Қазақстан әуежайларында ұшақтардың құстармен соқтығысу қаупін азайту мәселесі көтерілді. Қазақстанның авиациялық әкімшілігі Air Astana әуе компаниясының өкілдерімен кездесу өткізіп, ұшу қауіпсіздігін күшейту жолдарын талқылады. Қазақстанның авиациялық әкімшілігінің күн тәртібіндегі басты мәселелердің бірі – құстармен соқтығысу оқиғалары туралы деректерді жүйелеу және тәуекелдерді бағалау тәсілдерін жетілдіру, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесуде әуе компаниясы өз тәжірибесінде тіркелген оқиғалар туралы статистикалық мәліметтер ұсынды. Тараптар әуежайлар, әуе тасымалдаушылар және авиациялық қадағалау ұйымдары арасындағы өзара іс-қимылды күшейту қажеттігін атап өтті.
Air Astana қандай мәселелерді көтерді?
Air Astana өкілдері әуе кемелерінің құстармен соқтығысу жағдайлары бойынша жинақталған статистиканы таныстырды. Сонымен қатар мұндай оқиғалардың әуе компаниясының күнделікті жұмысына әсер ететін негізгі мәселелерін атады.
Ұшақтардың құстармен соқтығысуы халықаралық авиацияда bird strike деп аталады. Мұндай оқиғалар көбіне әуе кемесі ұшып көтерілгенде немесе қонуға жақындағанда орын алуы мүмкін.
Құс ұшақтың алдыңғы бөлігіне, қанатына, қозғалтқышына немесе басқа элементтеріне соғылуы ықтимал. Оқиғаның салдары құстың көлеміне, соқтығысу жылдамдығына және зақымданған бөлікке байланысты болады.
Кейбір жағдайларда әуе кемесін қосымша техникалық тексеруден өткізу қажет болуы мүмкін. Бұл рейстерді орындау кестесіне де әсер етуі ықтимал.
Дегенмен кездесуде ұсынылған статистиканың нақты көрсеткіштері жарияланған жоқ. Сондықтан Қазақстан әуежайларында мұндай оқиғалардың саны артты немесе азайды деп тұжырым жасауға негіз жоқ.
Құстар ұшақтарға неліктен қауіп төндіреді?
Әуежайлар мен олардың айналасындағы аумақтарда құстардың болуы авиациялық қауіпсіздік тұрғысынан тұрақты назар аударуды қажет етеді.
Әсіресе құстардың маусымдық көші-қоны, әуежай маңындағы су айдындары, қоректену орындары және табиғи мекендеу жағдайлары тәуекел деңгейіне әсер етуі мүмкін.
Құстармен соқтығысудың ықтимал салдары:
- Әуе кемесінің зақымдануы. Қозғалтқышқа, алдыңғы әйнекке немесе ұшақтың басқа бөліктеріне зақым келуі мүмкін.
- Қосымша техникалық тексеру. Соқтығысудан кейін ұшақтың техникалық жағдайын бағалау қажет болуы ықтимал.
- Рейстің кешігуі. Қауіпсіздік рәсімдері мен техникалық жұмыстар ұшу кестесіне әсер етуі мүмкін.
- Ұшу қауіпсіздігіне қатер. Ауыр жағдайларда соқтығысу әуе кемесінің қалыпты жұмысына әсер етуі ықтимал.
Сондықтан авиация саласында құстар тудыратын қауіптердің алдын алу ұшу қауіпсіздігін басқарудың маңызды бағыттарының бірі саналады.
Қазақстан әуежайларында қандай өзгерістер талқыланды?
Кездесуде тәуекелдерді бағалау тәсілдерін жетілдіруге ерекше назар аударылды.
Тараптар құстармен соқтығысу жағдайлары туралы ақпаратты жинау және ұсыну тәртібін біріздендіру қажеттігін талқылады.
Негізгі ұсыныстар үш бағытты қамтиды:
- Тәуекелдерді бағалау. Құстармен соқтығысу ықтималдығын және оның салдарын талдау тәсілдерін жетілдіру.
- Деректерді жинау. Оқиғалар туралы мәліметтерді жүйелі түрде тіркеу және талдау.
- Бірыңғай есептілік. Әуе компаниялары мен басқа қатысушылар үшін ақпарат ұсынудың ортақ форматын әзірлеу.
Бірыңғай деректер жүйесі оқиғаларды салыстыруға, қай әуежайларда немесе қандай жағдайларда қауіп жоғары екенін анықтауға көмектесуі мүмкін.
Бұл ретте жаңа есептілік форматы әзірге талқыланып жатқан бастама. Оның нақты талаптары мен енгізілу мерзімі жарияланған жоқ.
Құстар тудыратын қауіптер жөніндегі Ұлттық комитет не істейді?
Кездесу барысында қатысушылар құстар тудыратын қауіптерді басқару жөніндегі Ұлттық комитеттің алдағы отырысына дайындықты да қарастырды.
Тараптар комитет қарауына ұсынылатын негізгі мәселелерді талқылады.
Мұндай үйлестіру жұмысы авиациялық әкімшілік, әуе компаниялары және әуежайлар арасындағы ақпарат алмасуды жақсарту үшін маңызды.
Өйткені құстармен соқтығысу қаупін төмендету тек бір әуе компаниясының немесе жеке әуежайдың жұмысына байланысты емес. Ол үшін әуеайлақ аумағындағы жағдайды бақылау, оқиғаларды тіркеу және алдын алу шараларын өзара үйлестіру қажет.
Әуежайлар құстардан қалай қорғанады?
Халықаралық авиациялық тәжірибеде құстармен соқтығысу қаупін төмендету үшін орнитологиялық бақылау жүргізіледі.
Оған әуежай аумағындағы құстардың қозғалысын қадағалау, оларды тартатын жағдайларды анықтау және қажет болған кезде қауіпсіз үркіту әдістерін қолдану кіреді.
Қолданылатын тәсілдер әуежайдың орналасуына, табиғи жағдайына және құстардың түрлеріне қарай ерекшеленуі мүмкін.
Мұндай шаралардың мақсаты – құстардың ұшу-қону жолақтарына жақындау ықтималдығын азайту және әуе кемелерінің қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз ету.
Қазақстанның авиациялық әкімшілігі мен Air Astana арасындағы кездесуде нақты қандай жаңа техникалық құралдар сатып алынатыны немесе қай әуежайларда қосымша жүйелер орнатылатыны хабарланған жоқ.
Жолаушылар үшін бұл нені білдіреді?
Құстармен соқтығысу қаупін басқару ең алдымен ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Жолаушылар үшін мұндай жұмыстың маңызы – ықтимал қауіптерді алдын ала анықтау, оқиғалардың алдын алу және әуе кемелерінің техникалық қауіпсіздігін сақтау.
Сонымен қатар оқиғалар туралы деректерді жүйелеу әуежайлар мен әуе компанияларына қауіпсіздік шараларын нақты жағдайға қарай жоспарлауға мүмкіндік береді.
Кездесу қорытындысында тараптар келісілген шараларды әзірлеу үшін азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның, әуе кемелерін пайдаланушылардың және әуежайлардың бірлескен жұмысы маңызды екенін атап өтті.
Бұған дейін біз Қазақстан әуежайларының 2026–2027 жылдардағы күзгі-қысқы навигацияға дайындығы туралы жазған едік. Ол кезде ұшу-қону жолақтарын қар мен мұздан тазарту, арнайы техниканың дайындығы және әуе кемелерін мұзданудан қорғау мәселелері қаралған болатын.
