Қазақстан мен Пәкістан өзара сауданы $645 млн-ға дейін ұлғайтуға қосымша мүмкіндік көріп отыр. Бұл әлеует 218 тауар позициясы бойынша есептелген. Алматыда өткен екінші Тянь-Шань форумы аясында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Пәкістанның федералдық инвестициялар жөніндегі министрі Кайсер Ахмед Шейхпен сауда, инвестиция және көлік байланыстарын дамыту мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – екі ел арасындағы бесжылдық сауда-экономикалық ынтымақтастықтың Жол картасын аяқтау және оның орындалуын қадағалайтын жоғары деңгейдегі жұмыс тобын құру.
Қазақстан Пәкістанға қандай тауарларды көбірек жеткізе алады?
Қазақстан тарапының бағалауынша, екі ел арасындағы сауданы кеңейтудің қосымша әлеуеті шамамен $645 млн құрайды. Бұл көрсеткіш 218 тауар позициясын қамтиды.
Экспортты арттырудың ең үлкен мүмкіндіктері металлургия, машина жасау, химия өнеркәсібі, тамақ өндірісі және мұнай-химия салаларында анықталған.
Алайда $645 млн – қол жеткізілген тауар айналымы немесе жасалған келісімшарттардың сомасы емес. Бұл екі ел арасындағы жеткізілімді кеңейтудің бағаланған әлеуеті.
Оны нақты саудаға айналдыру үшін кәсіпкерлер арасындағы байланыстарды нығайту, нарыққа шығу шарттарын келісу және логистикалық бағыттарды дамыту қажет.
Бесжылдық Жол картасын кім бақылайды?
Келіссөзде Қазақстан мен Пәкістан арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі бесжылдық Жол картасын пысықтап аяқтау мәселесі көтерілді.
Құжатта қарастырылатын іс-шаралардың орындалуын үйлестіру үшін жоғары деңгейдегі жұмыс тобын құру ұсынылды.
Қазақстан тарапынан бұл топқа Серік Жұманғарин, ал Пәкістан тарапынан министр Ахсан Икбал жетекшілік етеді.
Қазақстан жақын арада жұмыс тобын жасақтап, оның алғашқы отырысын өткізуді жоспарлап отыр. Жол картасының нақты іс-шаралары мен орындалу мерзімдері жөніндегі толық мәлімет әзірге жарияланған жоқ.
Қазақстан Пәкістанның теңіз порттарына шығуды көздейді
Кездесуде көлік және логистика саласына ерекше назар аударылды. Қазақстан Орталық Азияны Оңтүстік Азиямен байланыстыратын жаңа бағыттарды дамытуға мүдделі.
Негізгі мақсаттардың бірі – Пәкістанның теңіз порттарына шығатын көлік дәліздерін қалыптастыру. Бұл қазақстандық тауарларды Оңтүстік Азия нарықтарына және теңіз арқылы басқа елдерге жеткізудің қосымша мүмкіндіктерін аша алады.
Осы тұрғыда тараптар CASA теміржол жобасының болашағын талқылады.
2026 жылғы 30 қыркүйекте Қазақстан, Өзбекстан және Біріккен Араб Әмірліктері жаңа теміржол бағытын дамыту жөніндегі өзара түсіністік меморандумына қол қойған болатын.
Жоба Қазақстан, Өзбекстан, Ауғанстан және Пәкістан аумақтары арқылы өтіп, Пәкістанның теңіз порттарына шығуды көздейді.
Әзірге бұл – пысықталып жатқан халықаралық көлік бастамасы. Жолдың толық пайдалануға берілгені немесе барлық құрылыс жұмыстарының басталғаны туралы ақпарат жоқ.
Қазақстан мен Пәкістан арасында тікелей әуе қатынасы қайта ашыла ма?
Серік Жұманғарин екі ел арасындағы тікелей әуе қатынасын қалпына келтірудің маңыздылығын да атап өтті.
Тікелей рейстер іскерлік сапарларды жеңілдетіп, туристік және гуманитарлық байланыстарды дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге әуе қатынасы сауда келіссөздерін жүргізетін кәсіпкерлер мен инвесторлардың өзара байланысын жандандыру үшін де маңызды.
Дегенмен рейстердің нақты ашылатын күні, бағыттары және оларды орындайтын әуе компаниялары туралы мәлімет жарияланған жоқ.
Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкімен $2,2 млрд-тың жобалары жүзеге асырылуда
Алматыдағы форум аясында Серік Жұманғарин халықаралық қаржы институттарының басшыларымен де кездесті.
Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің (АИИБ) президенті Цзоу Цзяимен келіссөзде Қазақстан Үкіметі мен банк арасындағы әріптестік туралы негіздемелік келісімді іске асыру мәселелері қаралды.
Бұл құжат Қазақстандағы жобаларды қаржыландыру мүмкіндіктерін кеңейтуге, соның ішінде нақты жобаларға банк тарапынан дербес қарыз тартуға жағдай жасауға бағытталған.
АИИБ-пен он жылдық ынтымақтастықтың нәтижелері:
- Жалпы құны $1,6 млрд болатын 5 жоба жүзеге асырылды.
- Қазіргі уақытта шамамен $2,2 млрд болатын 8 жоба жүзеге асырылып жатыр.
- Жаңа жобалар энергетика, денсаулық сақтау және инфрақұрылымды жаңғырту салаларын қамтиды.
Осылайша, $1,6 млрд – бұрын жүзеге асырылған жобалардың, ал $2,2 млрд – қазіргі уақытта іске асырылып жатқан жобалардың құны. Бұл көрсеткіштерді бір кезеңнің инвестициясы ретінде қарастыруға болмайды.
Қазақстанда АИИБ-тің өңірлік өкілдігі ашылуы мүмкін
Кездесуде Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің Орталық Азия және ТМД елдері бойынша өңірлік өкілдігін Қазақстанда ашу мүмкіндігі де талқыланды.
Қазақстан тарапы бастаманы жүзеге асыруға қажетті қолдау көрсетуге дайын екенін білдірді.
Өңірлік өкілдік ашылған жағдайда банк пен Орталық Азия елдерінің қаржы институттары арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік тууы мүмкін.
Алайда өкілдікті ашу туралы түпкілікті шешім, оның орналасатын қаласы және жұмысын бастау мерзімі жарияланған жоқ.
Азия даму банкі Қазақстанда шамамен $7 млрд-тың жобаларын жүзеге асырған
Серік Жұманғарин Азия даму банкінің (АДБ) Оңтүстік, Орталық және Батыс Азия бойынша вице-президенті Инмин Янгпен де кездесті.
Тараптар Қазақстан мен банк арасындағы 32 жылдық ынтымақтастық нәтижелерін талқылады.
Осы кезеңде Қазақстанда техникалық көмек жобаларын қоса алғанда, жалпы сомасы шамамен $7 млрд болатын 154-тен астам жоба жүзеге асырылған.
Кездесудің негізгі мәселелерінің бірі – АДБ-ның Қазақстанмен 2028–2032 жылдарға арналған жаңа Елдік әріптестік стратегиясын дайындау.
Серік Жұманғарин жаңа стратегияны әзірлегенде ел экономикасындағы құрылымдық өзгерістерді, қалыптасқан экономикалық жағдайды және Қазақстанның ұзақмерзімді басымдықтарын ескеру қажеттігін атап өтті.
Қазақстан Азия даму банкімен мемлекеттік-жекеменшік әріптестік саласындағы жұмысты кеңейтуге, жеке инвестицияларды тартуға және инфрақұрылымдық жобаларды дамытуға мүдделі.
Келіссөздердің Қазақстан үшін маңызы қандай?
Алматыдағы кездесулер бір-бірімен байланысты екі бағытты қамтыды. Біріншісі – Пәкістанмен сауда көлемін ұлғайтып, Оңтүстік Азияға шығатын көлік дәліздерін дамыту. Екіншісі – халықаралық қаржы институттары арқылы Қазақстандағы инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру мүмкіндіктерін кеңейту.
Қазақстан мен Пәкістан арасындағы $645 млн-дық сауда әлеуеті жаңа нарықтарға шығудың мүмкіндігін көрсетеді. Ал CASA теміржол жобасы мен тікелей әуе қатынасын қалпына келтіру бастамасы осы экономикалық байланыстарға қажетті көлік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған.
АИИБ және АДБ-мен келіссөздерде қаралған мәселелер энергетика, денсаулық сақтау, көлік және коммуналдық инфрақұрылым салаларындағы жобаларды қаржыландыруға қатысты.
Ендігі кезеңде бесжылдық Жол картасын аяқтау, жұмыс тобын құру, көлік жобаларын пысықтау және халықаралық банктермен жаңа әріптестік тетіктерін нақтылау көзделіп отыр.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Пәкістан арасындағы стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі туралы жазған едік. Ол келісімдерде де сауда, теміржол, теңіз көлігі және транзиттік бағыттарды дамытуға ерекше назар аударылған болатын.
