Көпқабатты үйлердің ауласында көлік қоюға қатысты талаптар күшейіп жатыр. Қазақстанда өрт сөндіру техникасына арналған арнайы алаңдар қарастырылып, ол жерлерге автокөлік қоюға тыйым салынады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Талапты бұзған жүргізушілерге айыппұл салынады. Жаңа ережелер салынып жатқан тұрғын үйлерге ғана емес, бұрыннан пайдаланылып келе жатқан тұрғын үй кешендеріне де қатысты.
21 қарашада Астанада Қазақстанның төтенше жағдайлар министрі Мұрат Мұханов «Гранд Алатау» тұрғын үй кешенінің аумағында өрт сөндіру техникасына арналған арнайы алаңның таныстырылымына қатысты.
ТЖМ мәліметінше, мұндай алаңдар өрт кезінде автосатылар мен арнайы көтергіш техниканы кедергісіз орналастырып, көпқабатты үйлердің жоғарғы қабаттарындағы адамдарды құтқаруға мүмкіндік береді.

Үй ауласында көлік қоюға болмайтын арнайы орындар пайда болады
Көптеген тұрғын үй кешенінде үйдің айналасындағы бос орындар автотұраққа айналған. Алайда мұндай жағдай төтенше оқиға кезінде құтқарушылардың жұмысына елеулі кедергі келтіруі мүмкін.
Өрт шыққанда арнайы техниканың аулаға кіргені жеткіліксіз. Өрт сөндіру автосатысы немесе көтергіш құрылғы ғимараттың қасбетіне белгілі бір қашықтықта орналасуы керек. Сонда ғана құтқарушылар жоғарғы қабаттардың терезелері мен балкондарына жете алады.
Ал қажетті орынға автокөліктер қойылып тұрса, техниканы дұрыс орналастыру қиындайды.
Осы мәселені шешу үшін Қазақстанда өрт сөндіру техникасына арнайы белгіленген алаңдар ұйымдастырыла бастады.
Соның бірі Астанадағы «Гранд Алатау» тұрғын үй кешенінде таныстырылды. Бұл жерде төтенше жағдай кезінде құтқару техникасы еш кедергісіз жұмыс істей алады.

5 метрден 10 метрге дейін: көпқабатты үйлерге қандай талап қойылады?
Қазақстанда енгізілген жаңа құрылыс талаптарына сәйкес, тұрғын үйлерді салу кезінде өрт сөндіру техникасына арналған арнайы алаңдар қарастырылуы тиіс.
Ғимараттың биіктігіне қарай өрт сөндіру жолының шетінен үй қабырғасына дейінгі арақашықтық мынадай болуы керек:
- Биіктігі 10 метрден 28 метрге дейінгі үйлерде – 5–8 метр.
- Биіктігі 28 метрден асатын үйлерде – 8–10 метр.
Бұл талаптар өрт сөндіру автосатылары мен арнайы көтергіштердің ғимаратқа қатысты дұрыс орналасуы үшін қажет.
Алаңның жабындысы ауыр арнайы техниканың салмағына төтеп беруі тиіс. Сонымен қатар техника орнатылатын аумақта ешқандай кедергі болмауы керек.
Сондықтан аулада өрт сөндіру көлігі өтетін тар жолдың болуы жеткіліксіз. Арнайы техника ғимаратқа жақындағаннан кейін де көтергіш құрылғыларын қауіпсіз пайдаланатындай бос кеңістік қажет.
Құрылыс компаниялары енді тұрғын үй кешенінің аумағын жобалау кезінде осы талаптарды ескеруі тиіс.

