Қазақстан алғашқы шетелдік тапсырыс беруші болды. Қытай өз күшімен әзірлеген G50 ауыр газ турбиналарының үшеуін Қазақстанға жеткізе бастады, ал қуаты 50 МВт болатын алғашқы агрегат жолға шықты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Турбина 28 тамызда Сычуань провинциясының Дэян қаласындағы Dongfang Turbine Co., Ltd. кәсіпорнынан жөнелтілді. Бұл туралы Қытайдың мемлекеттік «Синьхуа» агенттігі хабарлады. Бұл жеткізілім Қытайда дербес әзірленген F-класты ауыр газ турбинасының алғашқы экспорттық тапсырысы саналады.
Қазақстан бірден үш G50 турбинасына тапсырыс берген
Келісімшарт 2025 жылдың қарашасында жасалған. Ол Қазақстандағы электр энергиясын өндіру жобасына арналған үш G50 агрегатын жеткізуді қарастырады. Әр турбинаның қуаты — 50 МВт.
Мәміленің мәні тек жабдық санына тірелмейді. Бұған дейін Қытайда өз күшімен жасалған F-класты ауыр газ турбиналары шетелдік тапсырыс берушіге толық коммерциялық жеткізілім ретінде шығарылмаған.
Яғни Қазақстан қытайлық осы технология алғаш рет шетелдегі нақты коммерциялық пайдалану жағдайында сыналатын нарыққа айналды.
«Синьхуаның» қытай тіліндегі хабарламасында жабдықтың Жамбыл облысына бағытталғаны да көрсетілген.
G50 турбинасын әзірлеуге 13 жыл кеткен
G50 — Dongfang Electric әзірлеген, қуаты 50 МВт болатын F-класты ауыр газ турбинасы.
Қытайлық деректерге сәйкес, бұл машинаны жасауға 13 жыл кеткен. Ол осы қуат санатындағы Қытайда дербес әзірленген F-класты ауыр газ турбиналарының бірі.
Қытай үшін мұндай жабдықты экспортқа шығару өнеркәсіптік тұрғыдан ерекше мәнге ие. Ауыр газ турбиналары нарығы ондаған жыл бойы технологиялық кіру шегі өте жоғары және ірі өндірушілер саны шектеулі сегмент болып келді.
Оның себебі конструкцияның күрделілігінде.
F-класты турбиналар шамамен 1 400 градус Цельсий температурада жұмыс істейді. Оларды әзірлеу үшін ыстыққа төзімді қорытпалар, дәл құю технологиялары мен аэродинамиканы қоса алғанда, 100-ден астам бағыттағы құзырет қажет.
Бұл техникалық ерекшеліктерді Қытайдың People’s Daily басылымы да атап өткен.
Яғни тапсырыс беруші кәдімгі генератор сатып алып отырған жоқ. Әңгіме ірі энергетикалық нысандарға арналған ең күрделі жабдық түрлерінің бірі туралы болып отыр.
Қытай турбинаны Қазақстан жағдайына бейімдеген
Dongfang Turbine тек жабдықты жеткізумен шектелмейді.
Компания бас директорының орынбасары Ли Хэ өндіруші үш агрегатқа олардың бүкіл пайдалану мерзімі бойы кешенді сервистік қолдау көрсететінін мәлімдеді.
Қазақстандағы пайдалану талаптарына сай компания бірқатар тораптарды арнайы бейімдеген. Олардың арасында ауа қабылдау және роторлық жүйелер бар.
Қытайлық салалық материалдарда жабдықты дайындау кезінде өңірдің климаттық жағдайы мен энергожүйенің ерекшеліктері де ескерілгені айтылады.
Қазақстан үшін бұл келісімнің маңызды бөлігі. Күрделі энергетикалық жабдыққа ондаған жыл бойы техникалық қызмет, қосалқы бөлшектер және инженерлік қолдау қажет. Сондықтан турбинаның нақты пайдалану құны оны сатып алу бағасымен ғана өлшенбейді.
Жамбыл облысына жаңа энергетикалық жабдық келеді
G50 турбиналарының Жамбыл облысына жөнелтілуі Қазақстанның оңтүстігінде газ генерациясын кеңейту жүріп жатқан кезеңге тұспа-тұс келді.
Алғашқы турбина жолға шыққанға дейін сегіз күн бұрын Қазақстанның Энергетика министрлігі 2027 жылы 845 МВт жаңа энергетикалық қуатты іске қосу жоспары туралы хабарлаған.
