Қазақстандық кәсіпкерлер TikTok арқылы табыс табуды күшейтті. Зерттеушілердің бағалауынша, платформаны пайдаланумен байланысты бизнес кірісі консервативті сценарийдің өзінде 531,6 млрд теңгеге жетуі мүмкін. Ал TikTok-ты қолданатын кәсіпкерлер саны артса, есептік көрсеткіш 1 трлн теңгеден асады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл деректер 28 қазанда Алматыда өткен TikTok Impact Forum аясында жарияланды. TikTok пен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы бірлесіп жүргізген Қазақстандағы кәсіпкерлікке TikTok-тың ықпалы туралы зерттеудің жаңартылған нәтижелерін «Атамекен» ҰКП басқарушы директоры – Бизнесті реттеу департаментінің директоры, экономика ғылымдарының кандидаты Динара Ақынбекова таныстырды.
Зерттеу Қазақстанның барлық 20 өңіріндегі 206 компанияны қамтыды. Кәсіпкерлер арасында сауалнама 2026 жылдың қыркүйек-қазан айларында жүргізілген.
Компаниялардың жартысынан көбі TikTok арқылы табыс тауып отырғанын айтады
Зерттеудің назар аударарлық нәтижелерінің бірі кәсіпкерлердің сатылымына қатысты.
2026 жылы сауалнамаға қатысқан компаниялардың 57,8%-ы жалпы кірісінің 5%-дан астамын TikTok-тағы белсенділігімен байланыстыратынын мәлімдеген. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 45,5% болған.
Ал кәсіпорындардың 14,6%-ы платформа арқылы келген табыс жалпы кірісінің кемінде төрттен бір бөлігін құрайтынын айтқан.
TikTok-ты апта сайын пайдаланатын кәсіпкерлер арасында бұдан да жоғары көрсеткіштер бар. Олардың шамамен 11%-ы жалпы кірісінің жартысын немесе одан да көп бөлігін платформадағы белсенділігімен байланыстырады.
Дегенмен бұл кәсіпкерлердің өз бағалауы екенін ескерген жөн. Зерттеу TikTok болмағанда мұндай сатылымдар мүлде жүзеге аспас еді дегенді дәлелдемейді.
Соған қарамастан, деректер платформаның қазақстандық кәсіпкерлер үшін тұтынушы тартатын маңызды арналардың біріне айналғанын көрсетеді.
531,6 млрд теңге: TikTok-пен байланысты кіріс қалай есептелді?
Зерттеудегі ең ірі сома экономикалық модель негізінде алынған.
Сарапшылар кәсіпкерлердің жылдық айналымы, TikTok-пен байланысты кіріс үлесі туралы жауаптарын және Қазақстандағы шағын және орта кәсіпорындардың саны жөніндегі ресми статистиканы пайдаланған.
Есеп үш сценарий бойынша жасалды:
- 531,6 млрд теңге — кәсіпкерлердің 10%-ы TikTok-ты белсенді пайдаланған жағдайда;
- 797,4 млрд теңге — бұл үлес 15%-ға жеткенде;
- 1,063 трлн теңге — кәсіпкерлердің 20%-ы платформаны белсенді қолданған жағдайда.
Зерттеушілер алғашқы сценарийді барынша сақтықпен жасалған болжам ретінде қарастырады. Мұндай тәсіл Ұлыбритания мен Австралияда жүргізілген ұқсас зерттеулерде де қолданылған.
Бұл сомалар Қазақстанның жалпы ішкі өнімінің тиісінше 0,33%, 0,50% және 0,67%-ына тең.
Алайда оларды TikTok-тың ел экономикасына тікелей қосқан үлесі деп қабылдауға болмайды. Бұл — кәсіпкерлердің платформамен байланыстыратын кірісіне қатысты сценарийлік есеп, нақты дәлелденген қосымша өндіріс немесе сатылым көлемі емес.
Оған қоса, 2025 және 2026 жылдардағы сауалнамаға қатысқан компаниялар құрамы бірдей болмаған. Іріктемелер Қазақстандағы барлық шағын және орта кәсіпорындардың жағдайын толық көрсетпейді.
Сондықтан есептік сомаларды елдегі бүкіл бизнестің TikTok арқылы тапқан нақты кірісі деп айтуға негіз жоқ.
Кәсіпкерлердің 88,3%-ы TikTok жаңа клиент тартуға көмектесетінін айтты
Зерттеу тек қаржылық көрсеткіштермен шектелмеген. Кәсіпкерлерден платформаның тұтынушылармен байланысқа қаншалықты әсер ететіні де сұралған.
Нәтижесінде компаниялардың 88,3%-ы TikTok жаңа клиенттер тартуға оң ықпал ететінін жеткізген.
Респонденттердің 83,5%-ы платформа клиенттермен қарым-қатынасты жақсартуға көмектесетінін айтса, 73,3%-ы бәсекелестерден ерекшеленуге мүмкіндік беретінін мәлімдеген.
TikTok-ты пайдалану жиілігі де өзгерген.
