Қазақстан Камбоджа нарығына астық, өсімдік майы мен ет өнімдерін жеткізуге және Оңтүстік-Шығыс Азияға шығатын жаңа логистикалық мүмкіндіктерді дамытуға мүдделі. Бұл мәселелер Астанада Премьер-министр Олжас Бектенов пен Камбоджа Үкіметінің басшысы Хун Манеттің кездесуінде талқыланды. ҚР Үкіметінің ресми хабарлауынша, тараптар инвестиция, ауыл шаруашылығы, көлік логистикасы, цифрландыру және жасанды интеллект салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуге назар аударды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Келіссөздегі маңызды ұсыныстардың бірі – Транскаспий халықаралық көлік бағытын Қытай – Лаос – Вьетнам – Камбоджа дәлізімен ұштастыру. Бұл бастама Орталық Азия мен Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы сауда байланыстарын кеңейтіп, жүктерді Еуропа нарықтарына жеткізудің қосымша мүмкіндіктерін қалыптастыруы ықтимал.
Қазақстан Камбоджаға қандай өнімдер жеткізгісі келеді?
Кездесу барысында агроөнеркәсіп кешеніндегі ынтымақтастыққа ерекше көңіл бөлінді.
Олжас Бектенов Қазақстанның Камбоджа нарығына дәнді дақылдар, өсімдік майлары, ет және ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу өнімдерін экспорттауға қызығушылық танытып отырғанын жеткізді.
Бұл Қазақстан үшін ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорттық географиясын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Ал Камбоджа үшін қазақстандық тауарлар азық-түлік жеткізушілерін әртараптандырудың қосымша бағытына айналуы мүмкін.
Дегенмен нақты жеткізілім көлемі, келісімшарттардың құны және экспортты бастау мерзімі әзірге жарияланған жоқ.
Ауыл шаруашылығында бірлескен жобалар іске асуы мүмкін
Тараптар дайын өнім саудасымен ғана шектелмей, аграрлық саладағы өндірістік ынтымақтастық мүмкіндіктерін де қарастырды.
Атап айтқанда, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу және сақтау, заманауи суару технологияларын енгізу, аграрлық кооперацияны дамыту бағыттары талқыланды.
Мұндай жобалар ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасын сақтауға, өндірістің тиімділігін арттыруға және қосылған құны жоғары тауарлар шығаруға ықпал етуі мүмкін.
Әсіресе ирригациялық технологиялар бойынша тәжірибе алмасу су ресурстарын тиімді пайдалану тұрғысынан маңызды бағыттардың бірі бола алады.
Әзірге бұл бастамалар ықтимал ынтымақтастық бағыттары ретінде қарастырылып отыр. Нақты бірлескен кәсіпорындар немесе инвестициялық келісімдер туралы хабарланған жоқ.
Қазақстан арқылы Азия мен Еуропаны жалғайтын жаңа бағыт
Келіссөздің маңызды тақырыптарының бірі көлік-логистикалық ынтымақтастық болды.
Қазақстан мен Камбоджа делегациялары Транскаспий халықаралық көлік бағытын Қытай – Лаос – Вьетнам – Камбоджа дәлізімен байланыстыру мүмкіндіктерін талқылады.
Транскаспий бағыты, яғни Орта дәліз, Қазақстан арқылы Азия мен Еуропа арасындағы жүк тасымалын дамытуға арналған халықаралық логистикалық жүйенің бір бөлігі саналады.
Оны Оңтүстік-Шығыс Азиядағы көлік дәліздерімен ұштастыру қазақстандық экспорттаушыларға жаңа нарықтарға шығудың қосымша жолдарын ұсына алады.
Сонымен қатар Камбоджа мен көршілес елдердің компаниялары үшін Қазақстан арқылы Еуропа бағытында жүк тасымалдау мүмкіндіктері кеңеюі ықтимал.
Алайда бұл әзірге талқылау сатысындағы бастама. Жаңа логистикалық байланысты іске қосу мерзімі, инфрақұрылымдық шығындар мен тасымал көлемі жөнінде нақты ақпарат жарияланған жоқ.
