Әскердегі әр теңге есепте тұрады. Сарбаздардың жалақысынан бастап әскери техника мен қару-жарақты қамтамасыз етуге дейінгі қаржылық шешімдер Ұлттық ұланның күнделікті қызметіне әсер етеді. Ал 2026 жылы төлемдерді есептеудің жаңа жүйесі іске қосылып, бұл саладағы жұмыс тәртібі өзгерді.
Әскери қаржының қалай басқарылатынын, мемлекет бөлген қаражатқа кім жауап беретінін және әскери бөлімдердің материалдық қажеттіліктері қалай қамтамасыз етілетінін Ұлттық ұлан Бас қолбасшылығы Бюджеттік-қаржы басқармасының аға офицері, подполковник Зәуреш Ақжігітова айтып берді.
Әскердегі қаржыгердің жауапкершілігі неде?
Әскери қызмет дегенде көпшіліктің көз алдына қару ұстаған сарбаздар, жауынгерлік жаттығулар мен саптық дайындық елестейді. Бірақ әскери бөлімнің қалыпты жұмыс істеуі үшін қаржының уақытылы бөлініп, дұрыс жұмсалуы да қажет.
Әскери қаржыгерлер бюджет жоспарлайды, еңбекақы мен тұрғын үй төлемдерін есептейді, азық-түлікке, киім-кешекке, қару-жарақ пен басқа да қажеттіліктерге бөлінген қаражаттың заңды жұмсалуын қадағалайды.
Бұл жұмыстағы қателік әскери қызметшілерге тиесілі төлемдерге немесе бөлімдердің материалдық қамтамасыз етілуіне әсер етуі мүмкін.
Зәуреш Ақжігітова қаржыгердің әскердегі орнын осылай түсіндіреді:
«Әскери қаржыгерді әскердің тылдағы экономикалық қалқаны деуге болады. Өйткені жауынгерлік міндеттердің сапалы орындалуы материалдық және қаржылық қамтамасыз етумен тығыз байланысты. Мемлекет бөлген әрбір теңге мақсатты әрі заң аясында жұмсалуы тиіс», – дейді подполковник.
2026 жылы Ұлттық ұланның қаржы жүйесінде не өзгерді?
Биыл Ұлттық ұланда қаржылық есеп жүргізудің жаңа кезеңі басталды.
2026 жылғы тамызда Бас қолбасшылықта Бірыңғай есеп айырысу орталығы жұмысын бастады. Бұған дейін әскери қызметшілердің ақшалай үлесін, қызметкерлердің еңбекақысын және басқа да төлемдерді есептеумен әскери бөлімдердің қаржы қызметтері жеке айналысқан.
Енді бұл міндеттер орталықтандырылды.
Жаңа жүйе құжаттарды өңдеу мерзімін қысқартуға, есептеулердегі қателік ықтималдығын төмендетуге және қаржылық бақылауды күшейтуге бағытталған.
Ұлттық ұланның Бірыңғай есеп айырысу орталығы туралы ресми ақпаратында Қазақстанның барлық өңіріндегі әскери қызметшілерге ақшалай үлесті бір уақытта төлеу жүйесі енгізілгені хабарланған.
Бұл өзгеріс әсіресе әртүрлі өңірде орналасқан әскери бөлімдер үшін маңызды. Қаржылық есептеулердің ортақ тәртіппен жүргізілуі төлемдерді ұйымдастырудағы айырмашылықтарды азайтуға мүмкіндік береді.
Зәуреш Ақжігітованың айтуынша, соңғы жылдары Ұлттық ұланды заманауи авиациялық техникамен, автокөліктермен, ұшқышсыз ұшу аппараттарымен, қару-жарақ және байланыс құралдарымен қамтамасыз ету бағытында да елеулі жұмыстар атқарылған.
Ол мұндай өзгерістерді қаржыны тиімді басқару және жоспарлаумен байланыстырады.
Қызылордадағы экономист әскери подполковникке қалай айналды?
Зәуреш Ақжігітованың әскери қызметке келуі бастапқыда жоспарланған мансаптық жол емес еді.
Ол Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы Жалаңтөс батыр ауылында дүниеге келген. Мектептен кейін нақты ғылымдарға қызығушылығы оны қаржы мамандығына алып келді.
1995 жылы Қорқыт ата атындағы мемлекеттік университетке түсіп, 1999 жылы «Бухгалтерлік есеп және аудит» мамандығын меңгерді.
Алғашқы жұмыс орны Қызылорда қаласындағы емхана болды. Мұнда экономист қызметін атқарды.
