15 ел мен өңірден келген 180-нен астам ғалым Қытайдың Үрімжі қаласында Ұлы Жібек жолының аса маңызды мәдени және сауда орталықтарының бірі болған ежелгі Куча патшалығының тарихына арналған халықаралық симпозиумға жиналды.
Екі күндік басқосуға Қытай, Ұлыбритания, Германия, Италия, Жапония, Пәкістан және басқа елдердің зерттеушілері қатысты. Олар жаңа археологиялық олжаларды, көне қолжазбаларды, діни дәстүрлерді және мәдени мұраны сақтау мәселелерін талқылады.
Қытай дереккөздерінде Цюцы мемлекеті ретінде белгілі ежелгі Куча патшалығы қазіргі Шыңжаң аумағында, Тянь-Шань таулары мен Такла-Макан шөлінің арасында орналасқан.
Ғасырлар бойы бұл жерде түрлі өркениеттердің сауда жолдары мен мәдени дәстүрлері тоғысты. Куча арқылы Қытай жібегі мен қағазы батысқа жеткізілсе, буддизм, парсы өнері және басқа да мәдени ықпалдар шығысқа таралған.
Бүгінде патшалық туралы тарихи жәдігерлер мен деректер әртүрлі елдердің музейлері мен ғылыми коллекцияларында сақтаулы. Буддалық фрескалар, мүсіндер мен қолжазбалар Берлин, Санкт-Петербург, Токио және басқа қалаларда кездеседі.
Сондықтан халықаралық ынтымақтастық өңірдің тарихын қайта қалпына келтіруде шешуші рөл атқарады.
Симпозиумда Бейжің университетінің профессоры Жун Синьцзян Куча уезіндегі ежелгі қабірден табылған эпитафияға қатысты жаңа зерттеуін таныстырды.
Берлиндегі Азия өнері музейінің ғылыми қызметкері Карен Дрейер қытайлық әріптестермен тұрақты ақпарат алмасудың маңыздылығын атап өтті. Мұндай ынтымақтастық шетелдік мамандарға жаңа археологиялық жаңалықтармен танысуға мүмкіндік береді.
Турфаннан табылған сирия тіліндегі қолжазбаларды зерттеп жүрген Кембридж университетінің ғалымы Эрика Хантер бірлескен жұмыс әртүрлі елдерде сақталған тарихи деректерді біріктіруге көмектесетінін айтты.
Оның сөзінше, ресейлік ғалымдар Санкт-Петербургте сақталған материалдарды, неміс зерттеушілері Берлиннен табылған жәдігерлерді, ал қытайлық мамандар Шыңжаңдағы соңғы археологиялық қазба жұмыстарының нәтижелерін ұсына алады.
Өңірге алғаш рет келген пәкістандық ғалым Фавад Хан симпозиумды білім алмасуға және жаңа зерттеулермен танысуға берілген құнды мүмкіндік деп атады.
Қытайдың ғылыми мекемелері Куча, Турфан және ежелгі Бэйтин қаласының тарихи мұрасын зерттеу саласындағы халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуді жалғастырып келеді.
Кездесуге қатысушылар бірлескен зерттеулер Ұлы Жібек жолының өткенін тереңірек зерделеуге ғана емес, елдер арасындағы қазіргі ғылыми және мәдени байланыстарды нығайтуға да мүмкіндік беретінін атап өтті.