Камбоджа кәсіпкерлеріне АХҚО мүмкіндіктері ұсынылды
Үкіметтік делегациялар инвестициялық ынтымақтастықты дамыту мәселелерін де қарастырды.
Қазақстан Камбоджаның қаржы және іскерлік қоғамдастығы өкілдерін Астана халықаралық қаржы орталығының мүмкіндіктерін пайдалануға шақырды.
АХҚО бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыру, халықаралық қаржыландыру құралдарын пайдалану және өңірлік нарықтарда іскерлік қатысуды кеңейту үшін алаң бола алады.
Сондай-ақ екі елдің бизнес өкілдері арасында тікелей байланыстар орнату және өзара саудадағы тауар түрлерін көбейту мәселелері көтерілді.
Бұл бағыттағы жұмыстың нәтижесі нақты инвестициялық ұсыныстар мен кәсіпкерлер арасындағы келіссөздерге байланысты болмақ.
Жасанды интеллект пен цифрландыру да назарда
Қазақстан мен Камбоджа дәстүрлі экономикалық салалармен қатар жаңа технологиялар бағытында да әріптестікті дамытуға қызығушылық білдірді.
Кездесуде цифрландыру және жасанды интеллект екіжақты ынтымақтастықтың перспективалы бағыттары ретінде аталды.
Бұл салалардағы ықтимал байланыстар технологиялық тәжірибе алмасуға, цифрлық шешімдерді дамытуға және мемлекеттік әрі жеке сектордағы инновациялық бастамаларды ілгерілетуге мүмкіндік беруі мүмкін.
Дегенмен Үкімет хабарламасында жасанды интеллект саласындағы нақты жобалар немесе технологиялық келісімдер туралы мәлімет берілмеген.
Туризм және гуманитарлық байланыстар кеңеймек
Тараптар туристік және гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту мүмкіндіктерін де талқылады.
Камбоджа өзінің тарихи ескерткіштерімен, мәдени мұрасымен және табиғи көрікті жерлерімен танымал. Ал Қазақстан Оңтүстік-Шығыс Азия туристеріне табиғи ландшафттары мен мәдени бағыттарын ұсына алады.
Туристік байланыстарды кеңейту екі ел арасындағы сапарлар санын арттыруға, туристік компаниялар арасындағы әріптестікті нығайтуға және мәдени алмасуды дамытуға жағдай жасауы мүмкін.
Алайда бұл бағыттағы нақты жаңа бағдарламалар мен жобалардың іске қосылатыны туралы әзірге жарияланған жоқ.
Қазақстан мен Камбоджа ынтымақтастығы қалай дамиды?
Қазақстан Камбоджаны Оңтүстік-Шығыс Азиядағы маңызды әрі сенімді серіктес ретінде қарастырады.
Хун Манеттің Астанаға алғашқы ресми сапары аясында өткен келіссөздер екі елдің экономикалық байланыстарын кеңейтуге бағытталды.
Тараптар агроөнеркәсіп, көлік логистикасы, инвестиция, цифрландыру, жасанды интеллект және туризм салаларында бірлескен бастамаларды дамытуға дайын екенін растады.
Қазақстан үшін бұл келіссөздердің басты экономикалық мәні – ауыл шаруашылығы өнімдерінің жаңа экспорттық нарықтарын іздеу, халықаралық логистикалық байланыстарды кеңейту және шетелдік инвестиция тарту мүмкіндіктерін арттыру.
Ендігі міндет – талқыланған ұсыныстарды нақты келісімдер мен бірлескен жобаларға айналдыру.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Мьянманың сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту жоспары туралы жазған едік. Сол кездесуде де Орталық және Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы көлік қатынасын дамытуға ерекше назар аударылған болатын. Камбоджамен қазіргі келіссөздер Қазақстанның осы өңірдегі экономикалық әріптестігін кеңейтуге бағытталған жұмысының жалғасы болды.
