Баку қаласында өткен Дүниежүзілік урбан форумында Қазақстанның болашақ қалалары қандай болатыны туралы маңызды мәлімдемелер жасалды.
Премьер-министр Олжас Бектенов форумда сөйлеп, елдің жаңа урбанистикалық бағытын таныстырды. Әңгіме тек құрылыс жайлы емес, деп хабарлайды DKNews.kz.
Басты мәселе — адамдарға ыңғайлы, қауіпсіз және технологиялық қалалар құру.
Қазақстан неге қалаларды өзгертуге мәжбүр?
Қазір ел халқының 63 пайыздан астамы қалаларда тұрады. Бұл көрсеткіш жыл сайын өсіп келеді.
Ал урбанизациямен бірге проблемалар да көбейіп жатыр:
- көлік кептелісі;
- экология;
- су тапшылығы;
- ескі инфрақұрылым;
- тұрғын үйге сұраныс.
Сондықтан билік енді «көп үй салу» моделінен «өмір сүруге қолайлы орта» құруға көшіп жатқанын айтты.
Бектенов: «Қала адам үшін болуы керек»
Форумда Олжас Бектенов Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен жаңа урбанистикалық саясат қалыптасып жатқанын мәлімдеді.
Негізгі идея — «адамға арналған қала».
Яғни:
Не өзгереді?- жаяу жүргіншіге ыңғайлы орта;
- қауіпсіз көшелер;
- жасыл аймақтардың көбеюі;
- қоғамдық кеңістіктер;
- экологиялық тұрақтылық.
Қарапайым тілмен айтқанда, енді басты назар бетон емес, адамның өмір сапасына ауысып жатыр.
Қазақстанда жаңа Құрылыс кодексі қабылданды
2026 жылдан бастап елде жаңа Құрылыс кодексі күшіне енді.
Бұл нені білдіреді?
Бұрын көптеген қала ретсіз өсіп, инфрақұрылым құрылыс қарқынына үлгермей жататын.
Енді билік:
- қалаларды біртұтас жоспармен дамытуға;
- сәулеттік стандарттарды реттеуге;
- урбанистикалық орталықтар құруға көшіп жатыр.
Сарапшылар мұны Қазақстандағы құрылыс саласындағы ең үлкен реформалардың бірі деп бағалап отыр.
Alatau city — болашақтың қаласы ма?
Форумда ерекше аталған жобалардың бірі — Alatau city.
Үкімет оны:
- технологиялық;
- экологиялық;
- инвестицияға ашық жаңа урбанистикалық орталық ретінде таныстырды.
Жоба аясында:
- smart city технологиялары;
- цифрлық басқару;
- жасыл инфрақұрылым;
- инновациялық көлік жүйелері енгізілуі мүмкін.
Бұл Қазақстанның «ақылды қала» моделіне нақты кірісе бастағанын көрсетеді.
Жасанды интеллект қалаларды қалай өзгертеді?
Президент 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялағаны форумда да ерекше айтылды.
Қазір Қазақстанда:
- 1200-ден астам мемлекеттік қызмет онлайн қолжетімді;
- цифрлық экожүйе дамып келеді;
- ЖИ қолдануға арналған құқықтық база қалыптасқан.
Ал болашақта жасанды интеллект:
- көлік қозғалысын реттеуге;
- коммуналдық жүйелерді бақылауға;
- су шығынын азайтуға;
- экология мониторингіне қолданылуы мүмкін.
Су тапшылығы — жаңа қауіп
Баку форумындағы ең маңызды тақырыптардың бірі — су қауіпсіздігі болды.
Қазақстан бұл мәселені ашық айтып отыр. Себебі климат өзгеріп жатыр, ал Орталық Азияда су тапшылығы күшейіп келеді.
Бектенов:
су ресурстарын басқару енді қала дамуының басты бөлігіне айналғанын айтты.
Сондай-ақ Қазақстан Президентінің БҰҰ аясында Халықаралық су ұйымын құру бастамасы тағы да көтерілді.
Қазақстан халықаралық урбанистикалық хабқа айналғысы келе ме?
Соңғы жылдары Қазақстан бұл бағытта белсенді әрекет етіп жатыр.
Не жасалды?- Қызылордада алғашқы Ұлттық урбан форум өтті;
- Астана Орталық Азиядағы алғашқы Resilience Hub атанды;
- Алматыда БҰҰ-ның өңірлік орталығын ашу жоспарланып отыр.
Бұл Қазақстанның аймақтағы урбанистика мен климаттық саясаттағы рөлін күшейтуді көздейтінін көрсетеді.
Бакудегі Қазақстан павильоны несімен ерекшеленді?
Форум аясында Қазақстан ұлттық павильон ұсынды.
Онда:
- қоғамдық кеңістіктерді жаңарту;
- экологиялық жобалар;
- жаңа инфрақұрылымдық шешімдер көрсетілді.
Ең көп назар аудартқан бастамалардың бірі — Green ID жобасы болды.
Бұл:
- қалаларды көгалдандыруға;
- климаттық тұрақтылықты арттыруға;
- қалалық ортаның сапасын жақсартуға бағытталған.
Қазақстанның қалалары енді қандай болады?
Форумдағы негізгі сигнал анық:
Қазақстан енді тек ғимарат салатын ел емес, өмір сүруге ыңғайлы қалалар құруға бет бұрып жатыр.
Алдағы жылдары:
- smart city;
- жасыл технология;
- жасанды интеллект;
- экологиялық урбанистика
елде басты трендтердің біріне айналуы мүмкін.
