Ауқымды құрылыс өнеркәсіпке үлкен тапсырыс әкелуі мүмкін.
Қазақстан 2029 жылға дейін құны 90 млрд доллардан асатын инфрақұрылым жобаларын жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Үкімет бұл бағдарламаны бірлескен өндірістер құрумен және жабдық шығаруды жергіліктендірумен байланыстыруға ниетті.
Бұл туралы Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Минскіде өткен «ИННОПРОМ. Беларусь» халықаралық өнеркәсіп көрмесінің пленарлық отырысында мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
90 млрд долларлық бағдарлама зауыттарға ұзақмерзімді тапсырыс беруі мүмкін
Бектенов сөзінде негізгі назарды тек құрылыс көлеміне емес, инфрақұрылымды жаңарту мен өнеркәсіптік кооперацияны қатар дамытуға аударды.
Бағдарлама энергетика, көлік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және әлеуметтік нысандарды қамтиды. Бұл жабдық, компоненттер және өнеркәсіптік шешімдер шығаратын кәсіпорындар үшін бірнеше ірі секторда жаңа сұраныс қалыптасуы мүмкін деген сөз.
Қазақстан Үкіметі бірлескен өндірістер ашуға және жабдық шығаруды ел ішінде жергіліктендіруге мүдделі екенін мәлімдеді.
«Қазақстан Президентінің бастамасымен еліміз инфрақұрылымды ауқымды жаңарту бағдарламасын іске асырып жатыр. Үкімет алдына тұрақты экономикалық өсім мен азаматтардың өмір сапасын арттыру үшін қажетті инфрақұрылымның озыңқы дамуын қамтамасыз ету міндеті қойылды. 2029 жылға дейінгі Ұлттық инфрақұрылымдық жоспар аясында 90 млрд доллардан астам сомаға жобаларды іске асыру көзделген. Іс жүзінде энергетика, көлік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және әлеуметтік нысандарды қамтитын үлкен құрылыс бағдарламасы туралы сөз болып отыр. Бұл өнеркәсіптік кооперацияның дамуына, жаңа кәсіпорындардың құрылуына және тұрақты өндірістік тізбектердің қалыптасуына елеулі серпін береді», — деді Олжас Бектенов.
Бағдарламаның ауқымы бір ғана қаржы көлемімен шектелмейді. Ұлттық инфрақұрылымдық жоспар 2029 жылға дейін ел экономикасының базалық салаларын жаңартуға бағытталған жобаларды қамтиды.
Жергіліктендіру инфрақұрылымдық саясаттың негізгі бөлігіне айналады
Қазақстандық бизнес үшін ең маңызды мәселе — осы сұраныстың қанша бөлігі ел ішінде қалатыны.
Егер жабдық пен компоненттер Қазақстанда шығарылса, инфрақұрылымға жұмсалатын қаражат құрылыс саласын ғана емес, жұмыс істеп тұрған зауыттарды жүктеуге және жаңа өндірістердің ашылуына да ықпал етуі мүмкін.
Бектенов Минскідегі сөзінде дәл осы байланысты алға шығарды: құрылыс бағдарламасы өнеркәсіптік кооперациямен қатар жүруі тиіс.
Бұл әсіресе энергетика мен коммуналдық инфрақұрылым үшін өзекті. Мұндай жобаларда трансформаторлар, электр жабдықтары, құбырлар, құрылыс материалдары және басқа да өнеркәсіп өнімдеріне тұрақты сұраныс пайда болады.
Дегенмен жобалардың болуы белгілі бір өндірушіге автоматты түрде келісімшарт беріледі дегенді білдірмейді. Қазақстандық кәсіпорындардың нақты қанша тапсырыс алатыны сатып алу талаптарына, жергіліктендіру деңгейіне және әр жобаның шарттарына байланысты болады.
Өңдеу өнеркәсібінің үлесі 46,7 пайызға жетті
Премьер-министр келтірген тағы бір маңызды көрсеткіш — 46,7 пайыз.
Үкімет мәліметінше, өңдеу өндірістерінің Қазақстан өнеркәсібіндегі үлесі осы деңгейге жеткен. Ел билігі экономиканы шикізаттық модельден қосылған құны жоғары өндірістерге қарай кезең-кезеңімен бұруды көздеп отыр.
Осы тұрғыдан алғанда инфрақұрылымдық бағдарлама екі міндетті қатар шешуге мүмкіндік береді.
Біріншіден, жаңа жолдар, энергия нысандары мен коммуналдық желілердің өзі өнеркәсіп өнімдеріне сұраныс қалыптастырады. Екіншіден, жаңартылған инфрақұрылым жаңа кәсіпорындардың жұмыс істеуіне қажетті база болады.
Сондықтан 2029 жылға дейін қанша нысан салынатыны ғана емес, сол құрылысқа арналған жабдықтың қай жерде өндірілетіні де шешуші мәнге ие.
IT-қызмет экспорты 1,1 млрд доллардан асты
Бектенов сөзінің жеке бөлігі технологиялық инфрақұрылымға арналды.
Қазақстанның IT-қызмет экспорты 1,1 млрд доллардан асып отыр. Елде Alem.Cloud және AL Farabium суперкомпьютерлік кластерлері, Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығы дамып келеді, сондай-ақ «Деректер орталықтары алқабының» құрылысы белсенді кезеңге өткен.
Бұл инфрақұрылымның мақсаты IT нарығымен ғана шектелмейді.
Үкімет суперкомпьютерлік қуатты өнеркәсіптік жасанды интеллектіні, кәсіпорындардың цифрлық егіздерін және роботтандыру жүйелерін енгізуге пайдалануды көздеп отыр.
Бұл болашақ инфрақұрылымдық жобаларда бәсеке тек құрылыс материалдары мен дәстүрлі жабдық үшін емес, цифрлық шешімдер үшін де күшейетінін көрсетеді.
Қазақстан өндірістік тізбектер жаңарып жатқан кезеңде серіктес іздейді
Бектеновтің мәлімдемесі халықаралық өнеркәсіптік кооперацияға бағытталған Минск алаңында жасалды.
Пленарлық отырысқа Беларусь Премьер-министрі Александр Турчин, Ресей Үкіметінің төрағасы Михаил Мишустин, Өзбекстан Премьер-министрі Абдулла Арипов, Қырғызстан Министрлер кабинетінің төрағасы — Президент әкімшілігінің басшысы Адылбек Қасымалиев және Никарагуа өкілі қатысты.
Әлемдік экономикада өндірістік тізбектер қайта құрылып жатқан кезде Қазақстан үшін жаңа серіктестік пен технология тарту мәселесі өзекті болып отыр.
90 млрд доллардан асатын инфрақұрылымдық жобалар болашақ сұраныстың ауқымын көрсетеді. Бірақ бұл қаражаттың қазақстандық өнеркәсіпке нақты әсері жабдықтың, материалдардың және технологиялық шешімдердің қаншалықты ел ішінде өндірілетініне байланысты болады.
Сондықтан алдағы жылдардағы негізгі мәселе құрылыс көлемінен де кең: инфрақұрылымға бөлінген миллиардтар Қазақстанда жаңа өндірістік тізбектер қалыптастыра ала ма деген сұрақ алдыңғы қатарға шығады.
