Қазақстанның көне жазба мұраны сақтау тәжірибесі халықаралық деңгейде таныстырылды. Арменияның Ұлттық кітапханасында өткен «Тұрақты болашақ үшін мұраны сақтау» конференциясында қазақстандық мамандар сирек кездесетін кітаптар мен қолжазбаларды қорғау, цифрландыру және тарихи құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесуге Қазақстанның жетекші ұлттық кітапханаларының өкілдері қатысып, мәдени мұраны сақтау саласындағы тәжірибелерімен бөлісті.
Армениядағы конференцияда қандай мәселелер көтерілді?
Халықаралық конференция Арменияның Ұлттық кітапханасында ұйымдастырылды.
Іс-шараға Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасы, Ұлттық академиялық кітапханасы және Ұлттық кітапхананың Сирек кездесетін кітаптар мен қолжазбалар қызметінің басшылары қатысты.
Кездесудің негізгі тақырыбы — тарихи жазба мұраны келешек ұрпаққа жеткізу үшін заманауи технологиялар мен халықаралық ынтымақтастық мүмкіндіктерін пайдалану.
Қатысушылар кітапхана қорларын цифрландыру, ұлттық жазба мұраны сақтау, мәдени құндылықтарды халықаралық деңгейде таныту және ақпараттық қауіпсіздік мәселелеріне назар аударды.
Қазақстан қандай тәжірибесін ұсынды?
Конференция аясында «Ұлттық мұраны сақтау және насихаттау: ТМД елдерінің кітапханалары» атты секция жұмыс істеді.
Осы алаңда қазақстандық делегация ҚР Ұлттық кітапханасының қорында сақталған көне славян жазба мұраларын зерттеу және сақтау тәжірибесін таныстырды.
Бұл бағыттың маңызы — Қазақстан кітапханаларында тек ұлттық әдебиет пен тарихи құжаттар ғана емес, әртүрлі халықтардың жазба мұралары да сақталатынында.
Мұндай қорларды зерттеу мәдениеттер арасындағы тарихи байланысты тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Ал сирек қолжазбаларды сақтау олардың физикалық жағдайын бақылауды, ғылыми сипаттауды және ұзақмерзімді қорғау тәсілдерін қолдануды талап етеді.
Көне кітаптарды цифрландыру не үшін қажет?
Конференцияда талқыланған маңызды бағыттардың бірі — кітапхана қорларын цифрландыру.
Сирек кездесетін кітаптар мен қолжазбалар уақыт өте тозуы мүмкін. Оларды жиі пайдалану да түпнұсқалардың сақталуына әсер етеді.
Цифрлық көшірмелер зерттеушілер мен оқырмандарға тарихи материалдармен жұмыс істеуге мүмкіндік беріп, түпнұсқаларды артық пайдалануды азайта алады.
Сонымен қатар цифрландыру әртүрлі елдердегі кітапханалар мен ғылыми орталықтардың бірлескен зерттеу жүргізуіне жағдай жасайды.
Дегенмен цифрлық көшірме жасау түпнұсқаны сақтаудың орнын толық баспайды. Қолжазбалардың өзіне де арнайы сақтау жағдайлары қажет.
Кітапханалардағы киберқауіпсіздік неге маңызды?
Халықаралық кездесуде кітапханалардағы деректердің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі де көтерілді.
Кітапхана қорлары цифрлық форматқа көшкен сайын электрондық каталогтар, қолжазба көшірмелері және ақпараттық жүйелер маңызды дереккөзге айналады.
Оларды қорғау тек техникалық мәселе емес. Ақпараттың жоғалуы немесе бұзылуы ғылыми зерттеулерге, мәдени мұраға қолжетімділікке және кітапханалардың күнделікті жұмысына әсер етуі мүмкін.
Сондықтан цифрландырумен қатар деректерді резервтік сақтау, ақпараттық жүйелерді қорғау және электрондық архивтердің тұрақты жұмысын қамтамасыз ету маңызды.
Конференцияда нақты қандай киберқауіпсіздік шешімдері ұсынылғаны туралы мәлімет берілген жоқ.
Халықаралық сарапшылар қандай тәжірибе бөлісті?
Конференция барысында халықаралық сарапшылар кітапхана және архив ісіндегі заманауи әдістерге арналған шеберлік сабақтарын өткізді.
Мұндай практикалық кездесулер мамандарға мәдени мұраны сақтау саласындағы жаңа тәсілдермен танысуға мүмкіндік береді.
Әсіресе сирек кітаптармен және тарихи құжаттармен жұмыс істейтін қызметкерлер үшін халықаралық тәжірибе алмасу маңызды.
Өйткені жазба мұраны сақтау бір ғана кітапхананың міндеті емес. Ол ғылыми зерттеуді, реставрацияны, цифрлық технологияларды және кәсіби ынтымақтастықты біріктіреді.
Қазақстан кітапханалары үшін бұл нені білдіреді?
Армениядағы конференция Қазақстанның кітапхана саласындағы халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік берді.
Қазақcтандық делегация көне славян жазба мұраларын сақтау тәжірибесін таныстырып қана қоймай, кітапхана және архив ісіндегі заманауи тәсілдермен танысты.
Бұл бағыттағы ынтымақтастық тарихи қорларды зерттеу, цифрлық қолжетімділікті кеңейту және мәдени мұраны қорғау үшін маңызды.
Конференцияның басты мәні де осында: ғасырлар бойы сақталған жазба мұраны келешек ұрпаққа жеткізу үшін дәстүрлі сақтау әдістерін жаңа технологиялармен ұштастыру қажет.
Қосымша жаңалықтарды DKNews.kz сайтынан оқыңыз.
