Қазақстан Орталық және Шығыс Азияда аусыл ауруынан таза аймақ мәртебесін алған жалғыз ел атанды.
Бұл жай ғана халықаралық сертификат емес. Бұл — ауыл шаруашылығы, азық-түлік қауіпсіздігі, экспорт және тіпті дүкен сөрелеріндегі ет бағасына дейін әсер етуі мүмкін үлкен жаңалық, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 22 мамырда Парижде өткен Дүниежүзілік жануарлар денсаулығы ұйымының 93-бас сессиясында Қазақстанға ресми түрде вакцинация жүргізілетін аусылдан таза аймақ мәртебесі берілді. Шешімді ұйымға мүше 183 елдің делегаттары бірауыздан қолдаған.
Аусыл деген не және неге ол соншалықты қауіпті?
Аусыл — ірі қара, қой-ешкі, шошқа сияқты тұяқты жануарларға жұғатын аса қауіпті вирус. Бұл ауру тараса, мал жаппай қырылып қана қоймай, бүкіл елдің экспорттық мүмкіндігі тоқтап қалуы мүмкін.
Себебі көптеген мемлекеттер ауру тіркелген елдерден ет пен мал өнімдерін қабылдамайды. Сондықтан әлемде ветеринариялық қауіпсіздік — экономикалық қауіпсіздікпен тең ұғым.
Қазақстан соңғы екі жылда осы бағытта ауқымды жұмыс жүргізді. Әсіресе оңтүстік-шығыс өңірлерде бақылау күшейтіліп, халықаралық талаптарға сай ветеринариялық жүйе енгізілген.
Бұл мәртебе Қазақстанға не береді?
Ең бастысы — жаңа нарықтар ашылады.
Соңғы уақытта Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімдеріне қызығушылық танытқан елдер көбейді. Мысалы:
- Қытай Қазақстаннан ірі қара мал, сиыр терісі және құс етін импорттауға рұқсат берді;
- Әзербайжан ет, сүт, бал және балық өнімдерін қабылдай бастады;
- Моңғолия тірі ұсақ мал импортын мақұлдады;
- Ирак пен Грузия мал жеткізуге келісім берді;
- Иран тері мен жүн өнімдеріне нарығын ашты;
- Еуроодақ елдері қазақстандық бал өнімдерін қабылдай бастады.
Бұл дегеніміз — фермерлер үшін жаңа табыс көзі, ал мемлекет үшін миллиардтаған теңге экспорттық кіріс.
Қазақстан неге ерекше?
Қазір Орталық және Шығыс Азияда дәл осындай халықаралық мәртебеге ие мемлекет жоқ. Яғни Қазақстан аймақтағы ветеринариялық қауіпсіздігі ең жоғары ел ретінде танылып отыр.
Бұл шетелдік инвесторлар үшін де маңызды сигнал. Себебі агроөнеркәсіпке инвестиция салатын компаниялар ең алдымен елдегі биологиялық қауіпсіздікке қарайды.
Қарапайым халық бұдан не ұтады?
Сарапшылардың айтуынша, мұндай халықаралық мойындау ауыл шаруашылығы саласына жаңа инвестиция тартады. Соның арқасында:
- жаңа ет комбинаттары ашылуы мүмкін;
- ауылдағы жұмыс орындары көбейеді;
- фермерлердің табысы артады;
- қазақстандық өнімдердің сапасына сенім күшейеді.
Бұдан бөлек, отандық өнімдердің әлемдік нарыққа шығуы “Made in Kazakhstan” брендіне деген көзқарасты өзгерте бастайды.
Ендігі басты мәселе — мәртебені сақтап қалу
Халықаралық сертификат алу — үлкен жетістік. Бірақ оны ұстап тұру одан да қиын. Енді Қазақстан ветеринариялық бақылауды әлсіретпеуі керек.
Өйткені бір ғана індеттің тіркелуі экспорттық келісімдерге соққы беруі мүмкін.
Ауыл шаруашылығы министрлігі ветеринариялық қауіпсіздікті күшейту, экспорт географиясын кеңейту және қазақстандық өнімдердің әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттыру жұмыстары жалғасатынын мәлімдеді.
Қазақстан үшін бұл — жай ғана ветеринариялық жаңалық емес. Бұл елдің аграрлық державаға айналу жолындағы маңызды қадамдарының бірі.
