Алматыда Орталық Азия жастарын бір алаңға жинаған Almaty Youth Forum 2026 өтті.
Екі күн ішінде қатысушылар жасанды интеллектіден бастап климаттық технологияларға дейінгі жобаларын таныстырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
211 өтінімнің арасынан 29 жоба финалға жетіп, ал үздіктер қатарынан дауысын жоғалтқан адамның сөйлеуін қалпына келтіретін құрылғы, шахтадағы апатты алдын ала болжайтын AI-платформа және көмірқышқыл газын азайтуға арналған технология көрінді.
Форум Тұрақты даму мүддесі үшін халықаралық еріктілер жылы аясында Алматы қаласының әкімдігі, Қазақстандағы БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) және Алматы Волонтерлерінің фронт-офисінің ұйымдастыруымен өтті.
Басты мақсат — жастарды бір жерде жинап қана қою емес, олардың идеяларын нақты жобаға айналдыруға және Орталық Азия елдері арасындағы ынтымақтастықты күшейтуге мүмкіндік беру.
AI, климат және жаңа дағдылар
Форум бағдарламасы алты негізгі бағытты қамтыды. Қатысушылар климаттың өзгеруі мен жасыл дағдылардан бастап цифрлық сауаттылық пен жасанды интеллектіні қолдануға дейінгі тақырыптарды талқылады.
Панельдік сессияларға министрліктердің өкілдері, жетекші жоғары оқу орындарының ректорлары мен халықаралық сарапшылар қатысты.
Форумның маңызды жаңалықтарының бірі — Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде UNICEF Zhastary Hub ашу туралы хабарлануы болды. Осыған байланысты ЮНИСЕФ пен университет ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.
Жаңа хаб волонтерлік бастамаларды, жастар жобаларын және тұрақты даму саласындағы идеяларды дамытуға арналған алаң болмақ.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің академиялық мәселелер жөніндегі проректоры Алина Галеева бұл бастаманың маңызын атап өтті:
«Біз үшін UNICEF Zhastary Hub ашылуы — бұл жастар көшбасшылығына инвестиция. Біз университеттің тек кәсіпқойлар ғана емес, сонымен қатар қоғамға нақты пайда әкелетін бастамалар туатын орынға айналғанын қалаймыз»
211 өтінімнің ішінен 29 жоба таңдалды
Форумның ең қызықты бөліктерінің бірі Жастар жобаларының көрмесі болды.
Қазақстан мен Қырғызстанның барлық өңірлерінен 211 өтінім түсіп, олардың арасынан 29 жоба финалға өтті.
Жас авторлар жасанды интеллект, цифрлық қауіпсіздік, экология, инклюзивті білім беру, кәсіпкерлік, климаттың өзгеруі және тұрақты даму салаларындағы шешімдерін таныстырды.
Көрмеде футуристік көрінгенімен, нақты проблемаларды шешуге бағытталған жобалар аз болған жоқ.
Мысалы, GLOFcast жасанды интеллект пен спутниктік деректер арқылы мұздық көлдерінің жарылу қаупін алдын ала анықтауға арналған. Мұндай технология табиғи апат қаупі жоғары өңірлер үшін ерте ескерту жүйесі ретінде ұсынылды.
Samruq.AI командасы жасанды интеллектіні өнеркәсіптік кәсіпорындар мен шахталардағы қауіпсіздік үшін пайдалануды қолға алған.
Ал EcoTube автокөліктен бөлінетін көмірқышқыл газының көлемін азайтуға бағытталған технологиясын көрсетті.
Яғни жастар AI-ды тек чат-бот немесе контент құралы ретінде емес, адам өмірін сақтау, экологиялық проблемаларды азайту және өндірісті қауіпсіз ету үшін қолдануға тырысып отыр.
Сарапшылар тәжірибесімен бөлісті
Бағдарлама тек ресми пікірталастармен шектелмеді. Ұйымдастырушылар практикалық воркшоптар мен TEDx форматындағы сөз сөйлеулерге ерекше мән берді.
Кәсіпкерлік, жасанды интеллект, қаржылық сауаттылық, тұрақты даму және инвестиция тарту саласының мамандары жастармен тәжірибесін бөлісті.
Олардың арасында Үкілі Омарова (Soile AI), Күнекей Нұрлан, Жұлдыз Сәулебекова (Almaty Air Initiative) және Талғат Қантаев (Investbanq) болды.
ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілі доктор Рашед Мустафа Сарвар жастардың мұндай бастамалары бүкіл өңір үшін маңызды екенін айтты:
«Орталық Азия жастары қазіргі заманның күрделі әлеуметтік сын-қатерлерін шешу үшін зор әлеуетке ие. Almaty Youth Forum сияқты платформаларды қолдай отырып, біз өңірлік ынтымақтастықты нығайтуға және жастарға өз идеяларын дамытуға, пікірлес адамдарды табуға және өз қауымдастықтарындағы оң өзгерістердің көшбасшысы болуға мүмкіндік беруге тырысамыз»
Дауыссыз қалған адамға сөйлеуге көмектесетін AI жеңіске жетті
Жобалар байқауында бірінші орынды Астанадан келген VoiceX жобасы иеленді.
