Сайлауға санаулы күн қалды. Қазақстанда 29 қарашада өтетін мәслихат депутаттарының сайлауы қарсаңында сайлау учаскелерінің дайындығы, цифрлық сервистердің жұмысы және сайлау комиссиялары мүшелерінің біліктілігі тексеріліп жатыр. Мүгедектігі бар азаматтардың дауыс беруіне қолайлы жағдай жасауға ерекше көңіл бөлінген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы өкілдері өңірлерге жұмыс сапарымен барып, сайлау учаскелерінің материалдық-техникалық жабдықталуын, комиссия мүшелерінің дайындығын және дауыс беруді ұйымдастыру шараларын зерделеуде.

Түркістан облысында мүгедектігі бар 15 мыңнан астам сайлаушы тіркелген
Ауқымды тексерулердің бірі Түркістан облысында өтті. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіров орынбасары Мұхтар Ерманмен бірге Түркістан қаласы мен Отырар ауданындағы сайлау комиссияларының жұмысымен танысты.
Облыста 1 миллион 210 мыңнан астам сайлаушы тіркелген. Өңірде 952 сайлау учаскесі жұмыс істейді. Сайлау процесін ұйымдастыруға 1 282 комиссия мен олардың құрамындағы 7 976 адам жұмылдырылған.
Тексеру барысында мүгедектігі бар азаматтардың сайлау құқығын қамтамасыз ету мәселесіне ерекше назар аударылды.
Облыста осындай санатқа жататын 15 104 сайлаушы бар. Олардың ішінде:
- 3 491 адам кресло-арбамен қозғалады;
- 7 750 азаматтың көру қабілеті бұзылған;
- 3 863 адамның есту қабілеті бұзылған.
Олардың дауыс беруіне жағдай жасау үшін 65 инватакси мен 105 әлеуметтік такси қарастырылған.
Бұдан бөлек, 209 ымдау тілі аудармашысы мен I топтағы мүгедектігі бар азаматтарға көмектесетін 770 жеке көмекшінің қызметі көзделген.
Бұл көрсеткіштер сайлауды ұйымдастыру тек дауыс беру кабиналары мен бюллетеньдер дайындаумен шектелмейтінін аңғартады. Қозғалысы шектеулі азаматтардың учаскеге жетуі, қажетті ақпарат алуы және дауыс беру рәсіміне қатысуы да қамтамасыз етілуі тиіс.

557 сайлау учаскесінде онлайн-сервистер қолжетімді болады
Түркістан облысында сайлауға қатысты бірқатар ұйымдастыру жұмысы цифрлық форматқа көшірілген.
Сайлау учаскелерінің шекаралары, кандидаттар мен партиялық тізімдер туралы мәліметтер ресми интернет-ресурстарда жарияланған.
Тұрғындар облыс әкімдігінің сайтындағы «Өз сайлау учаскеңді тап» сервисі арқылы қай учаскеде дауыс беретінін анықтай алады.
Дауыс беру күні 557 сайлау учаскесінде азаматтардың деректерін тексеруге және тіркеуге арналған онлайн-сервистер жұмыс істейді.
Бұл әсіресе өз учаскесінің мекенжайын нақтылағысы келетін немесе тіркеу деректерін тексеруі қажет азаматтар үшін ыңғайлы.
Алайда онлайн-сервистер дауыс беру рәсімін алмастырмайды. Олар сайлау процесіндегі ұйымдастырушылық мәселелерді шешуге арналған.