Бұрын салынған тұрғын үй кешендеріне де өзгеріс енгізіледі
Жаңа құрылыс талаптары салынып жатқан тұрғын үйлерге арналған. Дегенмен ТЖМ бұрын пайдалануға берілген көпқабатты үйлердің ауласында да өрт сөндіру техникасына жағдай жасауды көздеп отыр.
Ведомство қызметкерлері пәтер иелерінің кооперативтерімен (ПИК) және мүлік иелерінің бірлестіктерімен (МИБ) түсіндіру жұмыстарын жүргізуде.
Негізгі міндеттер – арнайы техникаға қолайлы орындарды анықтау, өрт сөндіру көліктерінің еркін кіруін қамтамасыз ету және тиісті жол таңбаларын салу.
Бұл тұрғындар үшін ауладағы бұрынғы тұрақ орындарының өзгеруі мүмкін екенін білдіреді.
Бұған дейін автокөлік қойылып келген аумақ өрт сөндіру техникасына бөлінуі ықтимал. Ал арнайы белгіленген жерде бос орын болған күннің өзінде оған жеке көлікті қоюға болмайды.
Бұған дейін біз Астанадағы көліктердің ретсіз қойылуы құтқарушылар жұмысына қалай кедергі келтіретінін жазған едік. Сол кезде мамандар көпқабатты үйлерге кіретін жолдарды жауып тұрған автокөліктер, бетон блоктар мен шынжырлар туралы ескерткен болатын.

Өрт сөндіру техникасына арналған орынға көлік қойғандарға қандай айыппұл салынады?
Жүргізушілер енді тұрғын үй аулаларындағы жол белгілері мен таңбаларға мұқият назар аударуы қажет.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 597-бабында көлік құралдарын тоқтату және тұраққа қою қағидаларын бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген.
Өрт сөндіру техникасына арналған арнайы белгіленген орында көлік қоюға тыйым салуды бұзған жағдайда мынадай айыппұлдар қарастырылған:
- Алғаш рет бұзғаны үшін – 5 АЕК немесе 21 625 теңге.
- Бір жыл ішінде қайталап бұзғаны үшін – 10 АЕК немесе 43 250 теңге.
Бұл сомалар 2026 жылға белгіленген айлық есептік көрсеткіш негізінде есептелген.
Нақты жауапкершілік құқық бұзушылықтың сипатына байланысты анықталады. Сондықтан көлік жүргізушілері аулада орнатылған жол белгілері мен тұраққа қатысты шектеулерді сақтауы керек.

Өрт сөндірушілерге аулаға кіретін бос жол неге жеткіліксіз?
Өрт сөндіру автосатысының қарапайым жүк көлігінен айырмашылығы тек көлемінде емес.
Мұндай техника жұмыс істеуі үшін арнайы орынға дұрыс орналастырылуы қажет. Ал ғимарат қабырғасына тым жақын қойылған автокөліктер көтергіш құрылғыны пайдалануға кедергі келтіруі мүмкін.
Әсіресе көпқабатты үйлерде бұл мәселе өзекті. Өрт кезінде жоғарғы қабаттарда қалған тұрғындарды құтқару үшін автосатылар мен арнайы көтергіштер қажет болуы мүмкін.
Алдын ала белгіленген алаңдар құтқарушыларға қажетті кеңістікті кез келген уақытта бос ұстауға мүмкіндік береді.
ПИК пен МИБ үшін бұл үй маңындағы аумақты ұйымдастыруға қосымша назар аудару қажеттігін білдіреді. Ал жүргізушілер үшін ғимарат жанындағы әрбір бос орын автотұрақ емес екенін ескертеді.
Төтенше жағдайлар министрлігі тұрғындарды көпқабатты үйлерге кіретін жолдарды бөгемеуге және құтқарушыларға арналған алаңдарды бос ұстауға шақырады.
Үйіңіздің ауласында өрт сөндіру техникасына арналған арнайы орын бар-жоғын қазірден тексеруге болады. Егер аулада тиісті жол таңбасы немесе көлік қоюға тыйым салатын белгі орнатылса, ол жерге автокөлікті аз уақытқа болса да қалдыруға болмайды.