Қазақстандық бизнес соңғы жылдары айқын бетбұрыс кезеңін бастан өткеріп отыр. Компаниялар тек сауда операцияларымен шектелмей, өндірістік кооперацияға, бірлескен жобаларға және қосылған құны жоғары өнім шығаруға бет бұра бастады. Бұл үдеріс ең алдымен Орталық Азия, Қытай және Оңтүстік Азия нарықтарына бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осындай өзгерістің нақты көрінісі – Қазақстан мен Пәкістан арасындағы экономикалық байланыстардың жандана түсуі.
Қазақстан – Пәкістан: саудадан серіктестікке
Соңғы жылдары екі ел арасындағы тауар айналымы 100 миллион доллардан асты. Негізгі бағыттар ретінде агроөнеркәсіп, энергетика, көлік және транзит салалары алға шықты.
Қазақстан үшін ерекше маңызға ие факторлардың бірі – пәкістандық порттар арқылы жаңа логистикалық бағыттардың ашылуы. Бұл Қазақстанға Оңтүстік Азияның ауқымды нарығына тікелей шығуға мүмкіндік береді және жеткізу географиясын әртараптандырады.
Шикізаттан қосылған құнға дейін
Бұл жобалар бір ғана елдің немесе бір саланың табысы емес, кең ауқымды экономикалық үрдісті көрсетеді. Қазақстан біртіндеп шикізат жеткізуші рөлінен алыстап, өндірістік тізбектерге белсендірек кірісе бастады.
Мұндай модельде негізгі табыс пен технология дәл өндіріс кезеңінде қалыптасады, ал дайын өнім сыртқы нарықтарға бағытталады. Бұл – экономиканың сапалы өсуінің маңызды шарты.
Саяси серпін және бизнеске жол ашу
Экономикалық байланыстардың жаңа кезеңіне Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Пәкістанға сапары да елеулі серпін берді. Сапар қорытындысы бойынша 37 келісім мен меморандумға қол қойылды.
Ең бастысы – осы құжаттар формалды деңгейде қалмай, нақты бизнес жобаларға айнала бастады. Жеке компаниялар үшін бұл сенім мен ұзақмерзімді жоспар құруға жол ашты.
«Оптима Девелопмент»: сөзден іске көшу
Осындай жобалардың бірі – «Оптима Девелопмент» компаниясының бастамасы. Компания бас директоры Жанат Басановтың айтуынша, басты мақсат – келісімге қол қоюмен шектелмей, нақты жұмысқа көшу.
«Біз үшін ең маңыздысы – келісім жасап қана қоймай, жобаны іске қосу және оны әрі қарай кеңейту», – дейді ол.
Бұл ұстаным Қазақстан бизнесінің жаңа ойлау моделін көрсетеді – жылдам әрекет, ұзақмерзімді жоспар және аймақтық ауқым.
Халықаралық мойындау және нақты келісімдер
Өткен жылы серіктестік символикалық әрі маңызды мойындауға ие болды. Пәкістандық FrieslandCampina Engro компаниясы «Оптима Девелопментке» сүт саласын дамытуға қосқан үлесі үшін арнайы марапат табыстады.
2025 жылдың мамыр айында Карачи қаласында өткен бизнес-форумда тараптар 10 миллион доллар көлемінде келісімшарт жасасты. Бұл – сөз жүзіндегі ниет емес, нақты қаржылық міндеттемесі бар жоба.
«Пәкістан – Қазақстан – Қытай»: жаңа экономикалық ось
Алдағы кезеңде компания өңірлік логистикалық тізбектерге белсенді кірігуді жоспарлап отыр.
Жанат Басановтың айтуынша: «Пәкістан – Қазақстан – Қытай бағыты біздің алдымыздан жаңа мүмкіндіктер ашады. Қазақстан бұл тізбекте тек транзиттік хаб емес, өндірістік база бола алады».
Бұл тәсіл Қазақстанды өңірлік өндіріс және логистика орталығына айналдыруға бағытталған.
Жаңа көлік дәліздері – жаңа мүмкіндіктер
Мұндай жобалар жаңа көлік дәліздерінің қалыптасуымен қатар дамып жатыр. Олардың қатарында Қазақстан – Түрікменстан – Ауғанстан – Пәкістан теміржол бағыты, сондай-ақ мультимодальды маршруттар бар.
Бұл бағыттар жеткізу уақытын қысқартып, логистикалық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Ал бұл бизнес үшін шешуші факторлардың бірі.
Дипломатиядан экономикаға
Жалпы алғанда, Президенттің Пәкістанға сапары дипломатиялық деңгеймен шектелмей, нақты экономикалық нәтижелерге жол ашты.
«Оптима Девелопмент» сияқты компаниялар жеке бастамалардың мемлекеттік экономикалық стратегияны іске асыруда қандай рөл атқара алатынын көрсетіп отыр.
Бұл – Қазақстан экономикасының жаңа кезеңге аяқ басқанының белгісі. Саудадан өндіріске, ниеттен нақты іске, аймақтық деңгейден жаһандық нарықтарға қарай жасалған сенімді қадам.