Түркістан облысында 581 оқыту семинары өткізілді
ОСК тексерісі учаскелердің техникалық дайындығымен шектелген жоқ. Комиссия мүшелерінің заңнаманы қаншалықты меңгергені және күрделі жағдайларда әрекет ету қабілеті де назарға алынды.
Түркістан облысында жыл басынан бері 581 оқыту семинары ұйымдастырылған. Соның 307-сі мәслихат депутаттарының сайлауына дайындық аясында өткізілді.
ОСК басшылығы қатысқан кезекті семинарға аумақтық және округтік сайлау комиссияларының 120-ға жуық өкілі жиналды.
Қатысушылар сайлау науқанын қаржыландыру, құжаттарды рәсімдеу, дауыс беру күніндегі ықтимал жанжалдарды шешу және штаттан тыс жағдайларда әрекет ету тәртібін пысықтады.
Оқыту барысында нақты тәжірибелік жағдайлар талданып, интерактивті ойындар арқылы шешім қабылдау дағдылары жетілдірілді.
Нұрлан Әбдіров сайлауға дейін қалған уақытты комиссия мүшелерінің кәсіби дайындығын күшейтуге пайдалану қажеттігін айтты.
«Биыл сайлау комиссиялары екі сайлау науқанын сәтті өткізді. Қазір барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарын сайлау жөніндегі үшінші науқан жүріп жатыр. Оны дәстүрлі түрде жоғары деңгейде өткізу әрбір сайлау комиссиясы мүшесінің және тиісті мемлекеттік органдардың кәсібилігі мен іс-әрекетіне тікелей байланысты. Осыған орай, сайлауға дейін қалған уақытта барлық комиссия мүшелерін оқытып, сайлауды ұйымдастыру жұмыстарын барынша тиімді жүргізуге шақырамын», — деді Нұрлан Әбдіров.
Алматы облысынан Петропавлға дейін: ОСК қандай мәселелерді тексерді?
Орталық сайлау комиссиясының мүшелері еліміздің басқа өңірлерінде де жұмыс жүргізді.
Алматы облысында ОСК хатшысы Шавхат Өтемісов 120 округтік сайлау комиссиясы төрағасына арналған практикалық семинарға қатысты.
Оқыту бастапқы тестілеуден басталды. Оның нәтижелері қатысушылардың дайындық деңгейін бағалауға мүмкіндік берді.
Кейін комиссия өкілдері сайлау заңнамасын қолдану, қорытынды хаттамаларды толтыру, мүгедектігі бар сайлаушыларға жағдай жасау, байқаушылар мен бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің құқықтарын сақтау мәселелерін пысықтады.
Батыс Қазақстан облысында Шавхат Өтемісов халықты ақпараттандыру жұмысына назар аударды.
Ол әрбір сайлаушы дауыс беру күні, уақыты және өз учаскесінің орналасқан жері туралы нақты мәліметті дер кезінде алуы қажеттігін айтты.
Сондай-ақ азаматтарға кеңес беретін байланыс орталықтарының тұрақты жұмыс істеуі маңызды екеніне тоқталды.
Солтүстік Қазақстан облысында ОСК мүшесі Михаил Бортник Мамлют ауданы мен Петропавл қаласындағы сайлау комиссияларын аралады.
Тексеру барысында учаскелердің техникалық жабдықталуы, мүгедектігі бар азаматтарға қолжетімділігі және сайлау бюллетеньдерін уақытылы жеткізу мәселелері қаралды.
Жетісу облысында ОСК мүшесі Азамат Айманакумов мемлекеттік органдар мен сайлау комиссиялары арасындағы өзара іс-қимылды талқылады.
Басты назар учаскелердің үздіксіз жұмыс істеуіне, дауыс беруге қолайлы жағдай жасауға және туындаған мәселелерді жедел шешуге аударылды.

Ұлытауда 63 онлайн-сервис пен Senim 109 орталығы жұмыс істейді
Ұлытау облысында Азамат Айманакумов Жезқазған қаласындағы округтік және учаскелік сайлау комиссияларының дайындығын тексерді.
Өңірде мүгедектігі бар азаматтар үшін инватакси қызметі ұйымдастырылады.
Сайлаушыларға кеңес беру және туындаған мәселелерді жедел қарау мақсатында бес байланыс орталығы мен Senim 109 бірыңғай үйлестіру орталығы жұмыс істейді.
Дауыс беру күні 63 онлайн-сервис іске қосылады.
Оның 57-сі сайлау учаскелерінде азаматтар туралы мәліметтерді тексеруге арналған. Қалған алтауы сайлау учаскесінің мекенжайы бойынша уақытша тіркеу қызметін көрсетеді.
Бұл екі қызметтің міндеті бөлек: бірі сайлаушы туралы деректерді нақтыласа, екіншісі уақытша тіркеу мәселесін шешуге арналған.

Алты облыста 3,6 миллионнан астам сайлаушы бар
ОСК өкілдері тексеру жүргізген алты өңірдегі сайлаушылар саны мен комиссиялардың ауқымы мынадай:
|
Өңір |
Сайлаушылар саны |
Комиссия саны |
|---|---|---|
|
Түркістан облысы |
1,21 млн-нан астам |
1 282 |
|
Алматы облысы |
1,056 млн-нан астам |
899 |
|
Батыс Қазақстан облысы |
451 мыңнан астам |
673 |
|
Солтүстік Қазақстан облысы |
364 мыңнан астам |
731 |
|
Жетісу облысы |
442 мыңнан астам |
625 |
|
Ұлытау облысы |
137 мыңнан астам |
203 |
Жалпы алғанда, осы алты облыста 3,66 миллионнан астам сайлаушы тіркелген.
Сайлауды ұйымдастыруға 4 413 комиссия жұмылдырылып, олардың құрамында 26 325 адам жұмыс істейді.
Комиссия мүшелері дауыс беру рәсімдерінің сақталуына, сайлаушылар тізімімен жұмыс істеуге және сайлау құжаттарын тиісті тәртіппен рәсімдеуге жауапты.

29 қарашадағы сайлау: тұрғындар нені білуі керек?
Қазақстанда мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауы 2026 жылғы 29 қарашаға белгіленген.
Дауыс беру күніне дейін азаматтар өз сайлау учаскесінің мекенжайын алдын ала анықтап, қажет болған жағдайда өңірлік онлайн-сервистер арқылы тіркеу мәліметтерін нақтылай алады.
Мүгедектігі бар азаматтар үшін арнайы жағдайлар қарастырылғанымен, көрсетілетін қызметтердің нақты тізімі өңірге байланысты ерекшеленеді.
Бұған дейін біз Қазақстандағы сайлау науқанына қатысты Орталық сайлау комиссиясының ақпараттары туралы жазған болатынбыз.
Сайлау күнтізбесіне сәйкес, 28 қараша — тыныштық күні. Ал 29 қарашада қазақстандықтар мәслихат депутаттарын сайлау үшін дауыс береді.
