.
Бірінші дата-орталықты 2027 жылдың екінші тоқсанында пайдалануға беру жоспарланған.
Сонымен қатар қуаты 164 МВт болатын Firebird AI дата-орталығының құрылысы жүріп жатыр. Қазір нысанның іргетасына арналған қазаншұңқырды қазу жұмыстары 70%-ға орындалған.
Бұл орталықты 2027 жылдың үшінші тоқсанында іске қосу көзделген. Жоба аясында есептеу қуаттарын кезең-кезеңімен ұлғайту және энергетикалық инфрақұрылым салу да қарастырылған.
Ал үшінші дата-орталықтың қуаты 72 МВт болады. Оны 2027 жылдың төртінші тоқсанында пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Демек, алғашқы кезеңдегі үш нысанның барлығы бір жылдың ішінде іске қосылуға тиіс. Сондықтан 2027 жыл жобаның нақты нәтижесін бағалайтын маңызды кезең болмақ.
304 МВт-тан 1 ГВт-қа дейін: жобаға қандай компаниялар қатысады?
Алғашқы үш дата-орталық болашақ технологиялық кешеннің бір бөлігі ғана.
Екінші кезеңді жүзеге асыру үшін үш халықаралық компаниямен алдын ала келісімдер жасалған:
- Gaw Capital;
- Boosteroid;
- Firebird.
Келісімдер жалпы қуаты 480 МВт болатын есептеу инфрақұрылымын орналастыруды көздейді. Кейін бұл көрсеткішті 620 МВт-қа дейін арттыру мүмкіндігі қарастырылған.
Бұған қоса, Aleria, Energy Capital Global және China Energy компанияларымен келіссөздер жүргізіліп жатыр.
Олармен қосымша 240 МВт қуат орналастыру және болашақта оны 420 МВт-қа дейін ұлғайту мүмкіндігі талқылануда.
Алайда алдын ала келісімдер барлық жоспарланған қуаттың қаржыландырылғанын немесе құрылыстың толық қамтамасыз етілгенін білдірмейді.
Соған қарамастан жобаның түпкі мақсаты айқын: 2029 жылға қарай «Дата-орталықтар алқабының» жалпы қуатын 1 ГВт-қа жеткізу.
Бұл жоспар жеке дата-орталықтарды ауқымды есептеу инфрақұрылымына біріктіруді көздейді.
Қазақстан осы бағыттағы басқа да бастамаларды дамытып келеді. Бұған дейін біз NVIDIA мен «Қазақтелекомның» Қазақстандағы жасанды интеллект инфрақұрылымын кеңейту жоспарлары туралы жазған едік.
1 ГВт қуатқа электр энергиясы қажет: негізгі міндеттердің бірі
Дата-орталық салу тек ғимарат тұрғызумен шектелмейді.
Мұндай нысандардағы серверлер мен есептеу жабдықтары үздіксіз электрмен жабдықтауды, салқындату жүйелерін және күрделі инженерлік инфрақұрылымды қажет етеді.
Жобаның жалпы қуатын 1 ГВт-қа жеткізу жоспары энергетикалық қамтамасыз ету мәселесін алдыңғы қатарға шығарып отыр.
Кеңесте осы бағыттағы жұмыстар туралы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов пен Павлодар облысының әкімі Асаин Байханов баяндады.
Олар жобаны қажетті электр қуатымен және инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстарды таныстырды.
Дегенмен ұсынылған ақпаратта энергиямен жабдықтаудың нақты техникалық параметрлері көрсетілмеген.
Бұл инвесторлар үшін де шешуші мәселелердің бірі. Өйткені ғимараттар толық дайын болған күннің өзінде электр қуаты мен инженерлік жүйелер жеткіліксіз болса, есептеу жабдықтарын іске қосу мүмкін емес.
Қазақстанда үшінші суперкомпьютерлік кластер құрылады
Кеңесте тағы бір ірі технологиялық бастама қаралды. Ол – Қазақстандағы үшінші суперкомпьютерлік кластерді құру жобасы.
Әзірге оның қуаты, құны және іске қосылатын мерзімі туралы нақты мәлімет берілген жоқ.
Дегенмен суперкомпьютерлер мен дата-орталықтар бір-бірімен тығыз байланысты. Жоғары өнімді есептеу жүйелері мамандандырылған инфрақұрылымды және тұрақты электрмен жабдықтауды талап етеді.
Қазақстан бұл бағытта бірқатар жобаны жүзеге асырып жатыр. Бұған дейін елімізге жасанды интеллект міндеттеріне арналған әлемдік деңгейдегі суперкомпьютердің жеткізілгені туралы хабарлаған едік.
Жеке сектор да есептеу инфрақұрылымын дамытуға қызығушылық танытып отыр. Мәселен, Freedom Holding Corp. компаниясының Қазақстанда жасанды интеллект суперкластерін құру жоспары туралы да жаздық.
Мұндай бастамалар деректерді өңдеуге, жасанды интеллект модельдерін оқытуға және оларды пайдалануға қажетті технологиялық базаны кеңейтуді көздейді.
Олжас Бектенов дата-орталықтарды мерзімінде іске қосуды тапсырды
Кеңес қорытындысында Премьер-министр Олжас Бектенов «Дата-орталықтар алқабының» Қазақстан экономикасы үшін маңызын атап өтті.
Жоба Мемлекет басшысының елді цифрлық трансформациялау және цифрлық экономиканы дамыту жөніндегі міндеттері аясында жүзеге асырылып жатыр.
Премьер-министр Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен «Қазақтелеком» АҚ-ға дата-орталықтардың құрылысын белгіленген мерзімде аяқтап, оларды уақытында іске қосуды тапсырды.
Алдағы негізгі меже – 2027 жыл. Осы кезеңде жалпы қуаты 304 МВт болатын алғашқы үш орталық жұмысын бастауы тиіс.
2029 жылға қарай бұл көрсеткішті 1 ГВт-қа жеткізу жоспарланған.
Дегенмен $115 млрд инвестициялық әлеуетті нақты қаржы ағынына айналдыру үшін құрылыс жұмыстарын аяқтау, энергетикалық инфрақұрылымды дайындау, инвесторлар тарту және есептеу қуаттарын іске қосу қажет.
Жобаның экономикалық нәтижесі осы міндеттердің орындалуына тікелей байланысты.
Ал әзірге Қазақстанның алдына қойған ең ірі мақсаттарының бірі – дата-орталықтар арқылы жыл сайын $3,1 млрд-қа дейін экспорттық табыс табу.
