Қазақстандағы металлургиялық қалдықтар бағалы металдардың жаңа көзіне айналуы мүмкін. Грекияның Metlen Energy & Metals өнеркәсіптік тобы елімізде өндірістік қалдықтарды қайта өңдеп, олардың құрамынан мыс, мырыш, никель және кобальт алуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба Қазақстан үкіметі деңгейінде талқыланып жатыр. Алайда инвестиция көлемі, кәсіпорынның қай өңірде орналасатыны және өндірістің қашан іске қосылатыны әзірге жарияланған жоқ.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, сыртқы істер министрінің орынбасары Ардақ Зебешев Metlen Energy & Metals компаниясының делегациясымен кездесті. Тараптар жобаны іске асыру кезеңдерін, логистикалық мәселелерді және мемлекеттік қолдау тетіктерін талқылады.
Металлургиялық қалдықтардан төрт түрлі бағалы металл алынбақ
Грекиялық компанияның басты мақсаты – металлургия кәсіпорындарынан қалған қалдықтарды қайта өңдеп, олардың құрамындағы құнды металдарды бөліп алу.
Әңгіме ең алдымен мыс, мырыш, никель және кобальт туралы болып отыр. Бұл металдар электр техникасында, аккумулятор өндірісінде, машина жасауда және өнеркәсіптің басқа да салаларында қолданылады.
Қазақстан үшін мұндай жобаның тиімділігі қалдықтарды қайта пайдалануға байланысты.
Өндірістен қалған шикізатты тек сақтап қоюдың орнына, оны қайта өңдеп, қосымша құны жоғары өнім алуға болады. Бұл кәсіпорындарға бұрын пайдаланылмаған ресурстарды экономикалық айналымға тартуға мүмкіндік береді.
Дегенмен қалдықтарды қай кәсіпорындар жеткізетіні және олардың қанша көлемде өңделетіні әзірге белгісіз.
Metlen Қазақстанда өндіріс ашу шарттарын талқылап жатыр
Келіссөздерге Metlen Energy & Metals компаниясының M Critical & Rare Metals бағыты бойынша коммерциялық директоры Александрос Контузоглу қатысты.
Сондай-ақ кездесуге компанияның заң кеңесшісі, Қазақстан-Грекия іскерлік кеңесінің тең төрағасы Томас Ламнидис келді.
Тараптар жобаны кезең-кезеңімен жүзеге асыру жолдарын қарастырды. Күн тәртібінде қалдықтарды тасымалдау, мемлекеттік қолдау шаралары және қазақстандық компаниялармен ынтымақтастық мәселелері болды.
Мұндай өндірістің экономикалық тиімділігі бірнеше факторға тәуелді. Атап айтқанда, қалдықтардың құрамы, оларды жеткізу шығындары және металдарды бөліп алу технологиясының тиімділігі шешуші рөл атқарады.
Сыртқы істер министрінің орынбасары Ардақ Зебешев Қазақстан тарапының жобаны қолдауға дайын екенін мәлімдеді.
«Компанияның металлургиялық қалдықтарды қайта өңдеу жөніндегі жоспарлары Үкіметтің өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеу, ресурстарды тиімді пайдалану және қосылған құны жоғары өндірістерді дамыту саласындағы басымдықтарына сәйкес келеді. Біз жобаны одан әрі дамытуға, бейінді министрліктермен, әкімдіктермен және қазақстандық компаниялармен өзара іс-қимыл орнатуға жәрдемдесуге дайынбыз», – деді Ардақ Зебешев.
Жобаны барлық кезеңде сүйемелдеуге «KAZAKH INVEST» ұлттық компаниясы да дайын.
Алайда мемлекеттік қолдауға әзірлік білдіру кәсіпорын құрылысы туралы түпкілікті шешім қабылданғанын немесе жобаға қаржы бөлінгенін білдірмейді.
Грекиялық компания Қазақстан металлургиясына бұрыннан қызығушылық танытып келеді
Metlen Energy & Metals үшін Қазақстан нарығы жаңа бағыт емес.
2026 жылғы шілдеде компания өкілдері «Бәйтерек» холдингімен металлургия және энергетика салаларындағы ынтымақтастықты талқылаған болатын.
Сол кездесуде компания металлургиялық қалдықтарды қайта өңдеуге және олардың құрамынан бағалы металдарды бөліп алуға маманданған M Circular Metals бағытын таныстырды.
Бұл бағытта гидрометаллургиялық технологиялар қолданылады. Аталған әдістер металдарды химиялық ерітінділердің көмегімен бөліп алуға негізделген.
Metlen Energy & Metals әлемнің 40-тан астам елінде жұмыс істейді және Еуропадағы ірі алюминий өндірушілердің бірі саналады. Компания акциялары Лондон қор биржасында саудаланады.
Қазақстанмен ынтымақтастық аясында бұған дейін аса маңызды минералдық шикізат пен алюминий өнеркәсібіне қатысты мүмкіндіктер де қарастырылған.
Зауыттың қайда салынатыны және қанша қаржы жұмсалатыны белгісіз
Жобаға қатысты келіссөздер жалғасқанымен, инвестор әзірге негізгі өндірістік көрсеткіштерді жариялаған жоқ.
Атап айтқанда, инвестиция көлемі, зауыттың жобалық қуаты және оның орналасатын өңірі белгісіз. Жыл сайын қанша тонна металлургиялық қалдық өңделетіні де нақтыланбаған.
Сондықтан жобаның болашақтағы экономикалық нәтижесін немесе қазақстандық кәсіпорындар үшін нақты пайдасын бағалауға әлі ерте.
Соған қарамастан Қазақстанда металлургиялық қалдықтарды қайта өңдеу тәжірибесі бар. Бұған дейін DKNews.kz сайтында Қазақстандағы өнеркәсіптік жобалар туралы материалдар жарияланған болатын. Осындай өндірістердің дамуы қалдықтарды екінші рет пайдалануға және олардың құрамындағы пайдалы компоненттерді алуға бағытталған.
Грекиялық инвестордың жобасы жүзеге асса, қайта өңдеу арқылы алынатын металдардың қатары никель мен кобальт есебінен кеңеюі мүмкін.
Бірақ бұл үшін технологияның Қазақстандағы қалдықтардың нақты құрамына қаншалықты сәйкес келетінін анықтау қажет.
22 қазанда Шымкентте инвестормен келіссөз жалғасуы мүмкін
Ардақ Зебешев Metlen Energy & Metals делегациясын 22 қазанда Шымкентте өтетін Қазақстанның жаһандық инвестициялар жөніндегі дөңгелек үстеліне (KGIR) қатысуға шақырды.
Бұл алаңда шетелдік инвесторлармен байланыс орнатып, жаңа жобаларды талқылауға мүмкіндік бар.
Әзірге грек компаниясының Қазақстанда зауыт салатыны туралы түпкілікті инвестициялық келісім жарияланған жоқ. Ресми ақпаратта жобаны пысықтау және оны іске асыруға қажетті жағдайларды талқылау жөнінде айтылған.
Алдағы кезеңде өндіріс орнының қайда орналасатыны, шикізаттың қайдан жеткізілетіні және инвестордың қанша қаражат жұмсауға дайын екені белгілі болуы тиіс.
Осы мәліметтер нақтыланған кезде металлургиялық қалдықтардан мыс, никель мен кобальт алу жоспарының нақты өндірістік жобаға қаншалықты жақындағанын бағалауға болады.