2025 жылы компаниялардың 29,5%-ы платформаны бизнес мақсатында ай сайын қолданған. 2026 жылы бұл көрсеткіш 43,7%-ға жетті.
Ал кәсіпорындардың тағы 27,2%-ы TikTok-ты аптасына кемінде бір рет пайдаланады.
Демек, сауалнамаға қатысқан бизнестің 70%-дан астамы платформаға айына кемінде бір рет жүгінеді.
TikTok-қа тек жаңадан ашылған компаниялар қызығушылық танытып отырған жоқ.
Нарықта он жылдан астам жұмыс істейтін кәсіпорындардың 31%-ы платформаны маркетинг үшін апта сайын немесе одан жиі қолданады.
Салыстыру үшін айтсақ, құрылғанына бір жыл толмаған компаниялар арасында бұл көрсеткіш 15,4%-ды құрайды.
TikTok-қа жұмсалатын қаржы көбейді, бірақ ақылы жарнаманы аз компания пайдаланады
Қазақстандық кәсіпкерлер біртіндеп тегін видеолар жариялаумен шектелмей, жарнаманың басқа да тәсілдерін қолдана бастаған.
2026 жылы сауалнамаға қатысқан компаниялардың 77,6%-ы TikTok-та өз видеоларын орналастырған.
Контент авторларымен жұмыс істейтін кәсіпорындардың үлесі 10,4%-дан 22,8%-ға өскен.
Ал ақылы жарнаманы респонденттердің 18%-ы ғана пайдаланған.
Яғни кәсіпкерлердің басым бөлігі әзірге жарнама сатып алудан гөрі өз контентін жасауға көбірек мән береді.
Соған қарамастан, платформаға бөлінетін жалпы маркетинг шығыны ұлғайып келеді.
2025 жылы кәсіпорындардың 62,3%-ы TikTok-та ілгерілетуге қаржы бөлсе, 2026 жылы бұл көрсеткіш 75,7%-ға жеткен.
Бұл шығындарға ақылы жарнама ғана кірмейді. Видео түсіру, SMM мамандарының жұмысы, блогерлермен әріптестік және басқа маркетинг қызметтері де есепке алынған.
Зерттеу маркетингке жұмсалатын қаржы мен TikTok-пен байланысты кіріс арасында да оң байланыс бар екенін көрсетті.
Платформаға мүлде бюджет бөлмейтін компаниялар орта есеппен кірісінің 3,9%-ын TikTok-пен байланыстырады.
Ал маркетинг бюджетінің 70%-дан астамын TikTok-қа бағыттайтын кәсіпорындарда бұл көрсеткіш 42%-ға жеткен.
Дегенмен мұны жарнамаға көп ақша жұмсаған кез келген компанияның табысы міндетті түрде өседі деп түсінуге болмайды. Зерттеу тек қаржы бөлу деңгейі әртүрлі кәсіпорындардың көрсеткіштері арасында елеулі айырмашылық барын анықтаған.
Жылжымайтын мүлік саласындағы көрсеткіш 40,6 пайыздық тармаққа өсті
TikTok-тың бизнеске ықпалы салаға қарай да ерекшеленеді.
Ең үлкен өзгеріс жылжымайтын мүлік қызметтерін көрсететін компаниялар арасында тіркелген.
Бұл секторда кірісінің кемінде 5%-ын TikTok-пен байланыстыратын кәсіпорындар үлесі 40,6 пайыздық тармаққа өсіп, 66,6%-ға жеткен.
Мәдениет, ойын-сауық және туризм саласында көрсеткіш 24,7 пайыздық тармаққа артып, 60,5%-ды құрады.
Азық-түлік тауарлары сегментінде өсім 18,1 пайыздық тармақ болып, көрсеткіш 56,8%-ға жетті.
Қоғамдық тамақтану саласында да нәтиже жоғары — 68%.
Ал азық-түлік емес тауарлар сататын кәсіпорындар арасында бұл үлес 53,5%-ды құрайды.
Бұл айырмашылықтар әр саланың TikTok мүмкіндіктерін әртүрлі деңгейде пайдаланып отырғанын көрсетеді.
Алайда екі жылғы сауалнамаға бірдей компаниялар қатыспағандықтан, көрсеткіштерді Қазақстандағы тұтас салалардың дәлелденген өсімі ретінде қарастыруға болмайды.
15 мың жазылушыдан Алматыдағы 13 сауда нүктесіне дейін
Зерттеудегі сандардың артында нақты қазақстандық кәсіпкерлердің тәжірибесі тұр.
Шымкенттік Al-AN Duken киім бренді бір жыл ішінде TikTok-тағы аудиториясын шамамен 15 мың жазылушыға көбейткен.
Компанияның мәліметінше, осы кезеңде сатылым шамамен 20%-ға өскен.
Бренд тікелей эфирлерді де белсенді пайдаланады. Оның есебінше, бір сағаттық эфир орта есеппен 15–20 сұраныс әкеліп, үштен алтыға дейін сатылым жасауға мүмкіндік береді.
