Қытай бизнесі Қазақстанға инвестициялық қызығушылығын кеңейтіп жатыр.
Мұнай-газ секторынан бөлек, инвесторлар жасанды интеллект инфрақұрылымына, ірі деректерді өңдеу орталықтары кластеріне және атом өндірісінің толық цикліне назар аударды, деп хабарлайды DKNews.kz.
25 қыркүйекте Алматыда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Hong Kong Sino-Science Oil and Gas, VNET Group, Shanghai Junhe Atomic Technology және Silk Road Finance Corporation компанияларының басшыларымен кездесті. Келіссөздердің негізгі тақырыптары энергетика, цифрландыру және қаржы салалары болды.
VNET Қазақстанда ірі ЦОД кластерін құруға қызығушылық танытты
Кездесудегі ең назар аударарлық мәлімдемелердің бірі VNET Group директорлар кеңесінің атқарушы төрағасы Чэнь Шэн тарапынан айтылды. Компания Қазақстанда ірі ЦОД кластерін және жасанды интеллектке арналған инфрақұрылым құруға қатысуға мүдделі екенін білдірді.
Қазақстан үшін бұл тек есептеу қуаттарын орналастыру мәселесімен шектелмейді. Тоқаев ынтымақтастықтың бірнеше бағытын атап өтті: инвестиция тарту, технологияларды жергіліктендіру, бірлескен зерттеулер, таланттарды қолдау және құзырет орталықтарын құру.
Бұл цифрлық инфрақұрылым бойынша келіссөздердің жай ғана серверлік алаңдар салудан ауқымды екенін көрсетеді. Қазақстан есептеу қуаттарына салынатын инвестицияларды технология трансферімен және мамандар даярлаумен ұштастыруға ниетті.
Атом саласындағы ынтымақтастық шағын реакторлар құрастыруға дейін баруы мүмкін
Shanghai Junhe Atomic Technology басшысы Тянь Цзяшумен өткен келіссөзде өндірістік тізбекті одан әрі тереңдету мәселесі көтерілді.
Тараптар атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалануды перспективалы бағыт деп атады. Қазақстан тарапы табиғи уранды өңдеуден және ядролық отын өндіруден бастап шағын модульдік реакторларды құрастыруға дейінгі толық өндірістік цикл құрудың принципті маңызын атап өтті.
Өзінің шикізат базасы бар Қазақстан үшін мұндай тәсіл елдің атом саласындағы рөлін тек уран өндірумен шектемей, өндірістің келесі кезеңдеріне шығуға мүмкіндік беруі мүмкін. Алайда кездесуде ықтимал жобалардың құны, нақты орналасатын жері, іске асыру мерзімі немесе болашақ реакторлардың техникалық параметрлері айтылған жоқ.
Shanghai Junhe Atomic Technology шағын атом энергетикасы бағытымен де айналысады. Nuclear Forum 2026 бағдарламасында компания өкілі шағын модульдік реакторларды жасанды интеллект дәуіріндегі инфрақұрылым үшін энергия көзі ретінде таныстырған.
Қытай компаниясы Қазақстанға $3 млрд-тан астам инвестиция салған
Жасанды интеллект пен шағын атом энергетикасына қатысты жобалар әзірге талқылау кезеңінде болса, Hong Kong Sino-Science Oil and Gas компаниясымен ынтымақтастықтың тарихы әлдеқайда ұзақ.
Тоқаев компания басшысы Инь Цайваньға «Қазақстан – Қытай» инвестициялық форумын ұйымдастыруға қосқан үлесі үшін алғыс айтты. Кездесуде айтылған мәлімет бойынша, компания Қазақстанда жұмыс істеген жылдары $3 млрд-тан астам инвестиция салып, мұнай-газ саласындағы негізгі қатысушылардың біріне айналған.
Бұл көрсеткіш бұған дейін Үкімет деңгейінде де жарияланған. 2025 жылғы маусымда Премьер-министрдің ресми ресурсы Hong Kong Sino-Science Oil and Gas-пен байланысты Geo-Jade Petroleum компаниясы Қазақстанда он жылдан астам уақыт жұмыс істеп келе жатқанын, жалпы құны $3 млрд-тан асатын жобаларды жүзеге асырғанын және мыңға жуық тұрақты жұмыс орнын құрғанын хабарлаған.
Енді қытайлық тарап дәстүрлі энергетикаға ғана емес, жаңа салаларға да инвестиция көлемін арттыруға дайын екенін мәлімдеп отыр.
Қазақстан инвесторларға тек шикізат жобаларын ұсынғысы келмейді
Тоқаев Қазақстан мен Қытай арасындағы жан-жақты стратегиялық серіктестіктің қарқынын атап өтіп, ынтымақтастыққа тереңірек технологиялық және өнеркәсіптік мазмұн беру қажет екенін айтты.
Алматыда талқыланған жобаларды біріктіретін негізгі бағыт та осы. Мұнай-газ секторындағы инвестициялар қазірдің өзінде миллиардтаған доллармен өлшенеді, ал келіссөздердің келесі кезеңі жасанды интеллект инфрақұрылымын, технологияларды жергіліктендіруді, бірлескен зерттеулерді және атом өндірісін қамтиды.
Қытай компанияларының басшылары Қазақстандағы инвестициялық ахуалды жақсарту бағытындағы қадамдар мен институционалдық реформаларды жоғары бағалады. Олардың пікірінше, мемлекеттік институттарды жетілдіру елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын көрсететін факторлардың бірі.
Ендігі басты мәселе — талқыланған бастамалардың қайсысы нақты инвестициялық келісімдерге ұласатыны. ЦОД кластері, жасанды интеллект инфрақұрылымы және шағын модульдік реакторларды құрастыру жобалары бойынша нақты қаржы көлемі мен мерзімдер әзірге жарияланған жоқ.