VoiceX — дауысын жоғалтқан адамдарға арналған AI негізіндегі құрылғы. Технология мойын бұлшықеттерінің микровибрацияларын анықтап, оларды адамның жеке ерекшелігіне сәйкес сөйлеуге айналдыруға бағытталған.
Жоба авторлары POLYMER MARKET демеушісінен 1 миллион теңге алды.
Екінші орын
Екінші орын екі жобаға бұйырды.
Samruq.AI (Қарағанды облысы) — шахтадағы ықтимал апатты алдын ала болжауға, автономды байланысты қамтамасыз етуге және төтенше жағдай кезінде адамдарды жедел құтқаруға көмектесетін AI-платформа.
MOVE. (Алматы) — физиотерапия және оңалту клиникаларына арналған AI-платформа. Жүйе пациенттердің үйде орындауы тиіс жаттығуларын бақылап, оңалту процесінің тиімділігін арттыруға көмектеседі.
Үшінші орын
Үшінші орын да екі командаға берілді.
EcoTube (Астана) — автомобильдің шығару жүйесіндегі көмірқышқыл газын ұстап, атмосфераға тарайтын шығарындыларды азайтуға арналған құрылғы.
Qyran (Абай облысы) — ым-ишара тілін нақты уақыт режимінде мәтінге және сөйлеуге аударатын AI-платформа. Жоба есту қабілеті нашар адамдардың қарым-қатынас жасауына және еңбек нарығына қолжетімділігін арттыруға бағытталған.
Екінші және үшінші орын алған командаларға тек марапат берумен шектелмей, жобаларын ары қарай дамыту және кеңейту үшін ұзақ мерзімді тәлімгерлік қолдау көрсетілмек.
Өнер, менталдық денсаулық және жастар
Форумның екінші күні технологиядан бөлек, жастардың тұлғалық және шығармашылық дамуына назар аударылды.
Almaty Museum of Arts-пен серіктестікте өнердің жастардың позитивті дамуындағы рөліне арналған шығармашылық сессиялар ұйымдастырылды. Қатысушылар кинорежиссер Айсұлтан Сейітовпен де кездесті.
Сонымен бірге психикалық денсаулық, зорлық-зомбылықтың алдын алу тақырыптарында пікірталастар, шақырылған спикерлермен кездесулер және шығармашылық шеберлік сабақтары өтті.
Ал форумның бірінші күніндегі көрмеде келушілерден ең көп дауыс жинаған он команда екінші күні сарапшылар қазылар алқасының алдында өз жобаларын қорғады.
«Идеялар нақты жобаларға айналуы керек»
Алматы қаласы Жастар саясаты басқармасының басшысы Азиз Кажденбек форум жастар бастамалары үшін нақты мүмкіндік беретін орта қалыптастыруы тиіс екенін айтты:
«Бүгінгі таңда жастар үшін идеялар нақты жобаларға айналатын, ал бастамашылық мемлекет, халықаралық ұйымдар мен бизнестің қолдауына ие болатын кеңістік құру аса маңызды. Almaty Youth Forum Қазақстан мен Орталық Азия жастарын тұрақты даму мен волонтерліктің ортақ құндылықтары төңірегінде біріктіретін дәл осындай алаңға айналды».
Ұйымдастырушылардың жоспары бойынша, Almaty Youth Forum жыл сайын өтетін өңірлік платформаға айналуы мүмкін.
Мұндағы мақсат — перспективалы жобаларды бір рет анықтап, марапаттаумен шектелу емес. Форум үздік бастамаларды ары қарай дамытуға көмектесіп, жастардың идеяларын қоғамдағы нақты мәселелерді шешетін өнімдер мен жобаларға айналдыруға ықпал етуді көздейді.
Ал биылғы форумдағы жобалар бір нәрсені анық көрсетті: Орталық Азияның жас буыны технологияны тек қолдануға емес, оның көмегімен нақты проблемаларды шешуге көшіп келеді.
ЮНИСЕФ туралы
ЮНИСЕФ әр баланың құқықтары мен әл-ауқатын қорғау бағытында жұмыс істейді. Ұйым серіктестерімен бірге әлемнің 190 елі мен аумағында қызмет атқарып, әсіресе әлеуметтік тұрғыдан осал және оқшауланған балаларға ерекше назар аударады.
ЮНИСЕФ қызметі туралы толығырақ ақпарат ұйымның ресми сайтында жарияланған.
