Теңіз кен орны өндіру шегіне жақындап келеді. ExxonMobil бағалауынша, Қазақстандағы ең ірі мұнай кен орны 2027 жылы өндіру платосына шығып, одан кейін көрсеткіш төмендей бастауы мүмкін. 2035 жылға қарай өндіріс тәулігіне шамамен 500 мың баррельге дейін азаюы ықтимал, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы ExxonMobil-дың Қазақстан билігіне арналған презентациясының бір бөлігімен танысқан Bloomberg хабарлады. Агенттік дерегінше, бұл өндірудің ең жоғары деңгейімен салыстырғанда шамамен 40% төмендеу деген сөз.
Үлкен кеңеюден кейін Теңіз 2027 жылы-ақ платоға шығуы мүмкін
Бұл болжам Теңіздегі өндірістің жуырда айтарлықтай өскенін ескергенде ерекше назар аударады.
«ҚазМұнайГаз» мәліметінше, 2025 жылы Теңіздегі мұнай өндіру КМГ үлесінде бірден 40,3%-ға өсіп, 7,802 млн тоннаға жеткен. Компания бұл өсімді Болашақ кеңейту жобасының аяқталуымен және үшінші буын зауытының іске қосылуымен байланыстырған.
Енді Bloomberg дерегіне сәйкес, ExxonMobil кен орны келесі жылдың өзінде өндіру платосына жетеді деп күтеді.
Одан кейін көрсеткіш төмендеуі мүмкін. Егер өндірісті ұстап тұруға бағытталған ірі жаңа жобалар іске асырылмаса, 2035 жылға қарай Теңіздегі мұнай өндіру тәулігіне шамамен 500 мың баррельге дейін қысқаруы ықтимал.
Қазақстан үшін мәселе бір ғана кен орнының шеңберінен шығады. Теңіз елдегі мұнай өндіру мен экспорттың негізгі көздерінің бірі болып қала береді, сондықтан оның ұзақ мерзімді өндірістік траекториясы жаңа көлемдерді қайдан алу керек деген сұрақты алға шығарады.
ExxonMobil төмендеуді Қашаған есебінен өтеуді ұсынады
Bloomberg ықтимал шешімдердің бірі ретінде Қашағанды одан әрі игеруді атайды.
Агенттік мәліметінше, ExxonMobil кен орнының әзірге игерілмеген батыс бөлігін дамытуға бағытталған, құны $80 млрд-қа дейін жетуі мүмкін жобаны талқылаған.
Ұсынылып отырған модель «ҚазМұнайГазбен» тең үлестегі бірлескен кәсіпорын құруды қарастырады.
Жаңа жобаның әлеуетті өндірісі тәулігіне 600 мың баррельге дейін бағаланады. Егер бұл параметрлер жүзеге асса, мұндай көлем Теңіздегі төмендеудің елеулі бөлігін өтеп қана қоймай, Қазақстанның мұнай өндіру құрылымын айтарлықтай өзгерте алады.
Алайда әзірге бұл — талқыланып жатқан ұсыныс, бекітілген инвестициялық жоба емес.
ҚМГ $80 млрд жоба жөніндегі келіссөздерді растаған жоқ
Бұл жерде негізгі қайшылық пайда болады.
Тамыз айының басында «ҚазМұнайГаз» басқарма төрағасы Асхат Хасенов ұлттық компания ExxonMobil-мен Қашағанды кеңейтуге арналған $80 млрд жоба жөнінде келіссөз жүргізіп жатыр деген ақпаратты жоққа шығарған.
Сондықтан ықтимал мегажоба туралы мәліметті Қазақстан мен ExxonMobil арасында келісілген шешім ретінде қабылдауға болмайды.
Сонымен бірге компаниялар арасындағы диалог жалғасып келеді. Жуырда ҚМГ мен ExxonMobil Теңіз, Қашаған, геологиялық барлау, технологиялар және ықтимал жаңа инвестицияларды талқылаған. Бірақ нақты жаңа жоба, оның құны немесе іске қосу мерзімі ресми түрде жарияланған жоқ.
Қашағандағы өндіруді ұлғайтуға басқа жобалар да дайындалып жатыр
$80 млрд туралы ақпаратқа қарамастан, Қазақстан Қашағанды әрі қарай дамытуға қазірдің өзінде есеп жасап отыр.
Ресми жоспарларда кен орнында жаңа газ өңдеу қуаттарын салу қарастырылған. 2027 жылы жылына 1 млрд текше метр газ өңдейтін зауытты, ал 2030 жылға қарай қуаты 2,5 млрд текше метр болатын тағы бір кәсіпорынды іске қосу жоспарланған.
Қашағанда газ өңдеу мұнай өндіруді ұлғайту мүмкіндігімен тікелей байланысты: мұнаймен бірге шығатын газды өңдеу немесе қайтадан қабатқа айдау қажет.
Бірақ бұл ресми жарияланған жобалар мен Қашағанның батыс бөлігін $80 млрд-қа игеру жөніндегі ықтимал бастама — мәртебесі мен ауқымы бөлек жобалар.
Қазақстанға Теңізден кейінгі жаңа мұнай көлемдері қажет болады
ExxonMobil-дың жаңа болжамы мұнай саласы үшін келесі бір жылдық көрсеткіштен әлдеқайда ұзақ мерзімді мәселені алға шығарады.
Егер Теңізде өндіру 2027 жылдан кейін шынымен біртіндеп төмендей бастаса, Қазақстанға қосымша мұнай көлемдерін Қашағаннан, басқа қолданыстағы кен орындарынан немесе жаңа жобалардан алу қажет болады.
Сонымен қатар экспорттық инфрақұрылымның маңызы арта түседі. Мұнай өндіру бірнеше ірі жоба мен бағыт арасында неғұрлым кең бөлінсе, саланың бір кен орнының өндірістік динамикасына тәуелділігі соғұрлым төмен болады.
Бұған дейін біз «ҚазМұнайГаз» бен ExxonMobil-дың Теңіз, Қашаған, геологиялық барлау және инвестициялар жөніндегі жаңа келіссөздері туралы жазған едік. Ол кезде нақты жаңа инвестициялар жарияланған жоқ.
Енді бұл диалогтың неге барған сайын маңызды болып келе жатқанын көрсететін жаңа белгі пайда болды: ExxonMobil болжамынша, 2035 жылға қарай Теңіздегі мұнай өндіру ең жоғары деңгеймен салыстырғанда шамамен 40%-ға төмендеуі мүмкін.
