Қазақстан экономикасы үшін алдағы бірнеше жыл шешуші кезең болуы мүмкін.
Үкімет пен Дүниежүзілік банк жаңа инвестициялық циклды іске қосу, жеке капиталды тарту және халықтың табысын арттыруға бағытталған бірлескен жоспар әзірлеуге кірісті. Бұл жай ғана кезекті кездесу емес — ел экономикасының жаңа моделіне өту туралы әңгіме, деп хабарлайды DKNews.kz.
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Дүниежүзілік банктің Қазақстандағы тұрақты өкілі Андрей Михневпен және халықаралық сарапшылармен өткізген кездесуде нақты мәселелер көтерілді: экономиканы қалай өнімдірек етуге болады, технологиялық жаңаруды қалай жеделдетеміз және бизнеске қандай жаңа мүмкіндіктер беріледі?
Қазақстанға не өзгерту ұсынылды?
Талқылаудың негізгі өзегі «3I» моделі болды. Бұл — инвестиция, ықпалдасу және инновация деген үш бағытқа негізделген тәсіл.
Қарапайым тілмен айтқанда, мәселе мынада:
- экономикаға ұзақ мерзімді инвестиция тарту;
- Қазақстанды жаһандық экономикалық тізбекке тереңірек енгізу;
- жаңа технологиялар мен инновацияларды күшейту.
Сарапшылардың пікірінше, дәл осы бағыттар алдағы онжылдықта экономиканың сапалы өсуін қамтамасыз ете алады.
Цифрландыру — Қазақстанның басты артықшылығы
Кездесуде ерекше атап өтілген тақырыптардың бірі — цифрландыру болды. Дүниежүзілік банк сарапшылары Қазақстандағы мемлекеттік қызметтердің цифрлық деңгейіне жоғары баға берген.
Бұл нені білдіреді?
Мысалы, әлеуметтік көмекті бұрынғыдай ұзақ тексерулер мен қағазбастылықсыз, нақты мұқтаж адамдарға тез жеткізуге мүмкіндік бар. Яғни мемлекет әлеуметтік қолдауды “бәріне бірдей” емес, нақты қажеттілігі бар азаматтарға дәл бағыттай алады.
Сарапшылар мұны қазіргі экономикалық жағдайда аса маңызды фактор деп бағалап отыр.
ШОБ үшін жаңа мүмкіндік: кепілдік беру жүйесі күшейеді
Кездесуде шағын және орта бизнеске қолдау көрсету де талқыланды. Әсіресе “Даму” қорының бағдарламаларына ерекше назар аударылды.
Халықаралық сарапшылар ішінара несиелік кепілдік беру механизмін тиімді құрал ретінде атады. Себебі көптеген кәсіпкерлердің жақсы жобасы болғанымен, кепілге қоятын мүлкі жетіспейді. Осындай жағдайда мемлекет банк алдындағы тәуекелдің бір бөлігін өз мойнына алады.
Нәтижесінде:
- кәсіпкерлер несиеге оңайырақ қол жеткізеді;
- жаңа жұмыс орындары ашылады;
- өндіріс жаңарады;
- өңірлік бизнес күшейеді.
Енді сөзден іске көшу кезеңі басталады
Кездесудің басты қорытындысы — ұсыныстарды қағаз жүзінде қалдырмай, нақты іс-қимыл жоспарына айналдыру туралы келісім болды.
Осы мақсатта:
- Ұлттық экономика министрлігі,
- Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі,
- басқа да мемлекеттік органдар
бірлескен жұмыс тобын құрады.
Жоспарды қыркүйек-қазан айларына қарай әзірлеу көзделіп отыр.
Неліктен бұл маңызды?
Соңғы жылдары Қазақстан экономикасында басты мәселенің бірі — шикізатқа тәуелділік пен инвестиция қарқынының баяулауы. Ал жаңа бастама экономиканы әртараптандыруға және жеке сектордың рөлін күшейтуге бағытталған.
Серік Жұманғариннің айтуынша, қазір басты міндет — “терең экономикалық талдауды нақты әрі түсінікті шараларға айналдыру”.
Яғни халық пен бизнес нақты нәтижені сезінуі керек:
- инвестиция көбейсе — жаңа өндіріс ашылады;
- технология келсе — еңбек өнімділігі өседі;
- бизнес дамыса — табыс пен жұмыс орындары артады.
Қазақстан қандай кезеңге кіріп жатыр?
Сарапшылардың бағалауынша, әлемдік экономикада қазір капитал үшін үлкен бәсеке жүріп жатыр. Инвесторлар тұрақты, цифрланған және реформаларға дайын елдерді іздейді.
Қазақстан дәл осы мүмкіндікті пайдалануға тырысып отыр.
Ендігі басты сұрақ — ұсынылған реформалар қаншалықты тез және тиімді іске асады? Себебі экономикалық өсім туралы үлкен стратегиялар көп айтылғанымен, халық нақты нәтижені күнделікті өмірден көргісі келеді.
