Қазақстанда жасанды интеллект алмастыра алмайтын мамандар даярланбақ. Nazarbayev University мен халықаралық Bach Institute for Human Development институты Астанада балаларға, ата-аналарға, қарттарға және ерекше қажеттіліктері бар адамдарға қолдау көрсететін мамандарды даярлау орталығын ашуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ынтымақтастық туралы келісімге 10 қарашада қол қойылады деп жоспарланған. Құжатқа Nazarbayev University президенті, профессор Вакар Ахмад пен Bach Institute for Human Development институтының тең құрылтайшысы әрі директоры, доктор Элайджа Бах қол қояды.
Серіктестер бес бағыт бойынша халықаралық сертификаттау бағдарламасын іске қоспақ. Оқу онлайн форматта өтеді, ал қатысушылар кәсіби дағдыларын жасанды интеллект негізіндегі симуляторлар арқылы шыңдай алады.
Жасанды интеллект адамды толық алмастыра алмайтын 5 мамандық
Компаниялар жұмыс үдерістерін автоматтандыру үшін жасанды интеллектіні кеңінен енгізіп жатқанда, Nazarbayev University адаммен тікелей қарым-қатынасты қажет ететін мамандықтарға басымдық беріп отыр.
Бұл салаларда жанашырлық, сенім қалыптастыру, адамның жеке қажеттіліктерін түсіну және эмоциялық қолдау көрсету қабілеті ерекше маңызды.
Астанада мына бес бағыт бойынша оқыту жоспарланған:
- Certified Professional Nanny — ерте жастағы балаларға кәсіби күтім жасап, олардың дамуына қолдау көрсететін мамандар.
- Certified Parent Coach — бала тәрбиесі мен дамуына қатысты мәселелер бойынша ата-аналарға кеңес беретін мамандар.
- Certified Mental Wellness Coach — балалар мен ересектердің эмоциялық әл-ауқатын қолдайтын мамандар.
- Certified Senior Care Professional — қарт адамдарға күтім жасауды ұйымдастыруда отбасыларға көмектесетін мамандар.
- Certified Paraprofessional for People with Special Needs — ерекше қажеттіліктері бар адамдарға үйде, білім беру ұйымдарында және қоғамдық ортада қолдау көрсететін мамандар.
Әр бағдарлама алты апталық онлайн оқуға есептелген. Курсты аяқтаған қатысушылар кәсіби сертификат алады.
Әзірге оқуға қабылдау мерзімі, оқу ақысы және қатысу талаптары туралы ақпарат жарияланған жоқ.
Болашақ мамандар жасанды интеллект арқылы тәжірибе жинайды
Жобаның басты ерекшеліктерінің бірі — практикалық сабақтарда жасанды интеллект негізіндегі симуляторларды пайдалану.
Олардың көмегімен тыңдаушылар кәсіби дағдыларын жаттықтырып, өз жұмысы бойынша кері байланыс ала алады.
Мұндай тәсіл қашықтан оқыту барысында практикалық дайындықты күшейтуге бағытталған.
Адамдарға күтім жасау және кеңес беру саласында теориялық білімнің өзі жеткіліксіз. Мамандар алған білімін нақты қарым-қатынас жағдайында қолдана білуі керек.
Bach Institute for Human Development институтының білім беру тұжырымдамасы the human premium қағидатына негізделген. Оны «адами қасиеттердің қосымша құндылығы» деп түсіндіруге болады.
Бұл ұстаным адамның жанашырлық таныту, сенім орнату және жеке қолдау көрсету қабілетінің ерекше маңызын көрсетеді.
Қазақстан университеттері де жасанды интеллектіні білім беру жүйесіне белсенді енгізіп жатыр. Бұған дейін біз Nazarbayev University жанынан Компьютерлік ғылымдар және жасанды интеллект мектебінің ашылғаны туралы жазған едік.
Ал жаңа серіктестік еңбек нарығының басқа бағытын қамтиды. Мұнда технология адамды алмастыру үшін емес, оның кәсіби дайындығын жақсарту үшін қолданылады.
Қазақстанда 237 мыңнан астам бала ерекше білім беру қолдауына мұқтаж
Жаңа мамандарды даярлау Қазақстан үшін өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Жоба материалдарында келтірілген деректерге сәйкес, елімізде ерекше білім беру қажеттіліктері бар 237 мыңнан астам бала бар.