Шығыс Қазақстандағы Lesnoe VKO табиғи бал өндірушісі басқа тәсілді таңдаған.
Компания TikTok-та омарта тіршілігін, бал өндіру үдерісін және өз өнімдерін көрсетеді.
Осындай видеолар шетелдік аудиторияның да назарын аударған. Өндіруші экспорттық кірісінің өсуін TikTok-тағы контентіне қызығушылық танытқан шетелдік сатып алушылармен байланыстырады.
Ал Алматыдағы Doner na Satpayeva желісінің тәжірибесі әлеуметтік желідегі танымалдықтың бизнеске қалай әсер ететінін көрсетеді.
Компанияның TikTok аккаунтында миллионнан астам жазылушы бар.
Бизнес өкілдерінің айтуынша, кейбір тұтынушылар видеоларды көргеннен кейін дәмханаға арнайы келеді. Олардың арасында басқа қалалардан жететін қонақтар да кездеседі.
Төрт жыл ішінде желі Алматыда 13 нүктеге дейін кеңейген. Енді компания басқа қалаға шығуды жоспарлап отыр.
2025 жылы Doner na Satpayeva TikTok-тың «Шағын бизнестің үздік аккаунты» номинациясында марапат алған.
Компания командасы аудитория қызығушылығын сақтаудың басты тәсілі ретінде шынайы әрі табиғи контентті атайды.
TikTok пен «Атамекен» кәсіпкерлердің цифрлық тәжірибесін зерттеуді жалғастырады
Алматыдағы форумда платформа өкілдері қазақстандық бизнестің TikTok-ты тек брендті таныту үшін ғана емес, нақты сатылым мен клиент тарту үшін де белсенді пайдаланып отырғанын айтты.
TikTok-тың Орталық Азия және Шығыс Еуропадағы бизнесті дамыту департаментінің басшысы Юлия Кушнир зерттеу нәтижелеріне қатысты пікір білдірді.
«Әр бизнестің артында өзіндік тарихы бар. Кейде ол шағын идеядан, отбасылық кәсіптен немесе күтпеген жерден мыңдаған адамның қызығушылығын тудырған қысқа видеодан басталады. Жаңартылған зерттеу қазақстандық кәсіпкерлердің TikTok-ты барған сайын сенімді әрі тиімді пайдаланып отырғанын көрсетеді. Платформа бизнес үшін танымалдықты арттыратын алаң болумен қатар, ілгерілету, сату және өсудің толыққанды құралына айналып келеді. Біз кез келген көлемдегі бизнестің TikTok-та өз аудиториясын тауып, онымен бірге өскенін қалаймыз және осы мақсатқа жету үшін қолдан келгеннің бәрін жасап жатырмыз», — деді Юлия Кушнир.
TikTok пен «Атамекен» бірлескен зерттеуді екінші жыл қатарынан жүргізіп отыр.
Ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі — қазақстандық кәсіпкерлердің цифрлық құралдарды іс жүзінде қалай пайдаланатынын анықтау.
«Атамекен» ҰКП Басқарма мүшесі – Басқарма төрағасының орынбасары Аслан Қалиғазин бұл жұмыстың мәнін түсіндірді.
«Атамекен» үшін жаңа технологиялардың іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін және отандық кәсіпкерлерге қандай мүмкіндіктер беретінін түсіну маңызды. Сондықтан TikTok-пен ынтымақтастығымыздың бір бағыты бизнестің тәжірибесін зерттеу болды. Биыл өңірлік кәсіпкерлер палаталарының белсенді қатысуымен зерттеуді жаңартып, қазақстандық компаниялардың платформаны пайдалануына қатысты нақты мысалдарды жинадық», — деді Аслан Қалиғазин.
Қазір TikTok-та қазақстандық бизнестің ең көп қолданатын құралы — қарапайым видеоконтент. Ал ақылы жарнаманы сауалнамаға қатысқан компаниялардың бестен біріне де жетпейтін бөлігі пайдаланады.
Бұл кәсіпкерлердің аудитория назарын аудару үшін әртүрлі тәсілге сүйенетінін көрсетеді. Бірі өз видеоларын түсірсе, енді бірі блогерлермен жұмыс істейді немесе жарнама құралдарын қолданады.
Бұған дейін біз Қазақстандағы бизнестің TikTok-тағы жарнамалық науқандары туралы жазған едік. Онда брендтердің аудиториямен жұмыс істеу, контент авторларын тарту және жаңа технологияларды пайдалану тәжірибесі қарастырылған.
Сондай-ақ TikTok пен «Атамекеннің» шағын және орта бизнеске ықпал туралы алғашқы зерттеуінде кәсіпкерлер платформамен байланысты сатылымның елеулі үлесі туралы хабарлаған болатын.
Жаңа зерттеу бұл үрдістің тағы бір қырын ашты: сауалнамаға қатысқан компаниялардың 75,7%-ы TikTok-та ілгерілетуге арнайы қаржы бөледі. Ал кәсіпкерлердің шамамен төрттен бірі әлі де жеке бюджетсіз жұмыс істейді.
