Шымкентте зейнетақыға қатысты заңбұзушылықтар анықталды. Еңбек өтілі туралы мәліметтерді тексеру нәтижесінде 48 зейнетақы ісі бойынша төлем тоқтатылды. Ал мемлекеттен негізсіз төленген қаржы көлемі 53 миллион теңгеден асты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Шымкент қаласы бойынша әлеуметтік қорғау саласын реттеу және бақылау департаментінің 2026 жылдың он айындағы жұмыс қорытындысында айтылған.
Тексеру барысында зейнеткерлердің еңбек кітапшаларындағы жұмыс орындары, еңбек өтілі және жұмыс істеген кезеңдері салыстырылған. Нәтижесінде кейбір азаматтардың зейнетақы тағайындау кезінде ұсынған мәліметтері шындыққа сәйкес келмейтіні анықталған.
92 зейнетақы ісі тексеріліп, 48-і бойынша төлем тоқтатылды
Тексеруге еңбек кітапшаларындағы жазбалардың бір-біріне сәйкес келуі себеп болған. Мамандар азаматтардың қай мекемеде, қай кезеңде жұмыс істегенін және еңбек өтілі туралы мәліметтердің дұрыстығын зерделеген.
Барлығы 92 зейнетақы ісі қаралды.
Оның 44-і бойынша зейнеткерлер өздері келіп, еңбек кітапшаларының түпнұсқасын тапсырған. Құжаттардағы мәліметтер расталды.
Ал қалған 48 іс бойынша зейнетақы тағайындауға негіз болған ақпараттың дұрыс еместігі анықталған. Соның нәтижесінде төлемдер тоқтатылып, базалық зейнетақы мөлшері қайта есептелді.
Енді мемлекет негізсіз төленген қаражатты қайтару жұмыстарын жүргізіп жатыр.
53 миллион теңгеден астам артық төлем: қаншасы қайтарылды?
2026 жылдың қаңтар-қазан айларында Шымкентте артық төленген зейнетақы қаражатының жалпы сомасы 53 458 793 теңгеге жеткен.
- Артық төленген жалпы сома - 53,46 млн ₸
- Қайтарылған қаржы - 30,71 млн ₸
- Қайтарылмаған қаржы - 22,74 млн ₸
- Қайтарылған қаражат үлесі - 57,5%
Департамент мәліметінше, қаржыны қайтаруға қатысты жағдай әр істе әртүрлі.
- 7 іс бойынша зейнетақы алушылардың қайтыс болғаны анықталған.
- 16 іс бойынша артық төленген қаражат толық қайтарылған.
- 5 жағдайда еңбек өтілін жасанды түрде ұлғайту деректері болғанымен, артық төлем анықталмаған.
- 2 зейнеткер басқа өңірлерге көшіп кеткен.
- 18 іс бойынша азаматтардың өтініштері мен сот шешімдері негізінде қаражатты қайтару жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Ведомствоның хабарлауынша, 2026 жылғы 25 ақпандағы №07/209-И хат негізінде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының Шымкент қаласындағы филиалы артық төлемдерді өндіру мәселесін қатаң бақылауға алған.
Шымкентте 230 мыңнан астам адам зейнетақы мен жәрдемақы алады
Шымкентте мемлекеттік әлеуметтік төлем алушылар саны да аз емес.
Департамент дерегіне сәйкес, қалада зейнетақы мен мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алатын азаматтардың саны 230 122 адамнан асады.
Олардың ішінде:
- 106 021 адам — зейнеткерлер;
- 55 489 — көпбалалы отбасылар;
- 18 711 адам — бала тууына байланысты жәрдемақы алушылар;
- 15 623 адам — көпбалалы аналар;
- 11 953 адам — бала 1,5 жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты жәрдемақы алушылар;
- 9 625 адам — асыраушысынан айырылуына байланысты жәрдемақы алушылар.
Мұндай көлемдегі әлеуметтік төлемдер жүйесінде құжаттардың дұрыстығын тексерудің қаржылық маңызы зор.
Әсіресе еңбек өтіліне қатысты қате немесе жалған мәліметтер зейнетақы мөлшерінің негізсіз есептелуіне әкелуі мүмкін. Ал кейін бұл қаражатты қайтару мәселесі туындайды.
Шымкентте жәрдемақының 42,94 пайызы проактивті түрде рәсімделген
Зейнетақы істерін тексерумен қатар, қалада мемлекеттік қызметтерді цифрландыру жұмыстары да жалғасып жатыр.
Қазір департамент көрсететін зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындауға қатысты 16 мемлекеттік қызметтің барлығы электронды форматқа көшірілген.
2026 жылдың алғашқы он айында түрлі арналар арқылы 52 225 электронды іс пен өтініш түскен.
- Проактивті қызметтер - 42,94% - 22 424 іс
- Халыққа қызмет көрсету орталықтары - 41,5% - 21 678 іс
- Банк қосымшалары - 14,59% - 7 614 іс
- Электрондық үкімет порталы - 0,95% - 496 іс
- МӘС және әлеуметтік қорғау басқармасы - 0,02% - 13 іс
Ең көп өтініш проактивті қызметтер арқылы рәсімделген. Бұл бағыттағы көрсеткіш халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы түскен істер санынан да жоғары.
Банк қосымшалары арқылы 7 614 іс рәсімделсе, электрондық үкімет порталы арқылы небәрі 496 іс түскен.
Бұл деректер Шымкент тұрғындарының әлеуметтік қызметтерді алу тәсілі өзгеріп жатқанын көрсетеді. Азаматтар құжаттарды ХҚКО-ға бармай-ақ рәсімдеу мүмкіндігін жиі пайдалана бастаған.
2026 жылы ең төменгі зейнетақы 69 049 теңгеге жетті
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда бұған дейін тағайындалған жасына байланысты және еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақы мөлшері 10 пайызға артты.
Ең төменгі зейнетақы мөлшері 69 049 теңге болып белгіленді.
Ал мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төменгі мөлшері 35 596 теңгені құрайды.
Зейнетақының өсуі елдегі зейнеткерлердің төлем мөлшеріне әсер еткенмен, еңбек өтілі туралы мәліметтердің дұрыстығы да өзекті мәселе болып отыр.
Себебі зейнетақының жекелеген бөліктері еңбек өтіліне байланысты есептеледі. Сондықтан құжаттағы дұрыс емес мәлімет төлем мөлшеріне тікелей ықпал етуі мүмкін.
Шымкентте анықталған жағдай осы тәуекелдің нақты қаржылық салдарын көрсетті.
2026 жылдың он айында артық төленген 53,46 миллион теңгенің 30,71 миллионы мемлекетке қайтарылған. Қалған 22 744 150 теңгені өндіру жұмыстары әлі жалғасып жатыр.