Сонымен қатар жыл басынан бері шамамен 240 мың оқушы мен олардың отбасы мүшелері психологиялық орталықтардан көмек алған.
Бұл көрсеткіштер балалар мен отбасыларға кәсіби қолдау көрсету қажеттілігінің ауқымын аңғартады.
Тағы бір маңызды мәселе — халықтың қартаюы.
Келтірілген болжамдарға сәйкес, 2050 жылға қарай Қазақстанда 60 жастан асқан азаматтардың үлесі шамамен 19 пайызға жетуі мүмкін.
Салыстыру үшін, 2024 жылы бұл көрсеткіш 13,9 пайыз болған.
Демек, алдағы жылдары егде жастағы адамдарға күтім көрсету қызметтеріне сұраныс артуы ықтимал.
Қарт туыстарына қарайтын отбасыларға кәсіби көмек қажет болуы мүмкін. Сонымен қатар ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды сүйемелдеу және ата-аналарға кеңес беру бағыттарының да маңызы сақталады.
Алғашқы бағдарламада мұғалімдер ата-аналарға кеңес беруді үйренеді
Ынтымақтастық аясындағы алғашқы пилоттық жоба Certified Parent Coach бағдарламасы болмақ.
Бұл бағдарлама бойынша мұғалімдер балалардың дамуы, эмоциялық әл-ауқаты, отбасындағы қарым-қатынас және мектеп пен ата-аналардың өзара байланысы мәселелерін меңгереді.
Балалардың оқу-жазу сауаттылығы мен математикалық дағдыларын дамытуға ерекше көңіл бөлінеді.
Оқуды аяқтаған педагогтер ата-аналарға кеңес беріп, баланың үй жағдайында білімін жетілдіруіне қалай көмектесуге болатынын түсіндіре алады.
Бағдарламаның тиімділігін Nazarbayev University Жоғары білім беру мектебі бағалайды.
Зерттеу барысында ата-аналардың өзіне деген сенімділігі, балаларымен және мектеппен қарым-қатынасы, сондай-ақ кеңес берудің күнделікті өмірдегі практикалық пайдасы қарастырылады.
Университет жобаның академиялық сүйемелдеуіне де жауап береді.
Оның міндетіне халықаралық бағдарламаларды Қазақстан жағдайына бейімдеу, оқу мазмұны мен академиялық талаптарды бекіту кіреді.
Бұл мәселелер бойынша түпкілікті академиялық шешім қабылдау құқығы NU құзыретінде қалады.
24 ай ішінде бес бағдарламаның тиімділігі тексеріледі
Nazarbayev University мен Bach Institute for Human Development арасындағы ынтымақтастық 24 айға есептелген.
Алғашқы кезеңде серіктестер бес сертификаттау бағдарламасын Қазақстан жағдайына бейімдеп, іске қосуға басымдық береді.
Сонымен қатар бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізу жоспарланған.
Алғашқы жобалардың нәтижелері ұсынылған оқыту моделінің қаншалықты тиімді екенін анықтауға мүмкіндік береді.
Жиналған деректер негізінде бағдарламаларды әрі қарай дамыту, оның ішінде Орталық Азияның басқа елдеріне тарату мүмкіндігі қарастырылады.
Дегенмен әзірге бұл нақты бекітілген кеңею жоспары емес, болашақта қабылдануы мүмкін шешімдердің бірі.
Жасанды интеллектіні мамандар даярлау ісінде қолдану мәселесі Қазақстанның академиялық ортасында да талқыланып жүр. Бұған дейін біз Nazarbayev University-де өткен конференцияда оқытушылар мен халықаралық сарапшылардың жоғары білім берудегі ЖИ мүмкіндіктері мен тәуекелдерін талқылағаны туралы хабарлаған едік.
Жаңа орталық үшін басты көрсеткіш тыңдаушылардың сертификат алуы ғана болмайды. Университет алған білімнің ата-аналар мен балаларға қаншалықты пайда әкелетінін де бағаламақ.
Certified Parent Coach пилоттық бағдарламасының нәтижелері жобаның Қазақстанда және Орталық Азияда одан әрі дамуына қатысты шешімдер қабылдауға негіз болады.