2003 жылы Астанаға қоныс аударып, мемлекеттік қызметке орналасу үшін қажетті сынақтар мен конкурстардан өтті. Сол жылдың соңында елорданың Қылмыстық-атқару жүйесі басқармасына қаржыгер болып қабылданды.
Үш жылдан кейін оның кәсіби өмірінде жаңа кезең басталды.
2006 жылы Ішкі әскер қатарына ауысып, 5570 әскери бөлімінде қаржы қызметі бастығының көмекшісі болып тағайындалды.
Осы шешімнен кейін ол әскери қаржы саласында жиырма жылға жуық қызмет атқарды.
Әйел офицер әскери ортада қандай қиындыққа тап болды?
Әскери тәртіп, қатаң талап пен жауапкершілік азаматтық мекемедегі жұмысқа ұқсамайды. Дегенмен Зәуреш Ақжігітова жаңа ортаға бейімделуде айтарлықтай қиындық көрмегенін айтады.
Оның пікірінше, әскери ұжымда адамның кәсіби біліктілігі шешуші рөл атқарады.
«Әскери ортада әйел офицер ретінде өз орнымды табу аса қиын болды деп айта алмаймын. Ең бастысы – өз ісіңді жақсы білу. Алғашқы басшым майор Александра Степановна Кимнің маған көрсеткен көмегі ерекше. Жұмыс барысында білмегенімді сұрап, әрдайым ақыл-кеңесіне жүгінетінмін. Сол кісінің берген бағыт-бағдары кәсіби қалыптасуыма үлкен ықпал етті», – деп еске алады подполковник.
Алғашқы басшысының қолдауы оның әскери қызметке бейімделуіне көмектескен.
Кейін Зәуреш Ақжігітова Ұлттық ұланның бірнеше әскери бөлімінде қызмет атқарып, әртүрлі деңгейдегі қаржылық міндеттерге жауап берді.
Оның еңбек жолында 5570, 5516, 6505, 5573, 3660 және 5515 әскери бөлімдері бар.
2019 жылдың қыркүйегінде «Батыс» өңірлік қолбасшылығында қызмет етіп жүрген кезінде подполковник әскери атағын алды.
Ал 2022 жылдың наурызынан бастап Ұлттық ұлан Бас қолбасшылығында бухгалтерлік есеп және есептілік бөлімінің аға офицері қызметін атқарды.
Жас әскери қаржыгерлерге қандай талап қойылады?
Қаржы саласындағы цифрландыру мамандарға қойылатын талаптарды да өзгертеді.
Бүгінде есеп жүргізуде заманауи бағдарламаларды меңгеру, ақпаратты жылдам өңдеу және қаржылық тәртіпті сақтау ерекше мәнге ие.
Зәуреш Ақжігітова жас мамандардың технологияға бейімділігін жоғары бағалайды. Ол тәжірибелі офицердің де жастардан үйренетін тұстары бар екенін жасырмайды.
«Қазіргі жастар өте қабілетті. Заманауи бағдарламаларды жақсы меңгерген. Кейде өзімнің де олардан үйренетін тұстарым көп. Ал жас әскери қаржыгерлерге айтарым – төзімді, шыдамды болыңыздар және жауапкершілікті ешқашан ұмытпаңыздар», – дейді ол.
Өзі қаржы саласына келмеген жағдайда ұстаз болуды таңдауы мүмкін екенін айтады. Бүгінде ол осы қызығушылығын жас мамандарға тәжірибе үйрету арқылы жүзеге асырып жүр.
Әскери қызметте ұзақ жыл жұмыс істеген офицер кәсіби тәжірибені тек есеп жүргізумен шектемейді. Оның түсінігінде жауапкершілік, төзімділік және үздіксіз білім алу қаржыгердің күнделікті жұмысының бір бөлігі.
Қазір Ұлттық ұландағы қаржылық жүйе орталықтандырылған есеп жүргізуге көшіп жатыр. Бірақ қандай технология енгізілсе де, бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын қамтамасыз ету міндеті өзектілігін жоғалтпайды.
Бұған дейін біз Ұлттық ұланда Бірыңғай есеп айырысу орталығының іске қосылуы әскери қызметшілердің төлем тәртібін қалай өзгерткенін жазған едік. Жаңа жүйенің негізгі ерекшелігі – Қазақстанның барлық өңіріндегі ұландықтарға ақшалай үлесті бір мезгілде төлеу.
Лейтенант Жанболат КЕНЖЕҒҰЛ