Ведомство жоспарында Жамбыл ГРЭС-інде жалпы қуаты 210 МВт болатын бес газтурбиналық қондырғыны іске қосу да бар.
Бұл туралы Қазақстан Энергетика министрлігінің ресми хабарламасында айтылған.
Алайда министрліктің ашық ақпаратында осы бес қондырғы Dongfang G50 турбиналары екені тікелей көрсетілмеген.
Сондықтан қосымша ресми растаусыз бұл екі жобаны бір жоба деп көрсетуге болмайды.
Қытайлық дереккөздер тек үш G50 турбинасының Жамбыл облысындағы энергетикалық жобаға арналғанын хабарлайды.
Үш турбина ұзақ мерзімді сервистік келісімді де білдіреді
Dongfang Electric үшін Қазақстандағы тапсырыс тек жабдық экспорты емес.
Компания алғаш рет өз F-класты турбинасын Қытайдан тыс жерде нақты пайдалану жағдайында көрсету мүмкіндігіне ие болып отыр.
Турбиналармен бірге өндіруші техникалық қызметті, инженерлік шешімдерді, қосалқы бөлшектер мен техникалық сараптаманы да экспорттайды.
Қытайлық салалық материалдарда бұл келісім жабдықты жеке сатудан «жабдық плюс сервис» моделіне көшу мысалы ретінде қарастырылады.
Қазақстан үшін мұндай схеманың екінші жағы да бар. Жобаның сенімділігі G50 турбинасының іске қосылған кездегі техникалық көрсеткіштеріне ғана емес, өндірушінің оны бүкіл пайдалану мерзімі бойы сапалы сүйемелдей алуына да байланысты болады.
Қытай 550 МВт-қа дейінгі турбиналарды әзірлеп жатыр
G50 жеткізілімі Қытайдың ауыр газ турбиналары желісін белсенді кеңейтіп жатқан кезеңге сәйкес келді.
Dongfang Turbine компаниясының таза әрі тиімді турбиналық энергетикалық жабдық жөніндегі ұлттық зертханасының басшысы Фан Юй қытайлық әзірлемелер әртүрлі қуат санаттарын қамтып, ең ірі үлгілердің қуаты 550 МВт-қа дейін жететінін мәлімдеген.
Бұл туралы да People’s Daily материалында жазылған.
Бұл Қазақстанмен жасалған келісімді Қытай үшін де маңызды етеді.
Егер алғашқы экспорттық G50 турбиналары мәлімделген техникалық параметрлері мен сенімділігін дәлелдесе, қытайлық өндірушілер келесі халықаралық тендерлерде нақты шетелдік референстік жобаға сүйене алады.
Сиань Цзяотун университетінің профессоры Фэн Чжэньпин Қытай өндірушілерінің негізгі артықшылықтарының қатарында толық өндірістік тізбекті, жедел жеткізу мүмкіндігін және баға бойынша бәсекеге қабілеттілікті атаған.
Газ турбиналарына сұранысты AI дата-орталықтары да арттырып отыр
Бұл мәміленің тағы бір жаһандық фоны бар.
Газ турбиналарына әлемдік сұраныс тек энергетикалық жүйелердің өзгеруінен өсіп жатқан жоқ. «Синьхуа» мәліметінше, жасанды интеллект жүйелеріне қызмет көрсететін дата-орталықтардың электр энергиясына деген сұранысының артуы да қосымша факторға айналған.
Бұл туралы агенттіктің ағылшын тіліндегі материалында айтылған.
Дата-орталықтарға тәулік бойы үлкен көлемде тұрақты электр энергиясы қажет.
Осы жағдайда газ генерациясы салыстырмалы түрде қысқа мерзімде басқарылатын электр қуатын іске қосуға мүмкіндік беретін құралдардың бірі болып қала береді.
Қазақстандық тапсырыс екі үдерістің түйіскен жерінде тұр: ел өз генерациялық қуатын арттырып жатыр, ал Қытай өзі әзірлеген F-класты ауыр газ турбинасын алғаш рет шетел нарығына шығарып отыр.
Алғашқы G50 жолға шықты. Келісімшарт бойынша Қазақстан бұдан кейін тағы екі турбина алуы тиіс.
Бұған дейін біз Қазақстанның 2027 жылдың бірінші тоқсанында электр энергиясына деген ішкі қажеттілікті толық жабуды жоспарлап отырғаны туралы жазған едік. Жоспар бойынша 2027 жылы 845 МВт жаңа қуат іске қосылады, оның едәуір бөлігі газ генерациясына тиесілі.
