Қазақстан ICESCO-мен әріптестігін жаңа деңгейге көтерді.
Нью-Йоркте тараптар ғылым, жоғары білім, зерттеу, инновация және бірлескен халықаралық жобаларды қамтитын меморандумға қол қойды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-сессиясы аясында өтіп жатқан Science Summit 2026 алаңында ұйымдастырылды. Диалогты Қазақстанның Ғылым және жоғары білім министрлігі мен ICESCO бірлесіп өткізді.
Меморандум енді нақты жобалармен толығуы тиіс
«Ғылыми дипломатия және жаһандық ынтымақтастық» тақырыбындағы кездесудің негізгі практикалық нәтижесі — Қазақстанның Ғылым және жоғары білім министрлігі мен ICESCO арасындағы ынтымақтастық туралы меморандум.
Құжат ғылым, жоғары білім, зерттеу және инновациялар саласындағы байланысты кеңейтуді, сондай-ақ бірлескен жобалар мен бастамаларды іске асыруды көздейді.
Алайда жарияланған мәліметтерде әзірге нақты жобалардың мерзімі, қаржыландыру көлемі немесе қазақстандық университеттер мен ғылыми ұйымдардың оған қатысу тетіктері көрсетілмеген.
Сондықтан меморандумның нақты әсері келесі кезеңде айқындалады: тараптар қандай зерттеулерді, академиялық бағдарламаларды және технологиялық жобаларды іске қосатыны шешуші рөл атқарады.
Күн тәртібінің өзегінде жасанды интеллект тұр
Кездесуде жасанды интеллект технологияларына және жоғары өнімді есептеу инфрақұрылымына қолжетімділікті кеңейту мәселесі де қаралды.
ICESCO бұған дейін ғылыми зерттеулерді қолдауға, мамандардың құзыретін арттыруға және білім алмасуға бағытталған жасанды интеллект пен жоғары өнімді есептеу инфрақұрылымына кең қолжетімділік бастамасын талқылауды жоспарлағанын хабарлаған.
Қазақстан үшін бұл мәселе тек ғылыми дипломатиямен шектелмейді. Қуатты есептеу инфрақұрылымына қолжетімділік университеттер мен зерттеу орталықтарының үлкен деректермен, күрделі модельдермен және жасанды интеллект жүйелерімен жұмыс істеу мүмкіндігіне тікелей әсер етеді.
Әзірге әңгіме халықаралық бастама мен ықтимал ынтымақтастық тетіктері туралы болып отыр. Қазақстандық зерттеушілер үшін нақты шарттар жарияланған жоқ.
Әл-Фараби атындағы орталық ғылыми байланысты күшейтпек
Диалог аясында Al Farabi–ICESCO Center for Science Diplomacy — Әл-Фараби–ICESCO ғылыми дипломатия орталығын дамыту бастамасы да талқыланды.
ICESCO бұл жобаны Нью-Йорктегі кездесудің негізгі бағыттарының бірі ретінде атаған. Орталық халықаралық ғылыми байланыстарды кеңейтуге, білім алмасуға және мамандардың кәсіби әлеуетін дамытуға бағытталмақ.
Бұл Қазақстан мен ICESCO арасындағы бұған дейін басталған ынтымақтастықтың жалғасы.
2026 жылғы сәуірде ICESCO мен «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы бірлескен ICESCO спутнигі жобасы бойынша меморандумға қол қойған еді. Оның ұшырылымы 2028 жылға жоспарланған, ал жоба ғылыми және экологиялық зерттеулерге бағытталған.
Қазақстан өзін Еуропа мен Азияны жалғайтын ғылыми алаң ретінде таныстырды
Қазақстан делегациясын Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университетінің басқарма төрағасы — ректоры Сәуле Сағынтаева басқарды.
Панельдік сессияда ол «Қазақстан — білім, инновация және ынтымақтастық көпірі» тақырыбында баяндама жасады.
Баяндамада Қазақстанның Еуропа мен Азия тоғысындағы стратегиялық орны, халықаралық ғылыми және академиялық байланыстарды кеңейту, адами капиталды дамыту, жоғары білімді интернационалдандыру және ғылым мен өндіріс арасындағы байланысты күшейту мәселелері көтерілді.
Сессияның модераторы ICESCO-ның ғылым және қоршаған орта секторының басшысы Қуаныш Ерғалиев болды.
Нью-Йорк мәлімдемесі ортақ бағыттарды бекітті
Кездесу қорытындысында New York Joint Statement on Science Diplomacy for Inclusive Global Development — инклюзивті жаһандық даму үшін ғылыми дипломатия жөніндегі Нью-Йорк бірлескен мәлімдемесі қабылданды.
Құжат халықаралық ғылыми ынтымақтастықты одан әрі дамытуға арналған басым бағыттарды айқындайды.
ICESCO кездесу алдында бұл бастама ғылыми және инновациялық жүйедегі халықаралық байланысты күшейтуге, соның ішінде Жаһандық Оңтүстік елдерінің қатысуын арттыруға бағытталатынын хабарлаған.
Қазақстан үшін ендігі негізгі мәселе меморандумның мазмұнын нақты жобалармен толықтыруға тіреледі. Қандай университеттер мен ғылыми орталықтар халықаралық бағдарламаларға қатысатыны, есептеу инфрақұрылымына қолжетімділік қалай ұйымдастырылатыны және бастамалардың нақты мерзімі қашан белгіленетіні алдағы кезеңде белгілі болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның жасанды интеллект, ғылым және дипломатия саласындағы халықаралық байланыстарын қалай күшейтіп жатқаны туралы жазған едік.
